Gejzer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Clepsydra Geyser w Yellowstone
Castle Geyser w Yellowstone

Gejzer – rodzaj gorącego źródła, które gwałtownie wyrzuca słup wody i pary wodnej o temperaturze wrzenia. Woda z gejzerów ogrzewana jest w procesie hydrotermalnym przez magmę zalegającą kilka kilometrów pod powierzchnią ziemi. Wybuchy gejzerów są dość regularne, ale dla każdego źródła odstępy pomiędzy kolejnymi wybuchami są inne. Woda może być wyrzucana na wysokość nawet 30-70 m.

Nazwa gejzer pochodzi od nazwy najbardziej znanego gejzeru na Islandii Geysir. Zaś jego nazwa pochodzi od islandzkiego słowa gjósa = 'tryskać, wybuchać'.

Miejsce występowania[edytuj | edytuj kod]

Erupcja gejzera w Islandii

Gejzery są dość rzadkim zjawiskiem, wymagającym kombinacji szczególnych warunków geologicznych i klimatycznych. Można wymienić 6 miejsc na świecie, gdzie występują większe nagromadzenia gejzerów:

Ponadto pojedyncze gejzery można odnaleźć w różnych zakątkach globu: w Peru, Boliwii, Meksyku, Dominice, na Azorach, w Kenii i Japonii.

Yellowstone stanowi największe i najbardziej aktywne pole gejzerów. W 9 nieckach z gejzerami występuje prawie 400 gejzerów, czyli tyle ile razem w pozostałych częściach kuli ziemskiej. Tutaj też znajduje się najwyższy gejzer Steamboat oraz najbardziej znany Old Faithful. Występowanie gejzerów jest związane z działalnością wulkaniczną.

Rodzaje gejzerów[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się dwa typy gejzerów:

  • fontannowe (fountain geysers) – wybuch następuje z niewielkiego zbiornika wodnego, najczęściej jest to seria gwałtownych i intensywnych wytrysków,
  • stożkowe (cone geysers) – wybuch następuje z małego stożka, który utworzył się z wytrącających się osadów, zazwyczaj są to spokojne wyrzuty wody, trwające od kilku sekund do kilku minut.

Wybuch gejzeru[edytuj | edytuj kod]

Poniższa seria zdjęć przedstawia wybuch islandzkiego gejzeru Strokkur.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło gejzer w Wikisłowniku