Daniel Chodowiecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Daniel Mikołaj Chodowiecki, portret wykonany przez Adolpha von Menzel w 1859

Daniel Mikołaj Chodowiecki (ur. 16 października 1726 w Gdańsku, zm. 7 lutego 1801 w Berlinie) – polsko-niemiecki malarz i rysownik.

Życiorys i pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Gdańsku ze związku hugenotki, córki złotnika Daniela Ayrer, Marie Henriette urodzonej w Szwajcarii oraz Godfryda Chodowieckiego wywodzącego się ze strony ojca od szlachty polskiej spod Gniezna[1]. Jego dziadek Christian Chodowiecki był kupcem i prowadząc interesy zdecydował się osiąść w Gdańsku gdzie zajął się handlem zbożem. Początkowo zgodnie z rodzinną tradycją Daniel również wykonywał zawód kupca. W siedemnastym roku życia wysłany został na praktykę handlową do Berlina[2] gdzie spędził większość życia i został tam dyrektorem Pruskiej Akademii Sztuki.

Pomimo miejsca zamieszkania Chodowiecki czuł się Polakiem. Po rozbiorze Polski w 1772 roku napisał do hrabiny Solms-Laubach:

Quote-alpha.png
Z ojca jestem Polakiem, potomkiem dzielnego narodu, który wkrótce przestanie istnieć.

Natomiast w liście do Józefa Łęskiego napisał z kolei:

Quote-alpha.png
Za zaszczyt sobie poczytuję być prawdziwym Polakiem, chociaż jako pierwszy z Chodowieckich w Niemczech osiadłem[1][3].

Część swojej twórczości poświęcił Polsce oraz polskim tematom historycznym.

Daniel miał brata Jana Sereniusza, ministra Braci Czeskich.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Exlibris Daniela Chodowieckiego

W latach 50. poświęcił się malarstwu. Jednak wkrótce zainteresował się akwafortą stając się wziętym ilustratorem książkowym. Zwrócił swymi dziełami uwagę berlińskiej Akademii Umiejętności, która zleciła mu wykonanie ilustracji do wydawanego przez siebie kalendarza. Od tego czasu zaczął otrzymywać liczne zamówienia i zyskał sławę. W pewnym okresie ciężko było znaleźć wydawnictwo nie zawierające choćby jednej winiety jego autorstwa. Jeden z poetów, którego tomik ozdobiły grafiki Chodowieckiego napisał, że „Gdyby Chodowieckiego nie było – cały szereg książek nie znalazłby czytelnika“[1]. Stworzył ponad 2 tysiące sztychów, wiele scen rodzajowych z życia mieszczaństwa – zwykle w technice tuszu i piórka, oraz kilka obrazów olejnych.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

  • W 1992 roku Günter Grass założył Fundację im. Daniela Chodowieckiego z siedzibą w Akademii Sztuk w Berlinie, której celem jest współpraca między artystami niemieckimi i polskimi. Od 1993 roku organizuje Konkurs o Nagrodę im. Daniela Chodowieckiego na polski rysunek i grafikę[4].
  • W Gdańsku, Krakowie, Sopocie i Berlinie znajdują się ulice poświęcone Danielowi Chodowieckiemu.
Commons in image icon.svg

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 "Daniel Chodowiecki", Wydawnictwo Sztuka, Warszawa 1953
  2. Hanna Górska, Eryk Lipiński, "Z dziejów karykatury polskiej", Wiedza Powszechna, Warszawa 1977, str.54.
  3. 2. Charlotte Steinbrücker: Listy D. Chodowieckiego. Berlin, 1921.
  4. "KONKURS O NAGRODĘ IM. DANIELA CHODOWIECKIEGO NA POLSKI RYSUNEK I GRAFIKĘ. LAUREACI I WYRÓŻNIENI UCZESTNICY Z LAT 1993-2007"

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Literatura dodatkowa[edytuj | edytuj kod]