Eero Saarinen
Eero Saarinen (ur. 20 sierpnia 1910 w Kirkkonummi, zm. 1 września 1961 w Ann Arbor) - amerykański architekt i projektant wnętrz fińskiego pochodzenia, jedna z najważniejszych postaci amerykańskiej architektury lat 50. XX wieku.
Spis treści |
Biografia [edytuj]
Eero Saarinen urodził się w Kirkkonummi, w domu zaprojektowanym przez swego ojca Eliela i pełniącym zarazem studio projektowe, zwanym Hvitträsk. Od dzieciństwa dużo rysował oraz rzeźbił. W 1923 roku Saarinenowie wyemigrowali do Ameryki, lecz kiedy była okazja odwiedzali rodzinne strony. Eero Saarinen odbył studia rzeźbiarskie w Paryżu, ale pod koniec 1931 roku wrócił do USA i rozpoczął studia architektoniczne na Yale University. W 1934 roku szkołę ukończył, po czym wraz ze swoim przyjacielem rzeźbiarzem, Carlem Milles, wyruszył w podróż po Europie i Bliskim Wschodzie. Zwiedził Grecję, Egipt, Syrię, Palestynę, Włochy, w Niemczech poznał szkołę Bauhausu, twórczość Miesa van der Rohe i Ericha Mendelsohna, w Finlandii podziwiał Alvara Aalto, we Francji Le Corbusiera, a w Szwecji Gunnara Asplunda[1]. Przez pewien okres pracował w Helsinkach przy renowacji XIX-wiecznego, Szwedzkiego Teatru. W 1936 roku powrócił do Bloomfield Hills i rozpoczął wykładać na Cranbrook Academy of Art, gdzie dziekanem wydziału architektury był jego ojciec. Tam poznał Lily Swann, którą poślubił w 1939 roku. Miał z nią dwójkę dzieci, Erica i Susan[2]. Jego małżeństwo nie układało sie pomyślnie, w 1952 roku poznał krytyczkę sztuki, Aline Bernstein, która została jego druga żoną w 1954, zaledwie kilka miesięcy po rozwodzie z Lily[3]. Z drugiego związku miał syna, Eames'a. Na początku lat sześćdziesiątych, zaczął poważnie chorować. Był coraz słabszy, cierpiał na częste zaniki pamięci. Zmarł po nieudanej operacji usunięcia guza mózgu[4].
Twórczość [edytuj]
Współtworzył specyficzny dla Stanów Zjednoczonych, zindustrializowany styl międzynarodowy, wzbogacony o doświadczenia Europejskiego modernizmu. Z betonu formował śmiałe, organiczne formy. Wynalazł nowe materiały, które odtąd zaczęły być stosowane w budownictwie, m.in. eksperymentując z materiałami samochodowymi, skonstruował szyby, które odbijały 70% światła słonecznego dobiegającego z zewnątrz, a przyciemniały wnętrze budynku. Stosował porcelanową emalię, którą pokrywał ściany betonowe, stal z naturalną warstwą patyny, nazwaną COR-TEN, dzięki której metal nie ulegał korozji i był zabezpieczony przed opadami atmosferycznymi[5]. Współpracował z Eamsem nad meblami z giętej sklejki (od 1937). W 1949 roku poznał polskiego architekta, Macieja Nowickiego. Razem wykonali szkice projektowe kampusu University of Brandeis[6]. Pracował razem z ojcem aż do jego śmierci w 1950 roku, po czym przejął jego firmę. Od 1950 pracował z Césarem Pellim. Pod koniec lat pięćdziesiątych, jego styl ewoluuje ze ścisłego modernizmu ku coraz większej ekspresji, zapowiadając nadejście postmodernizmu[7].
Główne dzieła [edytuj]
- General Motors Technical Center w Warren w stanie Michigan (1949-1956)
- Kresge Auditorium w MIT (1953 - 1955)
- International Business Machines (IBM) w Rochester w Minnesota (1956-1958)
- IBM Research Center w Yorktown w Nowym Jorku (1956-1961),
- Laboratoria dla Bell Telephone w Holmdel w New Jersey (1957-1962)
- Siedziba Deere & Company w Moline, w stanie Illinois (1956-1964)
- Budynek Ambasady Amerykańskiej w Londynie (projektowany z innymi architerktami: Rosenbergiem, Yorkiem, Mardallem), (1955-1960)
- Gateway Arch w St. Louis w stanie Missouri, (1947-1965)
- Budynek Terminalu TWA (Lotnisko Kennedy'ego, Nowy Jork), najbardziej znany projekt Saarinena, forma zbudowana z parabolicznych kształtów, przypominająca dynamikę rozłożonych skrzydeł, (1956-1962)
- Port Lotniczy Dulles w Waszyngtonie (1958-1963)