Grupa Lokalna Galaktyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mapa Grupy Lokalnej

Grupa Lokalna Galaktyk (lub po prostu Grupa Lokalna, Układ Lokalny; ang. Local Group) – grupa co najmniej 54 galaktyk[1], do której należy również nasza galaktyka – Droga Mleczna. Grupa ta rozciąga się na obszarze około 3,1 megaparseka (106 pc), czyli około 10 milionów lat świetlnych[2]. Jest częścią Supergromady Lokalnej, znanej też jako Supergromada w Pannie.

Galaktyki Grupy Lokalnej tworzą system połączony siłą grawitacji i poruszają się przez kosmos jako jedna całość, w odróżnieniu od innych galaktyk, które oddalają się od nas (prawo Hubble'a).

Grupa Lokalna nie jest odizolowana w kosmosie, oddziałują na nią sąsiednie grupy galaktyk. W przypadkach skrajnych nie jest łatwo określić, czy dana galaktyka należy do naszej grupy lokalnej. Co więcej, wiele z galaktyk karłowatych należących do tej grupy pozostaje zapewne nadal nieodkrytych, ze względu na ich małą jasność. W przypadku galaktyk położonych na niebie w tzw. strefie unikania (w płaszczyźnie Drogi Mlecznej) obserwacje komplikuje czy wręcz uniemożliwia duża ilość gwiazd i pyłu. Grupa Lokalna znajduje się w otoczeniu pięciu innych grup galaktyk: grupy Maffei, grupy M81, grupy M94, grupy M83 i grupy w Rzeźbiarzu. W przeszłości Grupa Lokalna wraz z grupą Maffei oraz grupą w Rzeźbiarzu mogły tworzyć jedną gromadę galaktyk[3].

Lista galaktyk w Grupie Lokalnej[edytuj | edytuj kod]

Galaktyki spiralne
nazwa typ gwiazdozbiór uwagi
Droga Mleczna SBbc najbardziej masywna w grupie
Galaktyka Andromedy (M31, NGC 224) Sb (SBb?) Andromeda największa w grupie
Galaktyka Trójkąta (M33, NGC 598) SAc Trójkąt możliwe, że największy satelita M31
Galaktyki eliptyczne
nazwa typ gwiazdozbiór uwagi
M110 (NGC 205) E6p Andromeda satelita Galaktyki Andromedy
M32 (NGC 221) E2 Andromeda satelita Galaktyki Andromedy
Galaktyki nieregularne
nazwa typ gwiazdozbiór uwagi
Wolf-Lundmark-Melotte (WLM, DDO 221) Ir+ Wieloryb
IC 10 KBm or Ir+ Kasjopeja
Mały Obłok Magellana (SMC, NGC 292) SB(s)m pec Tukan satelita Drogi Mlecznej
Karzeł Wielkiego Psa Irr Wielki Pies satelita Drogi Mlecznej
Karzeł Ryb (LGS3) Irr Ryby satelita Galaktyki Trójkąta?
IC 1613 (UGC 668) IAB(s)m V Wieloryb
Karzeł Feniksa Irr Feniks
Wielki Obłok Magellana (LMC) Irr/SB(s)m Złota Ryba satelita Drogi Mlecznej
Leo A (Leo III) IBm V Lew
Sekstant B (UGC 5373) Ir+IV-V Sekstant
NGC 3109 Ir+ IV-V/SBm Hydra możliwe, że najmniejsza galaktyka spiralna grupy
Sekstant A (UGCA 205) Ir+V Sekstant
Karłowate galaktyki eliptyczne
nazwa typ gwiazdozbiór uwagi
NGC 147 (DDO 3) dE5 pec Kasjopeja satelita Galaktyki Andromedy
SagDIG IB(s)m V Strzelec
Galaktyka Barnarda (NGC 6822) IB(s)m IV-V Strzelec
Karzeł Pegaza (DDO 216, PegDIG) Irr Pegaz
Karłowate galaktyki sferoidalne
nazwa typ gwiazdozbiór uwagi
Karzeł Wolarza dSph Wolarz
Karzeł Wieloryba dSph/E4 Wieloryb
Karzeł Psów Gończych dSph Psy Gończe satelita Drogi Mlecznej
Andromeda III dE2 Andromeda satelita Galaktyki Andromedy
NGC 185 dE3 pec Kasjopeja satelita Galaktyki Andromedy
Andromeda I dE3 pec? Andromeda satelita Galaktyki Andromedy
Karzeł Rzeźbiarza (E351-G30) dE3 Rzeźbiarz satelita Drogi Mlecznej
Andromeda V dSph Andromeda satelita Galaktyki Andromedy
Andromeda II dE0 Andromeda satelita Galaktyki Andromedy
Karzeł Pieca (E356-G04) dSph/E2 Piec satelita Drogi Mlecznej
Karzeł Kila (E206-G220) dE3 Kil satelita Drogi Mlecznej
Karzeł Pompy dE3 Pompa
Leo I (DDO 74) dE3 Lew satelita Drogi Mlecznej
Karzeł Sekstantu dE3 Sekstant satelita Drogi Mlecznej
Leo II (Leo B) dE0 pec Lew satelita Drogi Mlecznej
Karzeł Małej Niedźwiedzicy dE4 Mała Niedźwiedzica satelita Drogi Mlecznej
Karzeł Smoka (DDO 208) dE0 pec Smok satelita Drogi Mlecznej
SagDEG dSph/E7 Strzelec satelita Drogi Mlecznej
Karzeł Tukana dE5 Tukan
Karzeł Kasjopei (Andromeda VII) dSph Kasjopeja satelita Galaktyki Andromedy
Andromeda VI dSph Pegaz satelita Galaktyki Andromedy
Karzeł Wielkiej Niedźwiedzicy dSph Wielka Niedźwiedzica satelita Drogi Mlecznej
Typ niepewny
nazwa typ gwiazdozbiór uwagi
Willman 1 dSph albo gromada kulista Wielka Niedźwiedzica odległa o 147 tys. lat świetlnych
Andromeda IV Irr? Andromeda prawdopodobnie nie jest galaktyką
UGCA 86 (0355+66) Irr, dE or S0 Żyrafa
UGCA 92 (EGB0427+63) Irr or S0 Żyrafa
Przynależność wątpliwa
nazwa typ gwiazdozbiór uwagi
GR 8 (DDO 155) Im V Panna
IC 5152 IAB(s)m IV Indianin
Karzeł Wodnika (DDO 210) Im V Wodnik
NGC 404 E0 or SA(s)0- Andromeda
NGC 1569 Irp+ III-IV Żyrafa
NGC 1560 (IC 2062) Sd Żyrafa
Camelopardalis A (Żyrafa A) Irr Żyrafa
Karzeł Argo Irr Kil
ESO 347-8 (2318-42) Irr Żuraw
UKS 2323-326 Irr Rzeźbiarz
UGC 9128 (DDO 187) Irp+ Wolarz
Palomar 12 Koziorożec gromada kulista początkowo sklasyfikowana jako dSph,
obecnie uważana za część Drogi Mlecznej
Palomar 4 Wielka Niedźwiedzica gromada kulista początkowo sklasyfikowana jako dSph
Sekstant C (Palomar 3) Sekstant gromada kulista,
obecnie uważana za część Drogi Mlecznej

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Maureen Teyssier, Kathryn V. Johnston, Michael Kuhlen: Identifying Local Group Field Galaxies which have interacted with the Milky Way, arXiv:1207.2768 (ang.)
  2. Grupa Lokalna w SEDS.org (ang.)
  3. Encyklopedia Wszechświat. Praca zbiorowa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 319. ISBN 978-83-01-14848-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]