Daniel Chodowiecki
Daniel Mikołaj Chodowiecki (ur. 16 października 1726 w Gdańsku, zm. 7 lutego 1801 w Berlinie) – polsko-niemiecki malarz i rysownik.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys i pochodzenie
Urodził się w Gdańsku ze związku hugenotki, córki złotnika Daniela Ayrer, Marie Henriette urodzonej w Szwajcarii oraz Godfryda Chodowieckiego wywodzącego się ze strony ojca od szlachty polskiej spod Gniezna.[1] Jego dziadek Christian Chodowiecki był kupcem i prowadząc interesy zdecydował się osiąść w Gdańsku gdzie zajął się handlem zbożem. Początkowo zgodnie z rodzinną tradycją Daniel również wykonywał zawód kupca. Z zajęciem tym zerwał w wieku lat 30-stu i postanowił się zająć sztuką. Przeniósł się do Berlina gdzie spędził większość życia i został tam dyrektorem Pruskiej Akademii Sztuki.
Pomimo miejsca zamieszkania Chodowiecki czuł się Polakiem. Po rozbiorze Polski w 1772 roku napisał do hrabiny Solms-Laubach: "Z ojca jestem Polakiem, potomkiem dzielnego narodu, który wkrótce przestanie istnieć". Natomiast w swoich wspomnieniach zanotował "Za zaszczyt sobie poczytuję być prawdziwym Polakiem, chociaż jako pierwszy z Chodowieckich w Niemczech osiadłem".[1][2] Część swojej twórczości poświęcił Polsce oraz polskim tematom historycznym.
Daniel miał brata Jana Sereniusza, ministra Braci Czeskich.
[edytuj] Twórczość
W latach 50. poświęcił się malarstwu. Jednak wkrótce zainteresował się akwafortą stając się wziętym ilustratorem książkowym. Zwrócił swymi dziełami uwagę berlińskiej Akademii Umiejętności, która zleciła mu wykonanie ilustracji do wydawanego przez siebie kalendarza. Od tego czasu zaczął otrzymywać liczne zamówienia i zyskał sławę. W pewnym okresie ciężko było znaleźć wydawnictwo nie zawierające choćby jednej winiety jego autorstwa. Jeden z poetów, którego tomik ozdobiły grafiki Chodowieckiego napisał, że "Gdyby Chodowieckiego nie było - cały szereg książek nie znalazłby czytelnika".[1] Stworzył ponad 2 tysiące sztychów, wiele scen rodzajowych z życia mieszczaństwa – zwykle w technice tuszu i piórka, oraz kilka obrazów olejnych.
[edytuj] Upamiętnienie
- W 1992 roku Günter Grass założył Fundację im. Daniela Chodowieckiego z siedzibą w Akademii Sztuk w Berlinie, której celem jest współpraca między artystami niemieckimi i polskimi. Od 1993 roku organizuje Konkurs o Nagrodę im. Daniela Chodowieckiego na polski rysunek i grafikę.[3]
- W Gdańsku znajduje się ulica poświęcona Danielowi Chodowieckiemu.
-
Daniel Chodowiecki, Rozbiór Polski (1781)
-
Daniel Chodowiecki, scena rodzajowa w Tiergarten (1780)
-
grób malarza na cmentarzu francuskim (niem. Französischer Friedhof) w Berlinie
[edytuj] Bibliografia
- Charlotte Steinbrücker: Listy D. Chodowieckiego. Berlin, 1921,
- "Daniela Chodowieckiego dziennik z podróży do Gdańska z 1773 roku", Gdańsk 2002,
- "Ryciny Daniela Chodowieckiego w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie", DiG 2010, ISBN 978-83-7181-537-9
