Dynia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dynia
Yellow squash DSC01080.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd dyniowce
Rodzina dyniowate
Rodzaj dynia
Nazwa systematyczna
Cucurbita L.
Sp. Pl. 1010. 1753
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Dojrzałe dynie
Nasiona dyni

Dynia (Cucurbita L.) – rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych obejmujący około 20 gatunków. W stanie dzikim występują w strefach klimatu gorącego i ciepłego Ameryki. Gatunkiem typowym jest Cucurbita pepo L.[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Płożąca się, wytwarza wąsy czepne.
Owoce
Duże jagody, jadalne, osiągają masę do 200 kg.

W 2007 roku największa dynia na świecie ważyła 766,1 kg[3]. W 2010 do księgi rekordów Guinnessa wpisano owoc ważący 821 kg[4]

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy taksonom.[2]

Pepo Mill.

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (2001...)

Rodzaj z rodziny dyniowatych z rzędu dyniowców, należących do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[1]. W obrębie rodziny: podrodzina Cucurbitoideae, plemię Cucurbiteae[5].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Takht.), nadrząd Cucurbitanae Reveal, rząd dyniowce (Cucurbitales Dumort.), podrząd Cucurbitineae Engl., rodzina dyniowate (Cucurbitaceae Juss.,podrodzina Cucurbitoideae Kostel., plemię Cucurbiteae Dumort., podplemię Cucurbitinae E.G.O. Müll. & Pax in Engl. & Prantl, rodzaj dynia (Cucurbita L.)[6].

Gatunki flory Polski[7]
Pozostałe gatunki[5]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Sztuka kulinarna. Dynie często są spożywane jako warzywa. Tłuszcze zawarte w pestkach dyni zaliczają się do pełnowartościowych tłuszczów roślinnych. Około 80% kwasów tłuszczowych to kwasy nienasycone, z czego 50-60% to wielokrotnie nienasycone. Kwasy nienasycone są niezbędnym elementem do budowy witaminy D, hormonów zwierzęcych, a także błon komórkowych. Kwasy tłuszczowe spełniają funkcję transportową enzymatycznych reakcji.
  • Rośliny ozdobne. Niektóre gatunki są uprawiane dla ozdobnych owoców.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-03].
  2. 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-28].
  3. Joe Jutras nadal niepokonany. pumpkin.pl, 2009-02-01. [dostęp 2013-10-25].
  4. Paweł: Największa dynia na świecie i w Polsce. rekordyguinessa.pl/. [dostęp 2013-10-25].
  5. 5,0 5,1 Cucurbita (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-03].
  6. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Cucurbita (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-28].
  7. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło dynia w Wikisłowniku
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o dyni