Girolamo Cardano
Girolamo Cardano, Geronimo Cardano, Gerolamo Cardano, Hieronymus Cardanus, (ur. 24 września 1501 w Pawii, zm. 21 września 1576 w Rzymie) – włoski matematyk, astrolog i lekarz epoki renesansu.
Spis treści |
Biografia [edytuj]
Był nieślubnym dzieckiem mediolańskiego prawnika Fazio Cardano oraz Chiary Micheria. W 1520 r. rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie w Pawii, a po zamknięciu tego uniwersytetu z powodu wojny kontynuował naukę na Uniwersytecie w Padwie. W 1525 r. otrzymał doktorat z medycyny.
W 1539 r. Cardano nawiązał kontakt z Tartaglią który uzyskał sławę odkrywcy metody rozwiązywania równań sześciennych. Po początkowych oporach Tartaglia opisał mu swoją metodę uzyskując wpierw zobowiązanie Cardana do dochowania tajemnicy i nieujawniania metody. Rok później Lodovico Ferrari, asystent Cardana, odkrył metodę redukcji równań czwartego stopnia do równań sześciennych. Razem z metodą rozwiązywania tych ostatnich pozwalało to rozwiązać wszystkie typy równań stopnia 4.
W 1543 r. Cardano i Ferrari odwiedzili zięcia Scipione del Ferro w Bolonii i odkryli, że to del Ferro był pierwszym matematykiem który rozwiązał równania trzeciego stopnia. Cardano uznał, że obietnica dana Tartaglii nie obowiązuje go więcej i opublikował metodę rozwiązywania równań 3. i 4. stopnia w swoim największym dziele Ars Magna w 1545. Mimo że to nie on był odkrywcą tych wzorów, podane przez niego wzory noszą dziś nazwę wzorów Cardana. Cardano używał jako jeden z pierwszych liczb zespolonych.
Cardano napisał około 300 dzieł, z których zachowało się nieco ponad 100. W latach 1575-1576 napisał swoją autobiografię.
Cardano był również znanym lekarzem, mechanikiem i astrologiem. Przewidział datę własnej śmierci, a gdy nie nadchodziła w wyznaczonym przez niego dniu, popełnił samobójstwo.
Bibliografia [edytuj]
- Girolamo Cardano, Autobiografia, wstęp, tłumaczenie i opracowanie Jerzy Ochman, Ossolineum 1974.
Zobacz też [edytuj]
Linki zewnętrzne [edytuj]
- John J. O'Connor; Edmund F. Robertson: Girolamo Cardano w MacTutor History of Mathematics archive (ang.)
- Dzieła zebrane Cardana (wł.)
- Biografia Cardana (ang.)
