Carillon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Plik wideo Carillon na Ratuszu Głównego Miasta w Gdańsku

Melodia Roty Feliksa Nowowiejskiego

Problem z odtwarzaniem pliku? Zobacz Pomoc.
Klawiatura carillonu koncertowego
Brian Swager grający na carillonie koncertowym w katedrze św. Jana w Perpignan
Karylion w Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach

Carillon, karylion (z fr. gra dzwonów) – instrument muzyczny z grupy idiofonów uderzanych, będący zespołem dzwonów wieżowych, na których można wybijać melodie młotkami lub sercami dzwonów uruchamianymi przez mechanizm zegarowy lub ręcznie, za pomocą klawiatury. Niekiedy w nowoczesnych carillonach stosowane jest sterowanie elektroniczne.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Carillon powstał w XV wieku we Flandrii, gdzie tamtejsi ludwisarze osiągnęli mistrzostwo w swoim rzemiośle i uczynili z niego sztukę. Największe skupiska historycznych carillonów można spotkać w Belgii, Holandii, Kanadzie oraz w północnych Francji i Niemczech, gdzie ciągle są w użyciu podnosząc rangę i atrakcyjność miast i napawając dumą ich mieszkańców.

Carillony w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Carillony koncertowe w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce istnieją cztery carillony koncertowe. Najstarsze dwa znajdują się w Gdańsku. Od roku 1999 roku na przełomie lipca i sierpnia organizowany jest z ich użyciem coroczny Gdański Festiwal Carillonowy, podczas którego występują najwięksi światowi wirtuozi tego instrumentu.

  • Carillon w Ratuszu Głównomiejskim w Gdańsku - zainstalowany w 1561 r. (14 dzwonów) i zniszczony podczas bombardowań w 1945 r. W roku 2000 na wieży Ratusza zainstalowano 37-dzwonowy carillon, wykonany przez holenderską wytwórnię dzwonów i carillonów Royal Eijsbouts w Asten.
  • Carillon w kościele św. Katarzyny w Gdańsku - pierwszy carillon zamontowano w 1578 r., a zdjęto w 1634 r. w trakcie wymiany zegara i dachu wieży. Drugi carillon, liczący 35 dzwonów zamontowano w 1738 i przetrwał do pożaru w 1905 r. Trzeci carillon działał w latach 1910-1942. Obecny instrument z 50 dzwonami i łącznej wadze 17,1 ton ukończono w 2013 roku. Dodano jednocześnie mechanizmy gry ręcznej, dzięki czemu stał się największym koncertowym carillonem w Europie Środkowej.
  • Carillon mobilny w Gdańsku - zainstalowany na przyczepie samochodowej, składa się z 48 dzwonów o wadze od 9 do 845 kg.
  • Carillon w Częstochowie na Jasnej Górze - składa się z 36 dzwonów zainstalowanych na wieży klasztornej. Zbudowany został w belgijskim Malines na początku XX wieku. Oddany do użytku w 1906 roku, co kwadrans wygrywa różne melodie religijne. Odrestaurowany w 2000 roku.
  • Carillon w Bazylice Matki Boskiej Bolesnej Królowej Polski w Licheniu Starym - instrument składa się z 25 dzwonów o wadze 1050 kg zawieszonych w kolumnadzie frontonu świątyni. Zbudowany w 2004 roku. Wygrywa melodie religijne o godz. 11.35, 15.00 i 15.35.

Pozostałe carillony w Polsce[edytuj | edytuj kod]

  • Carillon na wieży ratusza w Lesznie - składa się z 12 dzwonów, kurantów wygrywających kilkanaście razy dziennie różne melodie. Jest on prezentem holenderskiego Stowarzyszenia Kręgu Przyjaciół Deurne-Leszno, ufundowanym w 2002 roku.
  • Parafia Chrystusa Sługi w Ełku. Wygrywają kilka razy dziennie melodie religijne, m.in. 0 12.00, 15.00 i 21.00
  • Carillon na wieży ratusza w Poznaniu - zbudowany w 2003 roku. Wygrywa melodię hejnału miasta między godz. 7.00 a 21.00.
  • Carillon na Politechnice Częstochowskiej - zbudowany w 2002 roku. Jest częścią wolno stojącego mechanizmu zegarowego ustawionego przed budynkiem Wydziału Inżynierii Procesowej, Materiałowej i Fizyki Stosowanej. Składa się z 10 dzwonów. Wygrywa melodie: Gaude Mater Polonia i Gaudeamus Igitur.
  • Carillon umieszczony wewnątrz wolno stojącej dzwonnicy kościoła św. Agnieszki i św. Jakuba w Nysie - zbudowany w 2002 roku jako część mechanizmu zegarowego.
  • Carillon w kościele Wszystkich Świętych w Poznaniu - składa się z 8 dzwonów. Zbudowany w 2004 roku. Wygrywa melodie religijne.
  • Carillon w kościele franciszkanów w Sanoku - składa się z 8 dzwonów o wadze 250 kg zawieszonych na wieży. Zbudowany został w 2005[1].
Wygrywa różne melodie religijne co trzy godziny między 6:00 a 21:00.

religijne.

  • W Toruniu i Gdańsku corocznie odbywa się festiwal Tournee de Carillon, który promuje oba miasta jako kandydatów do tytułu Europejskiej Stolicy Kultury w 2016 r. Organizowany jest przez Polskie Stowarzyszenie Carillonowe.
Mobile carillon w Gdańsku
  • Planowane jest wybudowanie mobilno - koncertowego carillonu w nowo powstającej sali koncertowej na toruńskich Jordankach.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Sanockie kuranty, Tygodnik Sanocki, nr 4 (742) z 27 stycznia 2006, s. 1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg