Włosi
| Włosi | |
 |
|
| Galileusz • Michał Anioł • Leonardo da Vinci • Alessandro Volta • Guglielmo Marconi • Maria Gaetana Agnesi • Maria Montessori • Giordano Bruno | |
| Liczebność ogółem | |
| 140 mln | |
| Regiony zamieszkania | |
 Włochy:56 mln[1]  Brazylia:25 mln[2][3]  Argentyna:20 mln[4]  Stany Zjednoczone:17,8 mln[5]  Francja:1,5 mln  Urugwaj:1,5 mln  Kanada:1,4 mln  Wenezuela:900 000  Australia:852 418  Chile:800 000[6]  Niemcy:611.000  Szwajcaria:291 200[7] Nie zawiera Italo-Szwajcarów  Belgia:290 000  Wielka Brytania:133 500  Hiszpania:153 700  Paragwaj:150 000  Meksyk:50 000  Rumunia:40 000  Republika Południowej Afryki:35 000  Chorwacja:19 636  Polska:1 367[8] |
|
| Języki | |
| włoski i włoskie dialekty | |
| Główne religie | |
| katolicyzm | |
| Pokrewne grupy etniczne | |
| Italo-Szwajcarzy, Retoromanie, Francuzi, Hiszpanie, Katalończycy, Portugalczycy, Rumuni, Mołdawianie |
Włosi – naród zamieszkujący Włochy. We Włoszech jest ich około 56 mln, z czego prawie połowa wszystkich osób pochodzenia włoskiego mieszka poza Włochami, a najwięcej w Brazylii, Argentynie i w USA. Mówią językiem włoskim. Religią większości Włochów jest katolicyzm.
Podstawę etniczną stanowią dawne plemiona italskie, zamieszkujące Półwysep Apeniński. Na przestrzeni dziejów przemieszały się one z ludnością pochodzenia etruskiego, liguryjskiego, weneckiego, celtyckiego, greckiego i semickiego. Potem w V w. – z Germanami, w VI–XI w. – z Frankami, Arabami i Normanami. Złożony skład etniczny stał się podstawą wyodrębnienia dialektów i regionalizacji Włoch. Język literacki ukształtował się w pełni już w XIII–XIV w.
Kulturowy podział ludności Włoch przebiega zgodnie z podziałem gospodarczym – na przemysłowo rozwiniętą północ Włoch oraz rolnicze południe, z dawną strukturą własności (baronowie i dzierżawcy), żyjące tradycją dawnych obyczajów i prawa zwyczajowego (mafia, camorra).
Etymologia polskiej nazwy "Włoch/Włosi" [edytuj]
Od prasłowiańskiego *volxъ[9] - "człowiek pochodzenia rzymskiego" poświadczone we wszystkich językach słowiańskich, jako ogólna nazwa ludności romańskiej, a w szczególności tej, z którą Słowianie blisko się zetknęli np. s-c-s vlax "vlachus, generatim homo romanae originis", rosyjskie volóx[10]/волох (też валах, влах) "Wołoch", ukraińskie volóx "Rumun", polskie Włoch, czeskie Vlach "Włoch, Wołoch", sch vlãh "Wołoch, inowierca", bułgarskie vlah/влах "Wołoch, Rumun, Aromun". Słowiańskie zapożyczenie z germańskiego: pragermańskie *walxa, staro-wysoko-niemieckie walh - "romanus/rzymski", staroangielskie wealh "obcy, Słowianin, Bryt, Walijczyk", staroislandzkie valir l.mn. "Francuzi" - a wszystkie pochodzą od celtyckiej nazwy etnicznej Volcos[11].
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Statistiche demografiche ISTAT
- ↑ Consulta Nazionale Emigrazione. Progetto ITENETs – “Gli italiani in Brasile”; pp. 11, 19
- ↑ COLLI, Antonello. Italiani in Brasile, 25 milioni di oriundi. L´Italia nel´Mondo Website
- ↑ Unos 20 millones de personas que viven en la Argentina tienen algún grado de descendencia italiana – Dossier – Asteriscos.Tv
- ↑ United States – Selected Population Profile in the United States (Italian (030-031, 051-074))
- ↑ Italianos en Chile
- ↑ Swiss Statistics – Nationality
- ↑ dane Głównego Urzędu Statystycznego z 2002 roku
- ↑ x to nie "ks" a spółgłoska szczelinowa miękkopodniebienna bezdźwięczna w Polsce ch. ъ - jer twardy.
- ↑ Książka Zbigniewa Gołąba napisana została w języku angielskim i na polski przetłumaczona, zachowano oryginalną transkrypcję, w tym wypadku IPA (ta w książce Gołąba jest niekonsekwentna - raz IPA raz polska), ó - oznacza o akcentowane [sic!], rosyjskie i ukraińskie волох odczytamy jako Wołoch, валах - Wałach, влах - Włach
- ↑ Zbigniew Gołąb O pochodzeniu Słowian w świetle faktów językowych, Kraków 2004, s.324, ISBN 83-242-0528-4
