Kamczatka
Kamczatka - duży półwysep w azjatyckiej części Rosji. Rozdziela Morze Ochockie i Morze Beringa[1]. Jego powierzchnia wynosi około 370 tys. km². Zamieszkany przez około 400 tys. osób. Ludność stanowią głównie Rosjanie, Koriacy i Itelmeni. Głównym miastem jest Pietropawłowsk Kamczacki[1] (195 tys. mieszkańców).
Spis treści |
[edytuj] Geografia
[edytuj] Ukształtowanie powierzchni
Długość 1200 km, szerokość do 450 km. Powierzchnia 472,3 tys. km². Z kontynentem łączy się poprzez przesmyk Parapolski Doł o szerokości 100 km. Wschodnia linia brzegowa półwyspu jest dobrze rozwinięta, brzegi wschodnie są strome, występuje tam wiele zatok, m.in. Kamczacka, Karagińska, Kronocka, Korfa. Bardzo blisko wschodniego brzegu półwyspu przebiega Rów Kurylsko-Kamczacki. Na zachodzie brzegi są płaskie i wyrównane, półwyspów i zatok nie ma prawie wcale. Zachodnią część półwyspu zajmuje Nizina Zachodniokamczacka. Przez centralną część wzdłuż całego półwyspu przebiegają Góry Środkowe zwane też Górami Kamczackimi o maksymalnej wysokości 3621 m n.p.m. (wulkan Iczyńska Sopka). Na wschód od nich leży Nizina Środkowokamczacka. Graniczy ona z wulkanami Kluczewskiej Grupy. Największym z nich jest wciąż czynny wulkan Kluczewska Sopka o wysokości 4750 m n.p.m.
Na wschodzie półwyspu rozciągają się Góry Wschodnie składające się z czterech pasm: Gandalskiego (do 2277 m), Wałagińskiego (do 1749 m), Tumrok (do 2485 m) i Kumrocz (do 2346 m). Między przylądkiem Łopatka i Zatoką Kamczacką leży Wschodni Wulkaniczny Płaskowyż z wieloma stożkami wygasłych i czynnych wulkanów. Np.: Kronocka Sopka (3528 m), Koriacka Sopka (3456 m), Mutnowska Sopka (2323 m). Ogółem na półwyspie znajduje się ponad 160 wulkanów, z czego 28 jest aktywnych. Góry Kamczatki powstały w fałdowaniu alpejskim. W najwyższych partiach gór występują lodowce. Ich ogólna powierzchnia wynosi 860 km². Największe rzeki: (na wschodzie) Kamczatka, Awacza, Ozierna; (na zachodzie) Bolszaja, Icza, Tigil. Wiele jezior, często leżących w kraterach i kalderach wulkanów.
[edytuj] Geologia
Kamczatka została ukształtowana głównie w procesach wulkanicznych. Przez co jest zbudowana głównie ze skał wulkanicznych i metamorficznych. Ze względu na niedostępny teren budowa geologiczna Kamczatki jest słabo poznana[2].
[edytuj] Klimat
Klimat morski monsunowy;cieplejszy i wilgotniejszy na wschodzie. Średnia temperatura lutego wynosi na zachodzie -15°С, na wschodzie -11°С, w środkowej części półwyspu -16°С; temperatury sierpnia odpowiednio: 12, 13 i 16°С. Roczna suma opadów od 600 do 1100 mm.
[edytuj] Fauna i flora
Bogata fauna: soból, piesiec, wiewiórka, rosomak, niedźwiedź, wydra, wydra morska. Rzeki obfitują w ryby, szczególnie łososie[1]. Roślinność tworzą tajga, a w wyższych partiach gór tundra. Dla ochrony przyrody stworzono rezerwat Kronocki z doliną gejzerów i reliktowymi gatunkami roślin.
[edytuj] Surowce naturalne
Na Kamczatce występuje wiele rodzajów węgla (od brunatnego do antracytu) oraz niewielkie złoża złota, srebra i rtęci. W ostatnich latach XIX w. badał je m.in. polski geolog w służbie rosyjskiej, Karol Bohdanowicz.
[edytuj] Historia
Jako pierwszy Kamczatkę opisał Władimir Atłasow w 1701 na podstawie swoich wypraw z lat 1697-99. W 1770 przebywał na niej słynny Maurycy Beniowski. W latach 1795-96 przebywał tam na zesłaniu po Powstaniu Kościuszkowskim Józef Kopeć, opis Niższej Kamczatki, ludów ją zamieszkujących i ich obyczajów zamieścił w swoim "Dzienniku Podróży". W 1914 roku na Kamczatce zaczęły powstawać wylęgarnie łososia, głównego źródła utrzymania mieszkańców tego regionu[1]. Na terenie Półwyspu Kamczackiego Związek Radziecki posiadał jeden ze swoich licznych poligonów atomowych. Mieści się tu jeden z poligonów, który jest celem dla rosyjskich rakiet strategicznych w czasie przeprowadzania ich testów (np. Topol i Topol-M - w kodzie NATO: SS-25/27, czy rakiet balistycznych wystrzeliwanych z okrętów podwodnych). Znajdują się tu ważne strategiczne bazy wojskowe, kiedyś radzieckie dziś rosyjskie.
[edytuj] Gospodarka
[edytuj] Rybołówstwo i rybactwo
Głównym źródłem utrzymania mieszkańców Kamczatki jest rybołówstwo i rybactwo, głównie łososia, który wpływa do Kamczackich rzek na tarło. W celu zwiększania pogłowia łososia na Kamczatce działają wylęgarnie[1].
[edytuj] Rolnictwo
W czasach ZSRR na Kamczatce działały liczne państwowe gospodarstwa rolne, które był przez lata jednym z ważniejszych źródeł utrzymania ludności. Po latach transformacji ustrojowej większość gospodarstw upadała, co spowodowało znacznie zwiększenie bezrobocia i spadek liczby ludności, która wyemigrowała do innych części Rosji. Spora część dawnych rolników zajęła się kłusownictwem[1].
[edytuj] Transport
Na całym półwyspie jest tylko około 300km dróg twardych. Nie ma kolei. Spora część transportu jest realizowana za pomocą wojskowych śmigłowców[1].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- http://www.skieter.net/gkamczatka/ - galeria zdjęć z Kamczatki
- Obszerny opis wyprawy na Kamczatkę, Cezary Bugajczyk
- 19 zbiorów zdjęć z Kamczatki
[edytuj] Zobacz też
- Jan Kozyrewski - odkrywca, kartograf
- Józef Kopeć - zesłaniec, pamiętnikarz
- Maurycy Beniowski - powstaniec, podróżnik, pamiętnikarz
- Karol Bohdanowicz - badacz gór Kamczatki, geolog, geograf
- Benedykt Dybowski – lekarz, fotograf, społecznik;
- Walery Skibicki – architekt, budowniczy portu lotniczego w Pietropawłowsku