Grand Theft Auto (seria)

Grand Theft Auto
Producent	Digital Eclipse, później Rockstar North (w GTA LCS I VCS również Rockstar Leeds)
Wydawca	Rockstar Games
Silnik	RAGE (GTA IV)
Data wydania	pierwsza część (GTA) – grudzień 1997 (PC), ostatnia część (GTA Episodes from Liberty City) – Kwiecień 2010 (PC, PS3)
Gatunek	Akcja
Tryb gry	jednoosobowa, w GTA i GTA IV również wieloosobowa
Platforma	PC, PlayStation, PlayStation 2, Xbox, PlayStation 3, Xbox 360 i inne.
Nośniki	Dysk CD: (PC – GTA – GTA VC / Playstation 2 – GTA – GTA VCS); Dysk DVD: (PC – GTA San Andreas/Xbox 360, PlayStation 3 – GTA San Andreas, Dysk Blu-ray: GTA IV, PlayStation 3); UMD: (PSP – GTA LCS, GTA VCS, GTA CW); Kartridże: (Gameboy Advance, Nintendo DS – GTA Advance, GTA Chinatown Wars)

Grand Theft Auto (GTA) – seria gier komputerowych wydana przez firmę Rockstar Games. Jedna z najbardziej kontrowersyjnych serii gier wideo.

Dotychczas ukazały się

• Grand Theft Auto (1997)
• Grand Theft Auto: London, 1969 (1999) – dodatek do Grand Theft Auto
• Grand Theft Auto: London, 1961 (1999) – dodatek do Grand Theft Auto: London, 1969
• Grand Theft Auto II (1999)
• Grand Theft Auto III (2001 – PlayStation 2, 2002 – PC, 2003 – Xbox, 2012 – iOS, Android)
• Grand Theft Auto: Vice City (2002 – PlayStation 2, 2003 – PC, Xbox, 2012 – Android)
• Grand Theft Auto: San Andreas (2004 – PlayStation 2, 2005 – PC, Xbox)
• Grand Theft Auto Advance (2004 – Game Boy Advance)
• Grand Theft Auto: Liberty City Stories (2005 – PlayStation Portable, 2006 – PlayStation 2)
• Grand Theft Auto: Vice City Stories (2006 – PlayStation Portable, PlayStation 2)
• Grand Theft Auto IV (2008 – Xbox 360, PlayStation 3, PC)
• Grand Theft Auto IV: The Lost and Damned (2009 – Xbox 360, 2010 – PC, PlayStation 3)
• Grand Theft Auto: Chinatown Wars – (2009 – Nintendo DS, PlayStation Portable, iOS)
• Grand Theft Auto: The Ballad of Gay Tony (2009 – Xbox 360, 2010 – PC, PlayStation 3)
• Grand Theft Auto: Episodes From Liberty City (2009 – Xbox 360, 2010 – PC, PS3)

O serii

Seria Grand Theft Auto zyskała opinię gier brutalnych, niepoprawnych, dających zły przykład, budzących agresję i najbardziej „grywalnych”^{[potrzebne źródło]}. Sama nazwa (w wolnym tłumaczeniu: kradzież samochodu, mianem Grand Theft Auto amerykańska policja potocznie określa nadzwyczaj zuchwałą kradzież pojazdu) wskazuje na gatunek gry.
Pierwsze dwie części tej serii wraz z dodatkami London można za darmo i legalnie pobrać z Internetu ze strony producenta gry.

Grand Theft Auto I i Grand Theft Auto II

Dwie pierwsze gry zdobyły światową popularność. Nawet dziś gracze chętnie po nie sięgają, mimo że grafika już w czasie premiery nie dorównywała innym tytułom (widok z góry, gdzie budynki to trójwymiarowe bryły a wszystkie inne elementy to tzw. sprite'y), obu grom towarzyszą słabe efekty dźwiękowe w porównaniu z dzisiejszymi grami. Formuła gier zdobyła uznanie graczy, a GTA1 weszło do kanonu najpopularniejszych gier na świecie^{[potrzebne źródło]}.

Grand Theft Auto London

Grand Theft Auto: London, 1969 to dodatek do Grand Theft Auto, wydany w roku 1999. Akcja rozgrywa się w Londynie w roku 1969. Dla graczy przygotowano cztery plansze. Dostępna broń to: pistolet, karabin maszynowy, bazooka, miotacz ognia oraz wyrzutnia czołgowa (gdy gracz zdobędzie czołg, może użyć owej broni). Gra niewiele różni się od poprzedniczki grafiką, wśród pojazdów pojawiły się skutery i wspomniana wcześniej możliwość strzelania z czołgu. Do tej części gry powstał kolejny dodatek o nazwie Grand Theft Auto: London, 1961.

Grand Theft Auto Advance

W tej grze dodano jedynie nową broń. Od tej pory można było używać Katany, Karabinu Maszynowego, Koktajli Mołotowa a także Pistoletu, Bazooki lub UZI, Strzelby lub Granatu. Grafika była podobna do tej z GTA2, lecz miała więcej kolorów (stworzona na przenośną konsolę Game Boy Advance).

Grand Theft Auto III

Przełomem dla serii stała się trzecia część. Gra była w pełni trójwymiarowa i w momencie premiery zachwycała świetnym (jak na owe czasy) odwzorowaniem praw fizyki, ogromem i złożonością gry. Przeniesienie gry w trójwymiar spowodowało także, że sama gra stała się bardziej brutalna. Po raz pierwszy w historii serii gra została okraszona rozwijającą się i spójną fabułą – gracz stara się zemścić na swojej byłej dziewczynie, która zdradziła go w czasie wspólnego skoku na bank (ewenementem było to, że przez całą grę postać którą kierujemy, ani razu się nie odzywa, nie poznajemy także jej imienia, dopiero w GTA:SA dowiadujemy się, że jego imię to Claude). Specjalnie na potrzeby gry nagrano kilka godzin audycji radiowych, z których każda serwowała inną muzykę m.in. muzykę klasyczną, pop, rock, rap, muzykę kubańską, czy drum and bass. Można było także posłuchać rozmów z różnymi ciekawymi osobistościami. Mimo, iż grze brakowało kilku istotnych elementów, została bardzo ciepło przyjęta przez recenzentów.

Po sukcesie Grand Theft Auto III powstało wiele gier utrzymanych w podobnym klimacie (np. True Crime: Streets of L.A. czy, mająca premierę równo z GTA III – Mafia: The City Of Lost Heaven).

Ciekawostką jest, że wydana na konsolę Playstation Portable (PSP) przez Rockstar Games gra Grand Theft Auto: Liberty City Stories rozgrywa się trzy lata wcześniej w tym samym mieście, co GTA III. Również GTA:VC rozpoczyna swoją akcję w Liberty City, a w jednej z misji w San Andreas gracz wraca do Liberty City.

Grand Theft Auto: Vice City

W roku 2002 pojawiła się kolejna odsłona, Grand Theft Auto: Vice City, która uzupełniała braki poprzedniczki i oferowała jeszcze więcej możliwości. Poprawiono grafikę i wprowadzono nowe elementy: możliwość jazdy na motocyklach, wyskok z jadącego auta/motoru, zarabianie pieniędzy na kursowaniu autobusem od przystanku do przystanku, możliwość latania helikopterami, możliwość kupowania firm, kupowania posiadłości z garażami, w których można zaparkować auto i automatycznie zostaje ono tam zapisane wraz ze stanem gry, rabowanie sklepów (od aptek po sklepy z biżuterią). Stare elementy gry zostały udoskonalone. Wprowadzono co najmniej kilkadziesiąt nowych pojazdów. W porównaniu z Grand Theft Auto III polepszono technikę pływania łodzią; policja od tej chwili miała swoją siedzibę, a Tommy, którym się poruszamy stał się bardziej wytrzymały, jeśli chodzi o bieganie. W poprzedniej części gry głównym wątkiem fabuły były skomplikowane porachunki gangów. Tym razem fabuła dziejąca się w Vice City opowiada o przyjaźni Tommy’ego i Lance’a wplecionej w gangsterskie porachunki – Tommy stracił w transakcji narkotyki i pieniądze (należące do Sonny'ego), a Lance stracił swojego brata Victora. Związali spółkę, jednakże niepowodzenia Lance'a i okrutne potraktowanie go przez Tommy'ego było główną przyczyną zdrady Lance'a (Lance poinformował Sonny'ego, że pieniądze przygotowane przez niego są fałszywe).

Grand Theft Auto: San Andreas

Grand Theft Auto: San Andreas przyniosło kolejne nowości. Gra, w wersji na PlayStation 2, posiada kilka nowych rozwiązań, które przypadły graczom do gustu^{[potrzebne źródło]}. Gracz ma możliwość kreowania wizerunku bohatera gry: można tracić lub przybierać na wadze, w zależności od tego, jaki tryb życia prowadzi postać (dużo sportów (np. koszykówka, skoki ze spadochronem, bieganie itp.) siłownia, jedzenie fast-foodów), można także odwiedzić fryzjera, aby zmienić fryzurę, kupować ubrania, czy zrobić tatuaż, co – podobnie jak wysportowana sylwetka – podnosi respekt do postaci i jej seksapil.

Ponownie powiększył się wachlarz pojazdów, jakimi można się poruszać. Dodano możliwość jazdy pociągiem, quadem, na rowerze, traktorem, kombajnem, a także tuningu samochodów – samochody po tuningu zachowują się inaczej, niż auta w wersji fabrycznej.
Zwiększył się także arsenał broni i gadżetów, do których doszły m.in. dildo (sztuczny męski członek; patrz Wibrator), jetpack, aparat fotograficzny, spadochron, noktowizor czy łopata.
Z rozrywek dostępnych w San Andreas wymienić można chociażby organizowanie gangu i zabieranie go na akcje, granie w gry wideo, robienie zdjęć, rabowanie domów, gra w kasynach, skakanie ze spadochronem czy malowanie po ścianach graffiti. Grand Theft Auto San Andreas – jak każda gra z tej serii – daje graczowi swobodę: może on wykonywać podstawowe misje od zleceniodawców, które są niezbędne do ukończenia głównego wątku gry bądź wybrać, co chce w danym momencie robić. Może przykładowo jeździć bądź spacerować po mieście, aby siać popłoch wśród przechodniów; wywołać rozróbę i prowadzić zabójczą grę z policją; przysłużyć się społecznie miastu, wykonując misję karetką, wozem strażackim, taksówką lub radiowozem; wykonywać dodatkowe zlecenia, m.in. na telefon; szukać ukrytych paczek (graffiti, podków, ostryg, zdjęć do wykonania), za które dostajemy specjalne bonusy; zarabiać dodatkowe pieniądze, np. kradnąc samochody na zlecenia czy brać udział w nielegalnych wyścigach. Można również grać w gry video, grać w bilard z komputerowym przeciwnikiem, na przykład w barach, lub odwiedzić kasyno i zagrać w Blackjacka, ruletkę, pokera czy jednorękiego bandytę.

Poprawiono także kolejne błędy z poprzednich gier: Carl Johnson potrafi pływać i nurkować, czego nie potrafili bohaterowie wcześniejszych wersji (dopiero bohaterowie "Vice City Stories" i czwórki potrafili pływać, ale nie umieli nurkować), a także uczy się, w miarę wykonywania jakichś czynności – im dłużej je wykonuje, tym jest w nich lepszy. Policjanci interweniują w przypadku każdego naruszenia prawa, nie tylko tych, których dopuścił się CJ (aczkolwiek pewnym niedopracowaniem jest, gdy policjant stara się zastrzelić ludzi tylko dlatego, że ci drasnęli policyjny radiowóz).

Poza tym zostaje rozbudowana fabuła gry. Akcja dzieje się w stanie San Andreas, gdzie CJ wraca z Liberty City na pogrzeb swojej matki. Jednakże chłopak zostaje wrobiony przez oficerów Franka Tenpenny'ego, Eddiego Pulaskiego i Jimmy'ego Hernandeza w handel narkotykami i zabójstwo oficera Pendelbury'ego. Teraz chłopak musi oczyścić siebie z zarzutów oraz ochronić swoją rodzinę przez pewnym spiskiem, który sięga głębiej, niż wydaje się bohaterowi.

Grand Theft Auto: Liberty City Stories i Vice City Stories

Te dwie gry opowiadają nam o wydarzeniach sprzed fabuły odpowiednio GTA III i GTA: Vice City. W tym grach można się dowiedzieć, co się wydarzyło 2-3 lata przed akcją poprzednich gier. Zmieniono trochę krajobraz zarówno miasta Liberty City jak i Vice City – niektóre zmiany są związane z poczynaniami głównego bohatera (np. w LCS (rok 1998) Toni Cipriani, bohater tej gry wysadził stary tunel kolejowy zawalając znajdującą się nad nim dzielnicę, dlatego w trójce (rok 2001) jest tam budowa hotelu; podobna sytuacja dzieje się w przypadku sieci podziemnych tuneli). Pozostałe zmiany w miastach zaszły na rzecz różnicy czasu akcji fabuł – główne polegają na tym, iż pewien budynek istnieje w GTA: III lub GTA: Vice City, natomiast odpowiednio w GTA: LCS i GTA:VCS jest on w fazie budowy, na jego miejscu stoi inny bądź teren zajmowany przez niego jest pusty. Zdarzają się też sytuacje odwrotne.

Grand Theft Auto IV

GTA IV przyniosło kolejne zmiany. W głównej mierze jest to zasługa nowego silnika fizycznego Euphoria oraz silnika graficznego RAGE. W grze nie umożliwiono graczowi latania samolotami^{[potrzebne źródło]} (zostały helikoptery), stworzono namiastkę internetu (newsy, serwisy randkowe, pobieranie dzwonków telefonicznych). Każdy motocyklista posiada kask, natomiast kradzież samochodu jest bardziej efektowna (wybijanie szyby łokciem, zapalanie silnika samochodu zwarciem, itp.). Bohater tej części, Nikolai Bellic może dzwonić z telefonu komórkowego, odbierać połączenia oraz czytać i wysyłać SMSy. Dodano nowe zachowania pieszych, przydzielono im cele oraz poprawione zostało zachowanie policji (skuwanie kajdankami przestępców, a nie ich zabijanie, a także zachodzenie gracza od tyłu). Z grą zintegrowany został po raz pierwszy oficjalny tryb wieloosobowy (tryby takie jak kooperacja, wyścigi samochodowe oraz Cops 'n Crooks). Dodano widok z kamery zza kierownicy (widoczna maska samochodu), możliwość przywołania taksówki na żądanie. HUD posiada: radar z GPS-em, wokół którego jest obwódka prezentująca stan energii (kolor zielony) oraz kamizelki (kolor niebieski), a także – w prawym górnym rogu ekranu – ikonkę wybranej broni oraz stan magazynku. Gracz ma również do wyboru celowanie automatyczne lub manualne. Usprawnieniem w tej części jest wyświetlanie na miniradarze lokalizacji radiowozów policyjnych ścigających bohatera. Jednakże nowością jest sposób gubienia pościgu – teraz nie ma znajdywania ukrytych gwiazdek (łapówki) i zajeżdżania do firmy "Pay & Spray". Teraz trzeba uciec z obszaru poszukiwania i poczekać na zniknięcie gwiazdek, lub dopiero wtedy przemalować pojazd. Im większy stopień poszukiwań, tym większy obszar, na którym jest się ściganym – przy sześciu gwiazdkach obszar ma wielkość połowy wyspy Algonquin.

Fabuła skupia się na Niko Bellicu, który przypływa frachtowcem do Liberty City, zachęcony listami jego kuzyna Romana, właściciela podupadającej firmy taksówkarskiej. Jednak na miejscu okazuje się, że wszystko, co pisał mu w listach było kłamstwem. Roman, który bohaterowi obiecywał "amerykański sen", tak naprawdę jest bankrutem zadłużonym u mafii.

Grand Theft Auto V

25 października 2011 roku na oficjalnej stronie internetowej Rockstar Games pojawiło się logo nowej gry z serii GTA i informacja o trailerze, którego premiera odbyła się 2 listopada. Gracz ponownie odwiedzi lokacje będące tłem fabuły Grand Theft Auto: San Andreas, a ściślej mówiąc w Los Santos, oraz okolicznych górach i wsiach. Wydanie gry jest zaplanowane na 17 września 2013 roku.

Opis fabuły

Fabuła poszczególnych gier z serii nie jest zbyt skomplikowana. Wcielamy się w postać rzezimieszka, który wykonuje zadania od swoich zleceniodawców. Zleceniodawców w każdej części jest kilku, każdy ma inny charakter i osobowość, więc zadania od nich są bardzo zróżnicowane, choć przeważnie polegają na zlikwidowaniu kogoś: szefa wrogiego gangu czy kogoś, kto podpadł naszemu zleceniodawcy. Czasem musimy posunąć się nawet do zamordowania kogoś, kogo uznawaliśmy za przyjaciela.

Dodatkowo do dyspozycji mamy kilkadziesiąt samochodów, motocykle (ścigacze, crossy, choppery), łódki, a nawet samoloty i helikoptery. Twórcy, aby zaoszczędzić pieniądze nigdy nie wykupili licencji prawdziwych marek pojazdów, lecz stworzyli ich odpowiedniki.

Powiązania i podstawowe cechy części

To co można znaleźć lub zrobić w nowszych GTA, np. przemalowanie auta czy słuchanie radia, pojawiło się już w pierwszej części. Jednak w coraz 'młodszych' te cechy są poprawiane lub całkiem usunięte. Niekiedy pojawia się nowe rozwiązanie. Oto szczegółowa lista z opisami tych cech i możliwości w grach serii Grand Theft Auto.

Uzbrojenie: W GTA1 były tylko cztery rodzaje broni: pistolet (zwykły i maszynowy), bazooka oraz miotacz ognia. Nowsze gry dawały możliwość używania granatów, koktajli Mołotowa, kijów, kastetów, karabinów snajperskich i szturmowych, nawet piły łańcuchowej i innych. Jednak w każdej grze są również pięści: w dwóch pierwszych GTA dało się jedynie ogłuszyć pieszych (jednak niektóre postaci komputerowe mogły nas nimi zabić), dopiero od trójki stała się możliwość pobicia ze skutkiem śmiertelnym.

Miasta: Pierwsza część (GTA1) oferowała trzy duże miasta: Liberty City, San Andreas oraz Vice City. W GTA2 było Anywhere City (dzielnice AC występowały jednak jako osobne plansze). W pozostałych grach też była jedna metropolia z różnymi sektorami (jednak można się dostawać z jednej części miasta do drugiej dzięki mostom). Warto też zauważyć, że Rockstar Games zawsze tworzył miasta w oparciu o Nowy Jork (GTA, GTA2, GTA3, GTA IV, GTA: Chinatown Wars, GTA Advance), Los Angeles, San Francisco, Las Vegas (wszystkie 3 miasta pochodzą z San Andreas oraz z GTA1) oraz Miami (GTA Vice City , GTA Vice City Stories). Ani razu nie powstało miasto oparte na innym mieście USA.

Pojazdy: W GTA1 oprócz samochodów osobowych były ciężarówki, furgonetki, autobusy/autokary, taksówki, limuzyny, czołgi, cysterny, motorowery i szybkie motocykle. Były również samochody sportowe, pojazdy służb państwa (policji, pogotowia ratunkowego, straży pożarnej) i komunikacji miejskiej, czyli tramwaje. W jednej z misji pojawia się nawet łódka (sterowana nie przez gracza). W dodatku London pojawiły się również skutery oraz przyczepy kempingowe. W kolejnej odsłonie zabrakło pojazdów jednośladowych, ale było o wiele więcej innych pojazdów; tramwaje zostały zamienione na metro, pojawiły się jeepy oraz możliwość połączenia platformy/kabiny ciężarówki z naczepą (ponadto można było wstawić nieduży pojazd na tą naczepę). W GTA3 niestety zabrakło motorów, a graczowi oddano do dyspozycji dodatkowo 3 rodzaje łodzi, helikoptery i samolot Dodo. W GTA VC po mniej więcej 5 latach znów można zasiąść na motorze, da się również sterować karawanem i helikopterem (w dwóch misjach mamy możliwość sterowania samolotami zdalnie sterowanymi). Zaś łódź podwodną (znajduje się ona w San Fierro), traktory i kombajny możemy zobaczyć dopiero w GTA San Andreas. Rowery występują w GTA San Andreas i GTA Vice City Stories. Niektóre rodzaje pojazdów występują w kilku częściach gry, np. Banshee wzorowane na Dodge Viper występuje w 7 częściach gry (w zależności od czasu akcji występują jego nowsze, lub starsze wersje).

Policja: W pierwszej wersji gry była tylko zwyczajna policja, do 4 poziomów Wanted Level (od pojedynczych nieuzbrojonych funkcjonariuszy po blokady i grupy z pistoletami maszynowymi). Innowacją w drugiej części było pojawienie się oddziałów S.W.A.T., FBI oraz armii amerykańskiej. Ponadto tam (i w późniejszych częściach) policjanci podczas patroli poruszają się również pieszo oraz gdy jesteśmy poszukiwani (nie ścigani) na jednym poziomie Wanted Level. Po jakimś czasie policja przestaje szukać gracza. Wszystkie te jednostki mają własne samochody. Dopiero od GTA3 samochody ustępują drogi gdy gracz jedzie np. radiowozem (lub innym służbowym autem) z włączoną syreną. Również służby ochrony prawa reagują na przestępstwa innych osób (np. złodziej aut, niecelowe przejechanie przechodnia czy uliczne strzelaniny) – ta opcja również pojawia się w GTA3, ale jest ona lekko niedopracowana (żeby uzyskać 1 Wanted Level należy zabić na ulicy kilka osób, to samo ma miejsce w Vice City), dopiero w San Andreas policja jest bardziej dociekliwa. W niektórych wersjach GTA:Vice City prawie niemożliwe jest uzyskanie 6 poziomu poszukiwań bez wpisania kodu. Pewnym ułatwieniem jest to, że w San Andreas Wanted Level spada dosyć szybko (co kilka minut ubywa jedna "gwiazdka"). Łatwo jest uzyskać 3 Wanted Level, bardzo ciężko jest natomiast posiadać 6 "gwiazdek" (wtedy wojsko ma tylko jeden cel – zabić nas wszelkimi środkami i najczęściej ucieczka cywilnym autem kończy się wybuchem pod gąsienicami czołgu, albo zastrzeleniem CJ-a przez wojsko).

Platformy

Gry z serii ukazują się na wiele rodzajów platform, głównie na PC, PlayStation, PlayStation 2 i Xboksa. Dwie pierwsze części serii ukazały się na PC i PlayStation, trójwymiarowe części serii (GTA 3 wzwyż) są najpierw wydawane na PlayStation 2, a dopiero potem konwertowane na PC i Xboksa (Wyjątkiem jest dziewiąta część – GTA IV, która jak dotąd ukazała się równocześnie na PlayStation 3 oraz Xbox 360, dopiero później została skonwertowana na PC). Pojawiło się także Grand Theft Auto Advance, przeznaczone dla posiadaczy GameBoy'ów w wersji Advance, ale nawet posiadacze GameBoy'a Color mogą grać w tą grę. W listopadzie 2005 r. ukazała się także wersja dla nowej konsoli PlayStation Portable, zatytułowana Grand Theft Auto: Liberty City Stories a w 2006 Grand Theft Auto: Vice City Stories. Grand Theft Auto: Chinatown Wars ukazało się 17 marca 2009 r. na konsolę NDS, w styczniu wydano port gry na platformę iPhone OS oraz na PSP .

Podstawową cechą gier jest to, że wersje konsolowe pojawiają się wcześniej przed tymi wydanymi na PC (na ogół jest to kilka miesięcy oczekiwania).

Polskie akcenty w serii GTA

• Efekty specjalne oraz samochody do serii gier GTA tworzyło dwóch Polaków, kolejno Andrzej Madajczyk i Paul Kurowski.
• Bohater gry GTA San Andreas, Eddie Pulaski jest Polakiem. Jego nazwisko jest związane z bohaterem USA, Kazimierzem Pułaskim oraz z jednym z największych skupisk amerykańskiej Polonii, miastem Pulaski.
• W GTA IV wśród przechodniów można spotkać Polaków (najczęściej blondynki w zielonych bluzkach w Hove Beach) mówiących m.in. "Przepraszam?"
• W GTA IV do radiostacji Vladivostok FM dzwoni kobieta mówiąca: "Hello, this is Kristina from Poland! Ja uwielbiam tę radiostację! Vladivostok FM, Vladivostok FM!".
• w GTA III występuje postać skorumpowanego policjanta-oszusta nazywający się Ray Machowski. Jego nazwisko może wskazywać na polskie pochodzenie.
• W GTA IV polski jazzman gra na antenie Fusion FM.
• W tej samej grze do radia PLR dzwoni mężczyzna do wróżki, by odkryć, kim był w poprzednim wcieleniu. Ta mu wówczas mówi, że w poprzednim życiu mieszkał w Krakowie i był homoseksualistą.

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona serii Grand Theft Auto
• Angielskojęzyczna encyklopedia o Grand Theft Auto
• Polskojęzyczna encyklopedia o GTA