Cząber ogrodowy
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Cząber ogrodowy | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | astrowe |
| Rząd | jasnotowce |
| Rodzina | jasnotowate |
| Rodzaj | cząber |
| Gatunek | cząber ogrodowy |
| Nazwa systematyczna | |
| Satureja hortensis L. 1753 Sp.Pl., 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Cząber ogrodowy (Satureja hortensis L.) – gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae Lindl.) Inna nazwa: satureja[2]. Rośnie dziko w południowo-wschodniej Europie oraz w Turcji[3]. Jest uprawiany w wielu rejonach świata.
Spis treści |
Morfologia i biologia [edytuj]
Jednoroczna roślina o wysokości do 25 cm, wąskołopatkowatych lub wąsko-lancetowatych i całobrzegich liściach. Kwiaty liliowe, różowe lub białe, kielich 5-ząbkowy, 1 słupek i 4 pręciki. Owocem jest rozpadająca się na 4 rozłupki rozłupnia[4].
Zastosowanie [edytuj]
- Znany i uprawiany już w starożytnym Rzymie. Obecnie uprawiany w wielu krajach świata.
- Roślina lecznicza:
- Surowiec: ziele Herba Saturejae. Zawiera 0,8-1,5% olejku lotnego, złożonego z karwakolu i cymenu oraz garbniki, żywice i śluzy.
- Działanie: Powstrzymuje nadmierną fermentacje i wzdęcia, pobudza trawienie, działa słabo moczopędnie i przeciwrobaczo.
- Zbiór i suszenie: całą część nadziemną, bądź tylko same wierzchołki pędów ścina się w okresie kwitnienia (od lipca do września). Suszy się je w pęczkach zawieszonych na sznurze lub rozłożone cienką warstwą na siatkach, w temperaturze otoczenia. Można również suszyć w suszarni w temperaturze do 40 °C.
- Sztuka kulinarna: Cząber jest świetną przyprawą do ziemniaków, zup i fasoli. Dzięki wysokiej zawartości olejków eterycznych polepsza trawienie (ciężkostrawnych potraw).
- Roślina produkuje najwięcej olejków eterycznych krótko przed kwitnieniem i w trakcie kwitnienia. Cząber świetnie nadaje się do suszenia. Wysuszone rośliny najlepiej przechowywać w szczelnie zamkniętych słoikach. Zaleca się uprawę cząbru w sąsiedztwie fasoli, gdyż odstrasza od niej mszyce.
Uprawa [edytuj]
Wysiew od maja do gruntu w odstępach 25x25cm. Nasiona należy przykryć tylko cienką warstwą ziemi, gdyż potrzebują dużej ilości światła do kiełkowania. Należy podlewać tylko przy bardzo wysokich temperaturach, ponieważ bardzo dobrze znosi susze.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-31].
- ↑ Anrea-Anna Cavelius: Zioła w medycynie naturalnej. Bremen: MAK Verlag GmbH, 2005. ISBN 978-3-939991-32-8.
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-12-27].
- ↑ Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
