Grand Theft Auto (seria)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy serii gier komputerowych. Zobacz też: inne znaczenia tego tytułu.
Grand Theft Auto
Producenci Rockstar North
Rockstar Leeds
Rockstar Toronto
Rockstar Lincoln
Wydawcy Rockstar Games
Capcom
Pierwsza gra z serii Grand Theft Auto (1997)
Ostatnia gra z serii Grand Theft Auto V (2013)
Platformy Android, Dreamcast, Game Boy Color, Game Boy Advance, iOS, Microsoft Windows, MS-DOS, Nintendo DS, OS X, PlayStation, PlayStation 2, PlayStation 3, PlayStation Portable, Xbox, Xbox 360
Gatunek przygodowa gra akcji, otwarty świat

Grand Theft Auto (GTA) – seria gier komputerowych wydana przez firmę Rockstar Games. Jedna z najbardziej kontrowersyjnych serii gier wideo.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Seria Grand Theft Auto zyskała opinię gier brutalnych, niepoprawnych, dających zły przykład, budzących agresję i najbardziej „grywalnych”[potrzebne źródło]. Sama nazwa (w wolnym tłumaczeniu: kradzież samochodu, mianem Grand Theft Auto amerykańska policja potocznie określa nadzwyczaj zuchwałą kradzież pojazdu) wskazuje na gatunek gry.
Pierwsze dwie części tej serii wraz z dodatkami London można za darmo i legalnie pobrać z Internetu ze strony producenta gry.

Grand Theft Auto I i Grand Theft Auto II[edytuj | edytuj kod]

Dwie pierwsze gry zdobyły światową popularność. Nawet dziś gracze chętnie po nie sięgają, mimo że grafika już w czasie premiery nie dorównywała innym tytułom (widok z góry, gdzie budynki to trójwymiarowe bryły a wszystkie inne elementy to tzw. sprite'y), obu grom towarzyszą słabe efekty dźwiękowe w porównaniu z dzisiejszymi grami. Formuła gier zdobyła uznanie graczy, a GTA1 weszło do kanonu najpopularniejszych gier na świecie[potrzebne źródło].

Grand Theft Auto London[edytuj | edytuj kod]

Grand Theft Auto: London, 1969 to dodatek do Grand Theft Auto, wydany w roku 1999. Akcja rozgrywa się w Londynie w roku 1969. Dla graczy przygotowano cztery plansze. Dostępna broń to: pistolet, karabin maszynowy, bazooka, miotacz ognia oraz wyrzutnia czołgowa (gdy gracz zdobędzie czołg, może użyć owej broni). Gra niewiele różni się od poprzedniczki grafiką, wśród pojazdów pojawiły się skutery i wspomniana wcześniej możliwość strzelania z czołgu. Do tej części gry powstał kolejny dodatek o nazwie Grand Theft Auto: London, 1961.

Grand Theft Auto Advance[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Grand Theft Auto Advance.

W tej grze dodano jedynie nową broń. Od tej pory można było używać Katany, Karabinu Maszynowego, Koktajli Mołotowa a także Pistoletu, Bazooki lub UZI, Strzelby lub Granatu. Grafika była podobna do tej z GTA2, lecz miała więcej kolorów (stworzona na przenośną konsolę Game Boy Advance).

Grand Theft Auto III[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Grand Theft Auto III.

Przełomem dla serii stała się trzecia część. Gra była w pełni trójwymiarowa i w momencie premiery zachwycała świetnym (jak na owe czasy) odwzorowaniem praw fizyki, ogromem i złożonością gry. Przeniesienie gry w trójwymiar spowodowało także, że sama gra stała się bardziej brutalna.

Po raz pierwszy w historii serii gra została okraszona rozwijającą się i spójną fabułą – gracz stara się zemścić na swojej byłej dziewczynie, która zdradziła go w czasie wspólnego skoku na bank (ewenementem było to, że przez całą grę postać którą gracz kieruje, ani razu się nie odzywa, gracz nie poznaje także jej imienia, dopiero w GTA:SA gracz dowiaduje się, że jego imię to Claude). Specjalnie na potrzeby gry nagrano kilka godzin audycji radiowych, z których każda serwowała inną muzykę m.in. muzykę klasyczną, pop, rock, rap, reggae, czy drum and bass. Można było także posłuchać rozmów z różnymi ciekawymi osobistościami. Mimo, iż grze brakowało kilku istotnych elementów, została bardzo ciepło przyjęta przez recenzentów[1][2].

Po sukcesie Grand Theft Auto III powstało wiele gier utrzymanych w podobnym klimacie (np. True Crime: Streets of L.A. czy, mająca premierę równo z GTA IIIMafia: The City Of Lost Heaven).

Ciekawostką jest, że wydana na konsolę Playstation Portable (PSP) przez Rockstar Games gra Grand Theft Auto: Liberty City Stories rozgrywa się trzy lata wcześniej w tym samym mieście, co GTA III. Również GTA:VC rozpoczyna swoją akcję w Liberty City, a na początku gry GTA: San Andreas gracz wraca z Liberty City do tytułowego miasta.

Grand Theft Auto: Vice City[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Grand Theft Auto: Vice City.

W roku 2002 pojawiła się kolejna odsłona, Grand Theft Auto: Vice City, która uzupełniała braki poprzedniczki i oferowała jeszcze więcej możliwości. Poprawiono grafikę i wprowadzono nowe elementy: możliwość jazdy na motocyklach, wyskok z jadącego auta/motoru, zarabianie pieniędzy na kursowaniu autobusem od przystanku do przystanku, możliwość latania helikopterami, możliwość kupowania firm, kupowania posiadłości z garażami, w których można zaparkować auto i automatycznie zostaje ono tam zapisane wraz ze stanem gry, rabowanie sklepów (od aptek po sklepy z biżuterią). Stare elementy gry zostały udoskonalone. Wprowadzono co najmniej kilkadziesiąt nowych pojazdów. W porównaniu z Grand Theft Auto III polepszono technikę pływania łodzią, a postać, w którą wciela się gracz stała się bardziej wytrzymała jeśli chodzi o bieganie. W poprzedniej części gry głównym wątkiem fabuły były skomplikowane porachunki gangów. Tym razem fabuła dziejąca się w Vice City opowiada o przyjaźni Tommy’ego i Lance’a wplecionej w gangsterskie porachunki – Tommy stracił w transakcji narkotyki i pieniądze (należące do Sonny'ego), a Lance stracił swojego brata Victora. Związali spółkę, jednakże niepowodzenia Lance'a i okrutne potraktowanie go przez Tommy'ego było główną przyczyną zdrady Lance'a (Lance poinformował Sonny'ego, że pieniądze przygotowane przez niego są fałszywe).

Grand Theft Auto: San Andreas[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Grand Theft Auto: San Andreas.

Grand Theft Auto: San Andreas przyniosło kolejne nowości. Gra, w wersji na PlayStation 2, posiada kilka nowych rozwiązań, które przypadły graczom do gustu[potrzebne źródło]. Gracz ma możliwość kreowania wizerunku bohatera gry: można tracić lub przybierać na wadze, w zależności od tego, jaki tryb życia prowadzi postać (dużo sportów (np. koszykówka, skoki ze spadochronem, bieganie itp.) siłownia, jedzenie fast-foodów), można także odwiedzić fryzjera, aby zmienić fryzurę, kupować ubrania, czy zrobić tatuaż, co – podobnie jak wysportowana sylwetka – podnosi respekt do postaci i jej seksapil. Bohater ma możliwość pływania w wodzie.

Ponownie powiększył się wachlarz pojazdów, jakimi można się poruszać. Dodano możliwość jazdy pociągiem, quadem,rowerem, traktorem, kombajnem, a także tuningu samochodów – pojazdy po tuningu zachowują się inaczej, niż auta w wersji fabrycznej.
Zwiększył się także arsenał broni i gadżetów, do których doszły m.in. dildo (sztuczny męski członek; patrz Wibrator), jetpack, aparat fotograficzny, spadochron, noktowizor czy łopata.
Z rozrywek dostępnych w San Andreas wymienić można chociażby organizowanie gangu i zabieranie go na akcje, granie w gry wideo, robienie zdjęć, rabowanie domów, gra w kasynach, skakanie ze spadochronem czy malowanie po ścianach graffiti. Grand Theft Auto San Andreas – jak każda gra z tej serii – daje graczowi swobodę: może on wykonywać podstawowe misje od zleceniodawców, które są niezbędne do ukończenia głównego wątku gry bądź wybrać, co chce w danym momencie robić. Może przykładowo jeździć bądź spacerować po mieście, aby siać popłoch wśród przechodniów; wywołać rozróbę i prowadzić zabójczą grę z policją; przysłużyć się społecznie miastu, wykonując misję karetką, wozem strażackim, taksówką lub radiowozem; wykonywać dodatkowe zlecenia, m.in. na telefon; szukać ukrytych paczek (graffiti, podków, ostryg, zdjęć do wykonania), za które gracz dostaje specjalne bonusy; zarabiać dodatkowe pieniądze, np. kradnąc samochody na zlecenia czy brać udział w nielegalnych wyścigach. Gracz może również grać w gry video, grać w bilard z komputerowym przeciwnikiem, na przykład w barach, lub odwiedzić kasyno i zagrać w Blackjacka, ruletkę, pokera czy jednorękiego bandytę.

Poprawiono także kolejne błędy z poprzednich gier: Carl Johnson potrafi pływać i nurkować, czego nie potrafili bohaterowie wcześniejszych wersji (dopiero bohaterowie "Vice City Stories" i czwórki potrafili pływać, ale nie umieli nurkować), a także uczy się, w miarę wykonywania jakichś czynności – im dłużej je wykonuje, tym jest w nich lepszy. Policjanci interweniują w przypadku każdego naruszenia prawa, nie tylko tych, których dopuścił się CJ (aczkolwiek pewnym niedopracowaniem jest, gdy policjant stara się zastrzelić ludzi tylko dlatego, że ci drasnęli policyjny radiowóz).

Poza tym zostaje rozbudowana fabuła gry. Akcja dzieje się w stanie San Andreas, gdzie CJ wraca z Liberty City na pogrzeb swojej matki. Jednakże chłopak zostaje wrobiony przez oficerów Franka Tenpenny'ego, Eddiego Pulaskiego i Jimmy'ego Hernandeza w handel narkotykami i zabójstwo oficera Pendelbury'ego. Teraz bohater musi oczyścić siebie z zarzutów oraz ochronić swoją rodzinę przez pewnym spiskiem, który sięga głębiej, niż wydaje się bohaterowi.

Grand Theft Auto: Liberty City Stories i Vice City Stories[edytuj | edytuj kod]

Te dwie gry opowiadają graczowi o wydarzeniach sprzed fabuły odpowiednio GTA III i GTA: Vice City. W tym grach gracz może się dowiedzieć, co się wydarzyło 2-3 lata przed akcją poprzednich gier. Zmieniono trochę krajobraz zarówno miasta Liberty City jak i Vice City – niektóre zmiany są związane z poczynaniami głównego bohatera np. w LCS (rok 1998) Toni Cipriani, bohater tej gry wysadził stary tunel kolejowy zawalając znajdującą się nad nim dzielnicę, dlatego w trójce (rok 2001) jest tam budowa hotelu; podobna sytuacja dzieje się w przypadku sieci podziemnych tuneli. Pozostałe zmiany w miastach zaszły na rzecz różnicy czasu akcji fabuł – główne polegają na tym, iż pewien budynek istnieje w GTA: III lub GTA: Vice City, natomiast odpowiednio w GTA: LCS i GTA:VCS jest on w fazie budowy, na jego miejscu stoi inny bądź teren zajmowany przez niego jest pusty. Zdarzają się też sytuacje odwrotne.

Grand Theft Auto IV[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Grand Theft Auto IV.

GTA IV przyniosło kolejne zmiany. W głównej mierze jest to zasługa nowego silnika fizycznego Euphoria oraz silnika graficznego RAGE. W grze nie umożliwiono graczowi latania samolotami (zostały helikoptery), stworzono namiastkę internetu (newsy, serwisy randkowe, pobieranie dzwonków telefonicznych). Każdy motocyklista posiada kask, natomiast kradzież samochodu jest bardziej efektowna (wybijanie szyby łokciem, zapalanie silnika samochodu zwarciem, itp.). Bohater tej części, Nikolai Bellic może dzwonić z telefonu komórkowego, odbierać połączenia oraz czytać i wysyłać SMSy. Dodano nowe zachowania pieszych, przydzielono im cele oraz poprawione zostało zachowanie policji (skuwanie kajdankami przestępców, a nie ich zabijanie, a także zachodzenie gracza od tyłu). Z grą zintegrowany został po raz pierwszy oficjalny tryb wieloosobowy (tryby takie jak kooperacja, wyścigi samochodowe oraz Cops 'n Crooks). Dodano widok z kamery zza kierownicy (widoczna maska samochodu), możliwość przywołania taksówki na żądanie. HUD posiada: radar z GPS-em, wokół którego jest obwódka prezentująca stan energii (kolor zielony) oraz kamizelki (kolor niebieski), a także – w prawym górnym rogu ekranu – ikonkę wybranej broni oraz stan magazynku. Gracz ma również do wyboru celowanie automatyczne lub manualne. Usprawnieniem w tej części jest wyświetlanie na miniradarze lokalizacji radiowozów policyjnych ścigających bohatera. Jednakże nowością jest sposób gubienia pościgu – teraz nie ma znajdywania ukrytych gwiazdek (łapówki). Teraz trzeba uciec z obszaru poszukiwania i poczekać na zniknięcie gwiazdek, lub dopiero wtedy przemalować pojazd. Im większy stopień poszukiwań, tym większy obszar, na którym jest się ściganym – przy sześciu gwiazdkach obszar ma wielkość połowy wyspy Algonquin.

Fabuła skupia się na Niko Bellicu, który przypływa frachtowcem do Liberty City, zachęcony listami jego kuzyna Romana, właściciela podupadającego przedsiębiorstwa taksówkarskiego. Jednak na miejscu okazuje się, że wszystko, co pisał mu w listach było kłamstwem. Roman, który bohaterowi obiecywał "amerykański sen", tak naprawdę jest bankrutem zadłużonym u mafii.

Grand Theft Auto V[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Grand Theft Auto V.

25 października 2011 roku na oficjalnej stronie internetowej Rockstar Games pojawiło się logo nowej gry z serii GTA i informacja o trailerze, którego premiera odbyła się 2 listopada[3]. Gracz ponownie odwiedzi lokacje będące tłem fabuły Grand Theft Auto: San Andreas, a ściślej mówiąc w Los Santos, oraz okolicznych górach i wsiach[4]. Gra została wydana 17 września 2013 roku[5].

Lista gier z serii[edytuj | edytuj kod]

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Fabuła poszczególnych gier z serii nie jest zbyt skomplikowana. Gracz wciela się w postać rzezimieszka, który wykonuje zadania od swoich zleceniodawców. Zleceniodawców w każdej części jest kilku, każdy ma inny charakter i osobowość, więc zadania od nich są bardzo zróżnicowane, choć przeważnie polegają na zlikwidowaniu kogoś: szefa wrogiego gangu czy kogoś, kto podpadł zleceniodawcy. Czasem postać kierowana przez gracza musi posunąć się nawet do zamordowania kogoś, kogo uznawał za przyjaciela.

Dodatkowo do dyspozycji gracz ma kilkadziesiąt samochodów, motocykle (ścigacze, crossy, choppery), łódki, a nawet samoloty i helikoptery. Twórcy, aby zaoszczędzić pieniądze nigdy nie wykupili licencji prawdziwych marek pojazdów, lecz stworzyli ich odpowiedniki.

Powiązania i podstawowe cechy części[edytuj | edytuj kod]

To co gracz mógł znaleźć lub zrobić w nowszych GTA, np. przemalowanie auta czy słuchanie radia, pojawiło się już w pierwszej części. Jednak w coraz świeższych te cechy są poprawiane lub całkiem usunięte. Niekiedy pojawia się nowe rozwiązanie. Oto szczegółowa lista z opisami tych cech i możliwości w grach serii Grand Theft Auto.

Uzbrojenie: W GTA1 były tylko cztery rodzaje broni: pistolet (zwykły i maszynowy), bazooka oraz miotacz ognia. Nowsze gry dawały możliwość używania granatów, koktajli Mołotowa, kijów, kastetów, karabinów snajperskich i szturmowych, nawet piły łańcuchowej i innych. Jednak w każdej grze są również pięści: w dwóch pierwszych GTA dało się jedynie ogłuszyć pieszych (choć niektóre postaci komputerowe mogły postać, w którą wcielał się gracz, nimi zabić), dopiero od trójki stała się możliwość pobicia ze skutkiem śmiertelnym.

Miasta: Pierwsza część (GTA1) oferowała trzy duże miasta: Liberty City, San Andreas oraz Vice City. W GTA2 było Anywhere City (dzielnice AC występowały jednak jako osobne plansze). W pozostałych grach też była jedna metropolia z różnymi sektorami (jednak można się dostawać z jednej części miasta do drugiej dzięki mostom). Warto też zauważyć, że Rockstar Games zawsze tworzył miasta w oparciu o Nowy Jork (GTA, GTA2, GTA3, GTA IV, GTA: Chinatown Wars, GTA Advance), Los Angeles, San Francisco, Las Vegas (wszystkie 3 miasta pochodzą z San Andreas oraz z GTA1) oraz Miami (GTA Vice City , GTA Vice City Stories). Ani razu nie powstało miasto oparte na innym mieście USA.

Pojazdy: W GTA1 oprócz samochodów osobowych były ciężarówki, furgonetki, autobusy/autokary, taksówki, limuzyny, czołgi, cysterny, motorowery i szybkie motocykle. Były również samochody sportowe, pojazdy służb państwa (policji, pogotowia ratunkowego, straży pożarnej) i komunikacji miejskiej, czyli tramwaje. W jednej z misji pojawia się nawet łódka (sterowana nie przez gracza). W dodatku London pojawiły się również skutery oraz przyczepy kempingowe. W kolejnej odsłonie zabrakło pojazdów jednośladowych, ale było o wiele więcej innych pojazdów; tramwaje zostały zamienione na metro, pojawiły się jeepy oraz możliwość połączenia platformy/kabiny ciężarówki z naczepą (ponadto można było wstawić nieduży pojazd na tę naczepę). W GTA3 zabrakło motorów, a graczowi oddano do dyspozycji dodatkowo 3 rodzaje łodzi, helikoptery i samolot Dodo. W GTA VC po mniej więcej 5 latach znów można zasiąść na motorze, da się również sterować karawanem, hydroplanem i helikopterem (w dwóch misjach gracz ma możliwość sterowania samolotami zdalnie sterowanymi). Zaś łódź podwodną (znajduje się ona w San Fierro), traktory i kombajny gracz może zobaczyć dopiero w GTA San Andreas. Rowery występują w GTA San Andreas i GTA Vice City Stories. Niektóre rodzaje pojazdów występują w kilku częściach gry, np. Banshee wzorowane na Dodge Viper występuje w 7 częściach gry (w zależności od czasu akcji występują jego nowsze, lub starsze wersje).

Policja: W pierwszej wersji gry była tylko zwyczajna policja, do 4 poziomów Wanted Level (od pojedynczych nieuzbrojonych funkcjonariuszy po blokady i grupy z pistoletami maszynowymi). Innowacją w drugiej części było pojawienie się oddziałów S.W.A.T., FBI oraz armii amerykańskiej. Ponadto tam (i w późniejszych częściach) policjanci podczas patroli poruszają się również pieszo oraz gdy postać, w którą wciela się gracz, jest poszukiwana (nie ścigana) na jednym poziomie Wanted Level. Po jakimś czasie policja przestaje szukać gracza. Wszystkie te jednostki mają własne samochody. Dopiero od GTA3 samochody ustępują drogi gdy gracz jedzie np. radiowozem (lub innym służbowym autem) z włączoną syreną. Również służby ochrony prawa reagują na przestępstwa innych osób (np. złodziej aut, niecelowe przejechanie przechodnia czy uliczne strzelaniny) – ta opcja również pojawia się w GTA3, ale jest ona lekko niedopracowana (żeby uzyskać 1 Wanted Level należy zabić na ulicy kilka osób, to samo ma miejsce w Vice City), dopiero w San Andreas policja jest bardziej dociekliwa. Pewnym ułatwieniem jest to, że w San Andreas Wanted Level spada dosyć szybko (co kilka minut ubywa jedna "gwiazdka"). Łatwo jest uzyskać 3 Wanted Level, ciężko jest natomiast posiadać 6 "gwiazdek" (wtedy wojsko ma tylko jeden cel – zabić postać kierowana przez gracza wszelkimi środkami i najczęściej ucieczka cywilnym autem kończy się wybuchem pod gąsienicami czołgu, albo zastrzeleniem CJ-a przez wojsko).

Platformy[edytuj | edytuj kod]

Gry z serii ukazują się na wiele rodzajów platform, głównie na PC, PlayStation, PlayStation 2 i Xboksa. Dwie pierwsze części serii ukazały się na PC i PlayStation, trójwymiarowe części serii (GTA 3 wzwyż) są najpierw wydawane na PlayStation 2, a dopiero potem konwertowane na PC i Xboksa (Wyjątkiem jest dziewiąta część – GTA IV, która jak dotąd ukazała się równocześnie na PlayStation 3 oraz Xbox 360, dopiero później została skonwertowana na PC). Pojawiło się także Grand Theft Auto Advance, przeznaczone dla posiadaczy GameBoy'ów w wersji Advance, ale nawet posiadacze GameBoy'a Color mogą grać w tą grę. W listopadzie 2005 r. ukazała się także wersja dla nowej konsoli PlayStation Portable, zatytułowana Grand Theft Auto: Liberty City Stories a w 2006 Grand Theft Auto: Vice City Stories. Grand Theft Auto: Chinatown Wars ukazało się 17 marca 2009 r. na konsolę NDS, w styczniu wydano port gry na platformę iPhone OS oraz na PSP .

Podstawową cechą gier jest to, że wersje konsolowe pojawiają się wcześniej przed tymi wydanymi na PC (na ogół jest to kilka miesięcy oczekiwania).

Przypisy

  1. Jeff Gerstmann: Grand Theft Auto III for PlayStation 2 Review. GameSpot, 2001-10-24.
  2. Doug Perry: IGN: Grand Theft Auto III Review. IGN, 2001-10-22.
  3. "GTA V" oficjalnie zapowiedziane. gry.onet.pl. [dostęp 2011-10-26].
  4. Grand Theft Auto V Official Announcement. Rockstar Games. [dostęp 2011-11-04].
  5. Grand Theft Auto V is Coming 9.17.2013 (ang.). Rockstar Games, 2013-01-31. [dostęp 2013-01-31].
  6. News: GTA Vice City Headed to iOS & Android. IGN. [dostęp 2012-12-17].
  7. 7,0 7,1 Dodatek do gry GTA IV

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]