Chrabąszcz majowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Zobacz też: inne chrabąszcze.
Chrabąszcz majowy
Melolontha melolontha
Linnaeus, 1758
Chrabąszcz majowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Rząd chrząszcze
Nadrodzina żukokształtne
Rodzina poświętnikowate
Podrodzina chrabąszczowate
Plemię Melolonthini
Podplemię Melolonthina
Rodzaj Melolontha
Gatunek chrabąszcz majowy
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Chrabąszcz majowy (Melolontha melolontha) – gatunek chrząszcza z rodziny żukowatych. Bardzo podobny do chrabąszcza kasztanowego. Loty odbywa wieczorami w maju, czerwcu, a czasami na początku lipca, w dzień przebywa na drzewach liściastych.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Długość 25-35 mm, ciało owalne, nieco wydłużone, czarne z białymi plamami na bokach odwłoka, czułki, pokrywy skrzydłowe i odnóża brunatne, silny gryzący aparat gębowy. Larwy oligopodialne (3 pary nóg tułowiowych), białe, grube, charakterystycznie zgięte w podkowę nazywane pędrakami. Poczwarka wolna. Dorosłe chrząszcze oraz pędraki zimują w glebie na głębokości 1 metra[1].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Eurazja

Pokarm[edytuj | edytuj kod]

Chrabąszcz żywi się liśćmi różnych drzew liściastych (drzewa owocowe, wierzby, brzozy, buki, dęby i inne), a jego larwy są typowymi polifagami żerują na korzeniach roślin zielnych, krzewów i drzew; mogą uszkadzać system korzeniowy młodych roślin, w burakach i bulwach ziemniaka wygryzają dziury; z punktu widzenia człowieka są szkodnikami szkółek, upraw oraz trawników. Najmniej szkodliwe są larwy w pierwszym i drugim stadium L1 i L2 (pierwsza i druga wylinka), żywią się głównie butwiejącymi resztkami roślinnymi i korzeniami, dopiero w ostatnim stadium L3 (trzecia wylinka) podgryzają żywe rośliny.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Przeobrażenie zupełne - jajo, 3 wylinki (L1, L2, L3), poczwarka i imago (owad doskonały). Chrząszcze pojawiają się w maju i żerują na drzewach liściastych. Samica składa jaja pod ziemią, w pobliżu drzew, w wydrążonym przez siebie korytarzu na głębokości 10-15 cm, po 15-20 jaj w złożu. Samice zamierają w czerwcu po złożeniu około 80 jaj. Po 3 tygodniach wylęgają się larwy. Pędraki żerują początkowo w warstwie próchniczej gleby zjadając rozkładające się rośliny. Larwy, zwane pędrakami, rozwijają się zwykle 3 lata i co roku dwukrotnie linieją. W trzecim roku, pod koniec lata, pędraki przepoczwarczają się, a w październiku wylęgają się dorosłe chrząszcze, które wychodzą na powierzchnię dopiero w maju następnego roku.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Płeć dorosłego osobnika można odróżnić m.in. po liczbie blaszek na miotełkowato zakończonych buławkach. Samce mają ich 7, a samice 6.
  • Jeszcze na początku XX w. we Francji i w północnej Hesji przygotowywano zupę z chrabąszczy majowych[2].
Owad w zbliżeniu
Owad na liściu klonu w pobliżu Czarnobyla

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. prof. Stanisław Ignatowicz: Chrabąszcz majowy (pol.). 2013. [dostęp 2013-19-06].
  2. Insekten essen – Ekel oder Genuss?, [dostęp w 2003, (niem.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14595-8.
  2. Władysław Strojny: Nasze zwierzęta. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1981. ISBN 83-09-00045-6.