Dziewanna (roślina)
| Dziewanna | |
|---|---|
 Morfologia (dziewanna kutnerowata)
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | astrowe |
| Rząd | jasnotowce |
| Rodzina | trędownikowate |
| Nazwa systematyczna | |
| Verbascum L. Sp. Pl. 177. 1753 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
.jpg&filetimestamp=20070606184127)
Dziewanna (Verbascum L.) – rodzaj roślin należący do rodziny trędownikowatych.Według niektórych ujęć taksonomicznych należy do niego ok. 250 gatunków występujących głównie na obszarach klimatu umiarkowanego Europy i Azji[2]. Gatunkiem typowym jest Verbascum thapsus L.[3].
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
Rośliny dwuletnie lub byliny, rzadziej jednoroczne i krzewinki.
- Pokrój
- W pierwszym roku życia formuje się gęsta, przyziemna różyczka liściowa, w następnym roku wyrasta wzniesiony pęd osiągający u różnych gatunków od 0,5 do 3 m wysokości.
- Liście
- Duże, skrętoległe, u większości gatunków owłosione.
- Kwiaty
- Słabo grzbieciste, pięciokrotne, często duże i efektowne. Najczęściej żółte, rzadziej białe, purpurowe, pomarańczowe, niebieskie.
- Owoc
- Torebka z licznymi, drobnymi nasionami.
[edytuj] Systematyka
Celsia L., Rhabdotosperma Hartl, Staurophragma Fisch. & C. A. Mey.
- Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)
Należy do rodziny trędownikowatych (Scrophulariaceae) Juss., która jest jednym z kladów w obrębie rzędu jasnotowców (Lamiales) Bromhead z grupy astrowych spośród roślin okrytonasiennych[1].
- Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida, Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Lamianae Takht., rząd jasnotowce (Lamiales Bromhead), rodzina trędownikowate (Scrophulariaceae Juss.), podrodzina Verbascoideae Kostel., plemię Verbasceae Dumort., rodzaj dziewanna (Verbascum L.)[4].
- Gatunki flory Polski[5]
- dziewanna Chaixa (Verbascum chaixi Vill.)
- dziewanna drobnokwiatowa (Verbascum thapsus L.)
- dziewanna fioletowa (Verbascum phoeniceum L.)
- dziewanna firletkowa (Verbascum lychnitis L.)
- dziewanna kutnerowata (Verbascum phlomoides L.)
- dziewanna olimpijska (Verbascum olympicus Boiss.) – efemerofit
- dziewanna pospolita (Verbascum nigrum L.)
- dziewanna rdzawa (Verbascum blattaria L.)
- dziewanna wielkokwiatowa (Verbascum densiflorum Bertol, syn. V. thapsiforme Schrad.)
- Verbascum virgatum Stokes – efemerofit
- Verbascum sinuatum L. – efemerofit
- dziewanna czarnomorska (Verbascum gnaphaloides Bieb.)
- dziewanna jedwabista (Verbascum bombyciferum Boiss.)
- dziewanna ogrodowa (Verbascum ×hybridum hort.)
- dziewanna przygięta (Verbascum flexuosum Wulf.)
- dziewanna stożkowata (Verbascum pyramidatum Bieb.)
- dziewanna wiechowata (Verbascum paniculatum Wulf.)
- dziewanna zakaukaska (Verbascum gossypium Bieb.)
[edytuj] Ciekawostki
Wiele gatunków dziewanny to rośliny lecznicze lub ozdobne. Ze względu na preferencję gleb słabych, ukuto porzekadło: Gdzie rośnie dziewanna, tam bez posagu panna.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-24].
- ↑ Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
- ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-04-25].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Verbascum (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-04-25].
- ↑ 5,0 5,1 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ Ludmiła (red.) Karpowiczowa: Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.
