Geografia Papui-Nowej Gwinei

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Położenie Papui-Nowej Gwinei

Papua-Nowa Gwinea zajmuje wschodnią część wyspy Nowa Gwinea oraz sąsiadujące z nią archipelagi: Archipelag Bismarcka (Nowa Brytania 36 514 km², Nowa Irlandia 8651 km², Wyspy Admiralicji 2098 km²), północną część Wysp Salomona (Bougainville 10 049 km², Buka 611 km²), Wyspy Trobrianda (440 km²), Wyspy D'Entrecasteaux i Luizjady. Graniczy z indonezyjską prowincją Papua. Oblewają ją wody Oceanu Spokojnego: Morza Nowogwinejskiego i Salomona od północy i Koralowego od południa.

Mapa Papui-Nowej Gwinei

Ukształtowanie powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Papua-Nowa Gwinea to kraj górzysty. Najwyższe łańcuchy górskie znajdują się w środkowej części Nowej Gwinei: Góry Centralne (z pasmem Gór Bismarcka, gdzie znajduje się najwyższy szczyt Góra Wilhelma, 4509 m n.p.m.) i Góry Owena Stanleya (Mount Victoria – 4073 m n.p.m.). Na północy wyspy ciągnie się niższa pasmo Gór Nadbrzeżnych nie przekraczające 2000 m n.p.m. Na północy i południu rozciągają się dwa największe obszary nizinne w dolinach rzek Fly i Sepik. Pozostałe większe wyspy są również górzyste i osiągają 2000-3000 m n.p.m.

W północno-zachodniej i południowo-zachodniej, w obrębie dolin rzecznych i w strefie nadmorskiej rozciągają się aluwialne i częściowo zabagnione równiny zalewowe. Obszary te są często wysunięte w morze przez działalność akumulacyjną rzek w strefie delt. Tereny nizinne zajmują niewielką część skupiając się jak wyżej wspomniano w zachodniej części kraju. Wąski pas nadbrzeżnych nizin ciągnie się na całej długości linii brzegowej.

Geologia[edytuj | edytuj kod]

Na Nowej Gwinei i kilku sąsiednich wyspach wznosi się wiele czynnych wulkanów. Są to obszary sejsmiczne często nawiedzane przez trzęsienia ziemi. Ostatnie silne trzęsienie ziemi o sile 7° w skali Richtera nawiedziło wyspę 17 lipca 1998. Wywołane przez nie fale tsunami spowodowały śmierć 2,2 tys. osób.

Krajobraz Papui

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Na Papui-Nowej Gwinei występuje klimat równikowy, gorący i wilgotny. Papua-Nowa Gwinea jak i cała wyspa, oblewana jest przez ciepłe prądy morskie. Średnie temperatury miesięczne wahają się od +25 do +28°C. Występuje piętrowość klimatyczna, powyżej 1500 m n.p.m. panuje górska odmiana klimatu równikowego, a ponad 1800 m n.p.m. klimat nabiera cech umiarkowanych. Na wysokościach ok. 3000 m n.p.m. klimat przechodzi w wysokogórską strefę.

Opady są obfite – od 1000 do 2000 mm rocznie na południu Nowej Gwinei, 2500-4000 mm na północy oraz 6000 mm w Górach Centralnych. Równie wysokie opady występują na pozostałych wyspach kraju. Opady mają zróżnicowany charakter, w różnych rejonach kraju i w okresach roku mogą mieć postać opadów ciągłych jak i ulew. Często mają miejsce opady, gdzie w ciągu doby spada do 70 mm deszczu. Obszar Papui nawiedzany jest przez sztormy tropikalne o dużym natężeniu.

Hydrografia[edytuj | edytuj kod]

Sieć rzeczna dobrze rozwinięta, rzeki liczne i zasobne w wodę. Największe rzeki są na Nowej Gwinei: Fly, Sepik, Ramu i Purari. Rzeki cechują się dużymi spadkami, przez co posiadają duży potencjał hydroenergetyczny.

Gleby[edytuj | edytuj kod]

Papuę pokryją głównie gleby laterytowe i żyzne czerwonoziemy. W dolinach rzek występują gleby błotne i aluwia. Wyższe partie gór to tereny zajęte przez wyługowane lateryty i gleby górskie.

Roślinność i świat zwierzęcy[edytuj | edytuj kod]

Roślinność Papui-Nowej Gwinei ze względu na urozmaicone ukształtowanie terenu i różnice klimatyczne jest dość zróżnicowana. Na ogół przeważają bujne i trudne do przebycia lasy równikowe. Na wybrzeżach znaleźć można gęste namorzyny, na podmokłych nizinach – równikowe lasy bagienne, w suchszych regionach – sawanny, na wyżynach – wiecznie zielone lasy podzwrotnikowe, a w górach – lasy z dębem, bukiem i sosną.

Świat zwierzęce reprezentowany jest przez wiele gatunków endemicznych. Fauna zbliżona do australijskiej. W Papui żyją m.in. kangury, kolczatki i wiele gatunków gryzoni. Bogaty jest świat ptaków, około 500 gatunków. Charakterystyczne są takie ptaki np. kazuar hełmiasty czy wiele gatunków ptaków rajskich.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]