Eero Saarinen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Eero Saarinen (ur. 20 sierpnia 1910 w Kirkkonummi, zm. 1 września 1961 w Ann Arbor) – amerykański architekt i projektant wnętrz fińskiego pochodzenia, jedna z najważniejszych postaci amerykańskiej architektury lat 50. XX wieku.

E. Saarinen: Wnętrze terminalu w porcie lotniczym Dulles w Waszyngtonie

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Eero Saarinen urodził się w Kirkkonummi, w domu zaprojektowanym przez swego ojca Eliela i pełniącym zarazem rolę studia projektowego, zwanym Hvitträsk. Od dzieciństwa dużo rysował oraz rzeźbił. W 1923 roku Saarinenowie wyemigrowali do Ameryki, lecz kiedy była okazja odwiedzali rodzinne strony. Eero Saarinen odbył studia rzeźbiarskie w Paryżu, ale pod koniec 1931 roku wrócił do USA i rozpoczął studia architektoniczne na Yale University. W 1934 roku szkołę ukończył, po czym wraz ze swoim przyjacielem, rzeźbiarzem Carlem Milles, wyruszył w podróż po Europie i Bliskim Wschodzie. Zwiedził Grecję, Egipt, Syrię, Palestynę, Włochy, w Niemczech poznał szkołę Bauhausu, twórczość Miesa van der Rohe i Ericha Mendelsohna, w Finlandii podziwiał Alvara Aalto, we Francji Le Corbusiera, a w Szwecji Gunnara Asplunda[1]. Przez pewien okres pracował w Helsinkach przy renowacji XIX-wiecznego Szwedzkiego Teatru. W 1936 roku powrócił do Bloomfield Hills i zaczął wykładać na Cranbrook Academy of Art, gdzie dziekanem wydziału architektury był jego ojciec. Tam poznał Lily Swann, którą poślubił w 1939 roku. Miał z nią dwójkę dzieci, Erica i Susan[2]. Jego małżeństwo nie układało się pomyślnie, w 1952 roku poznał krytyczkę sztuki Aline Bernstein, która została jego drugą żoną w 1954, zaledwie kilka miesięcy po rozwodzie z Lily[3]. Z drugiego związku miał syna Eames'a. Na początku lat sześćdziesiątych zaczął poważnie chorować. Był coraz słabszy, cierpiał na częste zaniki pamięci. Zmarł po nieudanej operacji usunięcia guza mózgu[4].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Współtworzył specyficzny dla Stanów Zjednoczonych, zindustrializowany styl międzynarodowy, wzbogacony o doświadczenia europejskiego modernizmu. Z betonu formował śmiałe, organiczne formy. Wynalazł nowe materiały, które odtąd zaczęły być stosowane w budownictwie, m.in. eksperymentując z materiałami samochodowymi, skonstruował szyby, które odbijały 70% światła słonecznego dobiegającego z zewnątrz, a przyciemniały wnętrze budynku. Stosował porcelanową emalię, którą pokrywał ściany betonowe, stal z naturalną warstwą patyny, nazwaną COR-TEN, dzięki której metal nie ulegał korozji i był zabezpieczony przed opadami atmosferycznymi[5]. Współpracował z Eamsem nad meblami z giętej sklejki (od 1937). W 1949 roku poznał polskiego architekta Macieja Nowickiego. Razem wykonali szkice projektowe kampusu University of Brandeis[6]. Pracował razem z ojcem aż do jego śmierci w 1950 roku, po czym przejął jego firmę. Od 1950 pracował z Césarem Pellim. Pod koniec lat pięćdziesiątych jego styl ewoluuje ze ścisłego modernizmu ku coraz większej ekspresji, zapowiadając nadejście postmodernizmu[7].

Główne dzieła[edytuj | edytuj kod]

Terminal Trans World Airlines na Lotnisku Kennedy'ego w Nowym Jorku
Wikimedia Commons

Przypisy

  1. J. Merkel, Eero Saarinen, Phaidon Press Ltd., 2005, s. 36
  2. Tamże, s. 37
  3. Tamże, s. 85
  4. Tamże, s. 230
  5. J. Merkel, Eero Saarinen, Phaidon Press Ltd., 2005, s. 92
  6. Tamże, s. 107
  7. Tamże, s. 148-149