Ciecierzyca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ciecierzyca
Gatunek typowy rodzaju– ciecierzyca pospolita
Gatunek typowy rodzaju
ciecierzyca pospolita
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Rodzaj ciecierzyca
Nazwa systematyczna
Cicer L.
Sp. Pl. 738. 1 Mai 1753
Typ nomenklatoryczny
Cicer arietinum L.[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Ciecierzyca (Cicer) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Do rodzaju należą co najmniej 44 gatunki[3][4]. Występują na obszarze od Wysp Kanaryjskich do centralnej Azji i północno-wschodniej Afryki, z największym zróżnicowaniem w rejonie Morza Śródziemnego[5]. Duże znaczenie jako roślina uprawna ma ciecierzyca pospolita, nieznana już zresztą ze stanowisk naturalnych. W Polsce brak przedstawicieli tego gatunku z wyjątkiem przejściowo dziczejącej ciecierzycy pospolitej[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Gruczołowato owłosione rośliny jednoroczne i byliny[5], rzadko także cierniste krzewy[7].
Liście
Parzystopierzaste z wąsem czepnym na końcu osadki liściowej, czasem sztywnym kolcem, lub nieparzystopierzaste z listkiem na końcu osadki. Brzegi listków piłkowane. Przylistki ząbkowane[5].
Kwiaty
Motylkowe, pojedyncze lub zebrane po 2–5 w grono. Kielich 5-ząbkowy, nieco wydęty u nasady. Dwa dolne płatki korony tworzą tzw. łódeczkę, dwa boczne zaokrąglone skrzydełka, a piąty wzniesiony jest do góry tworząc żagielek. W łódeczce, znajduje się jeden wygięty słupek z jedną, górną zalążnią zawierającą wiele zalążków oraz 10 pręcików, z których dziewięć zrośniętych jest nitkami tworząc rurkę, jeden pręcik zaś jest wolny[5].
Owoce
Gruczołowato owłosiony strąk zawierający od 1 do 10 kulistawych nasion[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna rodzaju według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z rodzajów podrodziny bobowatych właściwych Faboideae w rzędzie bobowatych Fabaceae s.l.[1] W obrębie podrodziny należy do monotypowego plemienia Cicereae[3].

Pozycja systematyczna rodzaju według systemu Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Fabanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd bobowce (Fabales Bromhead), rodzina bobowate (Fabaceae Lindl.), rodzaj ciecierzyca (Cicer L.)[8].

Wykaz gatunków[4]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Ciecierzyca pospolita ma zastosowanie w kuchni, szczególnie krajów basenu Morza Śródziemnego. Stanowi m.in. podstawowy składnik hummusu.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
  2. Cicer. W: Index Nominum Genericorum [on-line]. [dostęp 16-01-2009].
  3. 3,0 3,1 Species Records of Cicer (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 15-01-2009].
  4. 4,0 4,1 Cicer. W: The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2014-06-02].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Cicearae. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2014-06-02].
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  7. Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 241. ISBN 83-7079-778-4.
  8. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Cicer (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 15-01-2009].