Grand Theft Auto III

Grand Theft Auto III
Producent	Rockstar North
Wydawca	Rockstar Games
Projektant	Craig Filshie, William Mills, Chris Rothwell
Silnik	RenderWare
Data wydania	Windows: 2002 PlayStation 2: 2001 Xbox: 2003 Mac OS X: EU: 12 listopada 2010 Am.Płn.: 22 listopada 2010 iOS/Android: 15 grudnia 2011
Gatunek	akcja
Tryb gry	Gra jednoosobowa
Kategorie wiekowe	ELSPA: 18 ESRB: Mature PEGI: 18+
Platforma	Windows, Macintosh, PlayStation 2, Xbox, iOS, Android
Nośniki	PC: CD-ROM (2) PS2: DVD (1)
Wymagania	Pentium III 450 MHz CPU 64 MB RAM 16 MB karta graficzna z obsługą DirectX karta dźwiękowa obsługująca DirectX 8x CD-ROM 500 MB HDD system operacyjny 98 / ME / NT / 2000 / XP / Vista DirectX 8.1
Kontrolery	klawiatura, mysz lub gamepad

Grand Theft Auto III (GTA 3) – komputerowa gra akcji wyprodukowana przez Rockstar North i wydana przez Rockstar Games w październiku 2001 na konsolę PlayStation 2, w maju 2002 na Microsoft Windows, w listopadzie 2003 na konsolę Xbox, a dla systemu OS X – 12 listopada 2010 w Europie i 22 listopada 2010 w Ameryce Północnej. Jest czwartą częścią serii Grand Theft Auto. W Polsce została wydana przez firmę Play-It w roku 2002. Do dystrybucji gra trafiła w wersji oryginalnej, dopiero po jej premierze w Internecie pojawiła się oficjalna łata, spolszczająca grę do wersji kinowej (przetłumaczone napisy, dialogi pozostawione zostały w wersji oryginalnej). Aktualizacja zawierała także mapę metropolii, po której poruszał się gracz.

Gra była przełomem zarówno dla serii, jak i dla całego świata gier komputerowych. Grand Theft Auto III od razu zyskało sobie dobrą opinię zarówno u graczy, jak i recenzentów – większość portali internetowych i magazynów traktujących o grach komputerowych zachwycała się grą i stawiała jej bardzo wysokie noty (także w Polsce: CD-Action – 10/10; Click! – 6/6; Play – 9,3/10; Imperium Gier – 9,8/10; GRY-OnLine – 9,1). Trzecia część jest pierwszą z serii, która została osadzona w całości w trójwymiarze. Nowością była szczegółowa grafika i pieczołowicie odwzorowane modele samochodów, różnorodność i poziom trudności misji.

Gra

Gracz wciela się w Claude'a Speeda żyjącego w mieście Liberty City. W trakcie całej gry nie wiadomo, jak ma na imię główny bohater. Dopiero z gry Grand Theft Auto: San Andreas wynika, że ma na imię Claude.

Gracz zaczyna pracować jako miejscowy bandyta, powoli umacniając swoją pozycję, pracując dla rywalizujących ze sobą gangów. Każdy samochód charakteryzuje się swoimi parametrami np. Sentinel mafii (wzorowany na BMW M5) jest o wiele szybszy od minivana, jednak próba jego kradzieży kończy się przeważnie pościgiem za graczem przez uzbrojonego członka mafii.

Trzeba dodać, że scenarzyści tworzący scenariusz do GTA III mieli już w zamyśle kolejny do Grand Theft Auto: Vice City. Widać to chociażby w nazwie stacji Flashback FM, w której grane są utwory z lat osiemdziesiątych, nawiązującej do stacji Flash FM obecnej w "GTA:VC", albo kiedy Lazlow w stacji Chatterbox (w polskiej wersji Gaduła 109) mówi, że pracuje tu, ponieważ wyrzucili go ze stacji rockowej (w tamtej grze z kolei pracował w stacji V-Rock). Scenariusze tutaj omawianej gry i czterech następnych gier z serii (z czego dwie wydane zostały tylko na platformy PlayStation 2 i PSP) są powiązane ze sobą.

Gracz ma pełną dowolność w tym, co robi: może wykonywać podstawowe misje, przeważnie zlecane przez szefa któregoś z wpływowych w Liberty City gangów, poznając coraz większe obszary miasta i nowe możliwości (pojazdy, broń, inne gangi itp.), jednocześnie pnąc się w swojej gangsterskiej karierze i stając coraz wyżej w hierarchii. Może je zignorować i wykonywać misje poboczne lub dodatkowe (np. misje w taksówce, radiowozie, ambulansie, wozie strażackim, „rozwałki”, kradzież samochodów na zlecenie itp.), dzięki którym zdobywa pieniądze lub różnego rodzaju gadżety. Może także wybrać się na luźny spacer lub przejażdżkę po mieście (np. za pośrednictwem metra), zwiedzać je i poznając jego sekrety lub zrobić rozpoznanie do misji, z którą nie poradził sobie za pierwszym razem.

Możliwości

Gra jest wysoce interaktywna jak na tamte czasy. Poziom sztucznej inteligencji mieszkańców Liberty City jest odpowiednio wysoki, aby dodatkowo urozmaicić grę i dodać jej realizmu: każdego przechodnia można pobić lub zabić, co powoduje zwiększenie się zainteresowania policji graczem; jeżeli gracz zaatakuje policjanta, ten zacznie go ścigać lub strzelać do niego w przypadku próby ucieczki. Jeżeli ucieczka się nie uda, a gracz nadal będzie narażał się policji, jego poziom złej sławy będzie rósł, a wkrótce oprócz policji ścigać będą go agenci federalni i wojsko. Podobnie dzieje się, gdy gracz zaatakuje członka jakiegoś gangu – wtedy po chwili gracza ścigać będzie cały gang.

Pojazdy mają kilkanaście punktów, które można uszkodzić: zaczyna się od rozmaitych wgnieceń i zadrapań różnych części karoserii, kończy na urwaniu drzwi lub maski pojazdu. W ostateczności pojazd eksploduje, czyniąc w pobliżu straty.

Do misji podchodzić można aż do skutku. Ma to swoje zalety, ponieważ jeżeli nie powiodło się graczowi za pierwszym razem, w międzyczasie można zrobić rozpoznanie w mieście i obmyślić strategię na kolejny raz, a w trakcie kolejnego wykonywania misji – wprawić się w niej.

Jeżeli w czasie gry poziom życia bohatera wyniesie zero, automatycznie przenoszony jest on do szpitala, dodatkowo, jeżeli poległ w trakcie wykonywania misji, równoznaczne jest to z jej niezaliczeniem. W szpitalu konfiskowana jest cała broń. Jeżeli gracz zostanie złapany przez policję, zostanie odwieziony na komisariat, gdzie również konfiskowana jest jego broń, ubywa również graczowi pieniędzy, które przeznaczone zostały na łapówkę dla policji.

W grze dostępnych jest wiele środków lokomocji: samochody (osobowe, ciężarowe, sportowe), autobusy, łodzie, (awionetka), czołgi oraz metro Wszystkie one wzorowane są na istniejących pojazdach, tak więc w grze poprowadzić można np. imitację Lamborghini, Ferrari, BMW, czy Dodge Viper. Pojazdy w grze, oprócz wyglądu, odznaczają się także podobnymi osiągami, co ich prawdziwe odpowiedniki.

Kontrowersje

Grand Theft Auto III zostało uznane za kontrowersyjne, ze względu na swoją treść. Gracz nagradzany jest za wykonywanie różnych nielegalnych i niemoralnych czynów jak na przykład (często wymieniana przez prasę) kradzież samochodu, zwabienie do niego prostytutki, odbycie z nią stosunku^{[potrzebne źródło]}, a następnie zabicie jej i zabranie pieniędzy.

Z tego powodu gra nie została dopuszczona do dystrybucji w Australii – był to jedyny kraj, w którym tak się stało, więc w ostateczności zdecydowano, aby wydać „okrojoną” wersję gry. Różni krytycy wysuwali przypuszczenia, że dzieci, grające w tego rodzaju gry, mogą wykazywać socjopatyczne stosunki do otoczenia. Już nieraz w Stanach Zjednoczonych osoby aresztowane pod zarzutem kradzieży samochodów powoływały się na Grand Theft Auto.

20 października 2003 roku szesnastoletni William Buckner oraz jego czternastoletni przyrodni brat Joshua zastrzelili 45-letniego Aarona Hamela, a poważnie ranili 19-letnią Kimberly Bede, których samochód został ostrzelany z broni kalibru .22 cala. Rodzeństwo przyznało się do winy. Zeznali, że broń znaleźli w domu, a zainspirowani Grand Theft Auto III, zaczęli strzelać do przypadkowo wybranych ludzi. Jack Thompson i Richard Talley, przedstawiciele rodzin zamordowanych, zeznawali przed sądem, iż gra inspiruje do przemocy, a także ćwiczy w strzelaniu do ludzi i pojazdów. Douglas Lowenstein, prezes stowarzyszenia Entertainment Software Association, stwierdził, że całe zajście na pewno było ogromną tragedią, jednak nieuzasadnione jest zrzucanie winy na grę, mającej kilka milionów graczy na całym świecie.

Seria Grand Theft Auto od samego jej początku służyła jako argument potwierdzający szkodliwość gier komputerowych. Pojawienie się Grand Theft Auto III tylko spotęgowało te zarzuty^{[potrzebne źródło]}.

Gangi

• Mafia rodziny Leone:
  • Boss: Salvatore Leone.
  • Capo: Toni Cipriani, Joey Leone, Luigi Goterelli.
  • Terytorium: Portland / Saint Marks.
  • Wygląd: Czarne garnitury, niektórzy mają ciemne okulary.
  • Samochód: Sentinel mafii.
  • Interesy: Prowadzenie restauracji "U mamuśki" night-clubu i warsztatu samochodowego
  • Działalność: Ochrona, ściąganie haraczy.
  • Broń: Pistolet, obrzyn (początkowo: pistolet, uzi).
  • Wrogowie: Mafia rodziny Forelli, Triada, Yakuza.

• Triada:
  • Boss: "Okrągły" Lee Chong.
  • Wspólnicy: Dave Chong.
  • Terytorium: Portland / Chinatown.
  • Wygląd: Niebieskie kombinezony i czarne baseballówki.
  • Samochód: Ciężarówka Triady – ciężarówki firmy ds. rybnej żywności.
  • Interesy: Pralnie, fabryka sztucznych makreli.
  • Działalność: Ochrona, pranie brudnych pieniędzy.
  • Broń: Kij bejsbolowy, pistolet.
  • Wrogowie: Mafia rodziny Leone, Diablos.

• Diablos:
  • Boss: El Burro
  • Członkowie: Ernie Caribeli, Marco Caribeli, Ricochet Quanito
  • Ubranie: Dżinsy, adidasy, granatowe kurtki z koroną na plecach, czerwone lub niebieskie bandany i zaczesane do tyłu włosy.
  • Samochód: Ogier gangu Diablo.
  • Interesy: rozboje i napady, sprzedawanie gazet pornograficznych.
  • Wrogowie: Triada, Mafia rodziny Leone

• Yardies:
  • Boss: King Courtney.
  • Członkowie: mniejszość Jamajska.
  • Ubranie: Dready, czarne koszule ze skórzaną kamizelką i skórzanymi spodniami.
  • Samochód: Lobo gangu Yardie.
  • Interesy: sprzedawanie narkotyków, napady.
  • Wrogowie: Diablos, Yakuza

• Yakuza:
  • Boss: Asuka Kasen
  • Członkowie: Kenji Kasen, Ray Machowski, Kanbu
  • Ubranie: Luźne garnitury.
  • Samochód: Stinger gangu Yakuza.
  • Interesy: Kasyna, ochrona, rozboje i napady.
  • Wrogowie: Kartel Kolumbijski, Yardies.

• Kartel Kolumbijski:
  • Boss: Catalina
  • Członkowie: Miguel, mniejszość Kolumbijska. Kiedyś również Claude Speed.
  • Ubranie: Dżinsy, buty ze skóry byka, T-shirty z nadrukami, hawajskie koszule, kapelusze z zębami węża na rondzie.
  • Samochód: Krążownik Kartelu.
  • Wrogowie: Yakuza, Mafia rodziny Leone

• Red Jacks:
  • Boss: D-Ice
  • Członkowie: brat D-Ice'a. Inni nieznani.
  • Ubranie: Czarno czerwone kurtki, czapki z daszkiem do tyłu, szerokie spodnie.
  • Samochód: Rumpo XL gangu Hoods.
  • Interesy: napady i rozboje.
  • Wrogowie: Purple Nines

• Purple Nines:
  • Boss: Nieznany
  • Członkowie: Slade i Raven
  • Ubranie: Czarno fioletowe kurtki, czapki z daszkiem do przodu i szerokie spodnie.
  • Samochód: Rumpo XL gangu Hoods.
  • Interesy: napady i rozboje.
  • Wrogowie: Red Jacks

• Mafia rodziny Forelli:
  • Boss: Franco Forelli
  • Terytorium: Portland/Saint Marks.
  • Członkowie: Terry Forelli, Giorgio Forelli
  • Broń: Obrzyn, AK 47
  • Ubranie: Czarne garnitury, ciemne okulary
  • Samochód: Sentinel
  • Interesy: Haracze
  • Wrogowie: Mafia rodziny Leone

Postacie

• Claude Speed

• 8-Ball – czarnoskóry gangster, specjalista w dziedzinie materiałów wybuchowych. Zaliczył drobną wpadkę, przez co miał trafić do więzienia, ucieka jednak z tego samego konwoju, co główny bohater i pomaga mu na starcie, a także w późniejszych misjach. Ma nie do końca sprawne ręce, co uniemożliwia mu prowadzenie samochodu, czy strzelanie. Co ciekawe, garaż, w którym można zamontować w samochodzie bombę w GTA:VC i GTA:SA, ma jego szyld – czarną, bilardową "ósemkę" z lontem.
• Luigi Goterelli – Włoch, prowadzący w Liberty City klub nocny. To od niego gracz dostaje pierwsze zlecenia, wszystkie związane z jego dziewczynami. Jest przyjacielem 8-Balla.
• Joey Leone – jest synem Salvatore’a Leone – „ojca chrzestnego” mafii w Portland. Mechanik - uwielbia majstrować przy samochodach, w grze tylko raz widzimy go poza jego warsztatem. Niegdyś pracował razem z Carlem Johnsonem. Związał się z Misty, jedną z dziewczynek Luigiego.
• Toni Cipriani – kolejny Włoch. Wraz ze swoją matką prowadzi restaurację w Saint Mark’s. Nienawidzi Triady, którzy zabili jego ojca, a matka właśnie jego obwinia za śmierć swojego męża. Większość misji od niego będzie więc polegała na jej zniszczeniu. Jest głównym bohaterem gry Grand Theft Auto: Liberty City Stories.
• Salvatore Leone - boss mafii "Leone Family". Jeszcze przed akcją w "trójce" toczył zażartą wojnę z rodzinami Forelli oraz Sindacco o wpływy na wzgórzu Saint Mark's, która ostatecznie okazała się jego zwycięstwem. Prowadził niegdyś interesy w Las Venturas, gdzie był właścicielem kasyna. To właśnie tam poznaje Marię, którą zostaje zauroczony, a która poleciała na jego majątek. Wdowiec, który pragnie, aby jego syn Joe wreszcie się ustatkował. Tony'ego uważa za swojego "drugiego potomka". W GTA III jest skłócony z Triadą oraz Kolumbijskim Kartelem, który każe szpiegować naszemu bohaterowi. Kiedy dowiaduje się o przeszłości Claude'a oraz zalotów Marii, próbuje nas zabić poprzez samochód-pułapkę. Ginie z z naszej ręki w pierwszym zadaniu dla Asuki Kasen.

• Maria Latore – żona Salvatore’a, uwielbiająca imprezy i używki. Przyjaźni się z Asuką. Jest zakochana w głównym bohaterze, ostrzega go nawet przez zasadzką urządzoną na niego przez jej męża. Następnie wraz z Asuką, wydają na Salvatore’a wyrok śmierci. Podczas audycji w radiu Chatterbox wyznaje, że kocha "pewnego gościa, który mało mówi". Na końcu gry wzięta na zakładniczkę przez Catalinę i uratowana przez Claude'a – wystrzał, jaki słyszy gracz potem z offu, sugerować może, że zabił ją główny bohater gry. Niektóre źródła podają iż w ostatniej misji po uratowaniu przez Claude'a dostaje słowotoku, a główny bohater strzela w powietrze by ją uspokoić. Występuje również przez chwilę w GTA:SA, jako barmanka. Wtedy to też poznała ona Salvatore'a, który się w niej zakochał.
• Asuka Kasen – razem ze swoim bratem Kenji'm stoi na czele japońskiej mafii Yakuza w Liberty City. Oboje są osobami dość wpływowymi na wyspie Staunton. Posiada wtyczkę w policji, w postaci Ray'a Machowskiego. Zabita przez Catalinę i znaleziona przez Claude'a na początku misji Okup.
• Kenji Kasen – brat Asuki, który przewodzi mafii Yakazua. Właściciel kasyna "Kenji Casino". Nie darzy sympatią Kartelu Kolumbijskiego, ponieważ zagraża jego interesom. Ginie z rąk gracza na zlecenie Donalda Love'a.
• Donald Love – właściciel Love Media. Prowadzi w Liberty City własne interesy, stoi poza wszystkimi organizacjami przestępczymi; Jego celem jest rozpętanie wojny gangów, czego dowodem jest m.in. zlecenie Claude'owi zabójstwa na Kenji', samochodem Kolumbijskiego Kartelu. W misjach dla niego dostaniemy się do trzeciej dzielnicy Shoreside Vale. Znika w niewyjaśnionych okolicznościach. Jak wiadomo z GTA: Vice City^{[potrzebne źródło]}, Donald Love był uczniem tamtejszego potentata biznesowego od nieruchomości Avery'ego Carringtona, co może także tłumaczyć zamiłowanie do kłócenia mafii.
• Ray Machowski – wtyczka Yakuzy w policji. Gracz pracuje dla niego na Staunton Island. Jest ścigany, dlatego po misje od niego gracz idzie do parkowej toalety. W ostatniej misji dla niego należy go odwieźć na lotnisko, skąd odlatuje, pozostawiając graczowi prezent w postaci kuloodpornego Patriota oraz małego arsenału w garażu w Staunton. Zleca Claude'owi zabicie Leon'a McAfree'a, który będąc jego partnerem, składa zeznania przeciwko Machowskiemu. Sądząc po nazwisku, jest Polakiem.
• Catalina – Główna zła postać, w ostatniej misji gracz wykonuje na niej egzekucję. Była jego dziewczyną, póki go nie zdradziła podczas napadu. Jest bossem Kolumbijskiego Kartelu, zajmując się handlem narkotykami oraz napadami. Jak wiadomo z Grand Theft Auto: San Andreas^{[potrzebne źródło]}, była niezrównoważoną psychicznie gangsterką oraz dziewczyną Carla Johnsona.
• Miguel – Przewodził Kolumbijskiemu Kartelowi do czasu spotkania z Cataliną, która przejęła władzę nad mafią, a jego zauroczyła. Zdradza gracza razem z Cataliną. Następnie widoczny jest, kiedy rozmawia z jednym ze swoich ludzi, a potem na budowie kiedy zdradza go Catalina. Następnie jest torturowany przez Asukę i w końcu ginie w męczarniach.
• El Burro – Boss hiszpańskiego gangu Diablos. Tereny jego gangu są w Hepburn Heights w Portland. Zanim zleci Claude'owi misje, najpierw będzie chciał nas sprawdzić w wyścigu "Turismo". Jest skłócony z Triadą. Postać znana z pierwszej części Grand Theft Auto.
• Phil Cassidy – Jednoręki żołnierz, który stracił rękę rzekomo na wojnie w Nikaragui – jak jednak wiadomo z Grand Theft Auto: Vice City, jej brak jest wynikiem nieostrożnego obchodzenia się z bombą, gdy Phil był pod wpływem alkoholu. Ma kontakty z Kolumbijczykami i można kupić od niego najmocniejszą broń.
• Marty Chonks – Właściciel fabryki, produkującej karmę dla psów. Produktem są zwłoki różnych ludzi, których m.in. Claude'owi każe zlikwidować, dla wyrównania swoich rachunków (np. swoją żonę, która go zdradziła). Ginie zabity przez gacha swojej żony, u którego Marty sam był dłużnikiem. Gracz pracuje dla niego w Portland, odbierając zadania poprzez telefon.
• King Courtney – Boss jamajskiego Uptown Yardies. Gracz pracuje dla niego na Staunton Island, ale najpierw zostaje przetestowany w wyścigu. Zaprzyjaźniony z Kartelem, natomiast nieprzepadający za gangiem Diablos. W ostatniej jego misji gracz zostaje przez niego wystawiony Kartelowi Kolumbijskiemu.
• D-Ice – Boss gangu Red Jacks w Wichita Gardens w Shoreside Vale. Gracz pracuje dla niego niedaleko swojej kryjówki. W misjach dla niego gracz niszczy populację gangu Nines. Red Jacks są ubrani na czerwono, a Nines – na fioletowo.
• Tanner – Człowiek Yakuzy, który w rzeczywistości jest policjantem. Gracz zabija go w piątej misji dla Asuki.

Wersja BETA

Wersja beta została wydana w 2008 roku jako modyfikacja do Grand Theft Auto III. Modyfikacja przywracała wszystko to co zostało wcześniej usunięte, głównie z powodu Ataku Terrorystycznego na WTC Beta została wycofana ze względu na i tak zbyt dużą brutalność. Z okazji 10-lecia premiery Grand Theft Auto III przedstawiciele Rockstar udzielili wielu odpowiedzi na pytania graczy odnośnie GTA III. W części z nich zaprzeczyli jakoby w wersji beta znajdowały się misje terrorystyczne czy też autobusy pełne dzieci. Wśród zdań pojawiło się określenie "ery GTA III" która została zakończona przez Grand Theft Auto IV (które rozpoczęło "erę GTA IV"), a co za tym idzie - postacie z jednego uniwersum nigdy nie pojawią się w drugim.

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona gry Grand Theft Auto III (ang.). rockstargames.com. [dostęp 2010-08-03].