Historia filozofii (nauka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy dyscypliny naukowej. Zobacz też: artykuł o dziejach filozofii.

Historia filozofii (nauka) - inaczej historiografia filozofii - opisuje rozwój filozoficznych prądów od samego początku w starożytnej Grecji (VI w. p.n.e.) do chwili obecnej. Jest nauką filozoficzną badającą i analizującą rozwój problemów filozoficznych, metod uprawiania filozofii, poglądów filozoficznych, nurtów (prądów), szkół, systemów i kierunków filozoficznych na przestrzeni wieków.

Nauka historii filozofii zajmuje się teoriami dotyczącymi ogólnych praw bytu i myślenia, powstającymi w procesie rozwoju myśli filozoficznej. Przedmiotem historii filozofii jako nauki jest zatem historia filozoficznej myśli ludzkości[1].

Historia filozofii zajmuje się też życiem samych filozofów [2]. Od historii filozofii należy odróżnić historię idei.

Aspekty[edytuj | edytuj kod]

Historia filozofii może być zorientowana na następujące aspekty myśli filozoficznej:

  1. osobę (biografię) filozofa;
  2. dzieła filozoficzne;
  3. metodę uprawiania filozofii;
  4. stanowiska filozoficzne;
  5. systemy filozoficzne;
  6. nurt (prąd) lub szkołę filozoficzną;
  7. problem filozoficzny stawiany przez filozofa.

Epoki[edytuj | edytuj kod]

W dziejach opisywanych przez historię filozofii można wyróżnić następujące epoki:

Epoka Nurty
Starożytność presokratycy, klasyczna filozofia grecka, filozofia helleńska, filozofia późnego antyku
Średniowiecze patrystyka, scholastyka
Wczesna nowożytność humanizm, renesans, racjonalizm, empiryzm, oświecenie
Filozofia współczesna transcendentalizm, idealizm, pozytywizm, materializm, neokantyzm, filozofia życia, pragmatyzm, strukturalizm
Filozofia najnowsza fenomenologia, neopozytywizm, filozofia analityczna, filozofia egzystencji, neomarksizm, poststrukturalizm, postmodernizm

Ogólne opracowania historii filozofii[edytuj | edytuj kod]

  • Ernst von Aster: Historia filozofii. Tłum. J. Szewczyk. Warszawa 1969;
  • Frederick Copleston: Historia filozofii. Tomy 1-9;
  • Bertrand Russell: Dzieje filozofii Zachodu i jej związki z rzeczywistością polityczno-społeczną od czasów najdawniejszych do dnia dzisiejszego. Tłum. T. Baszniak, A. Lipszyc, M. Szczubiałka, Warszawa 2000;
  • Władysław Tatarkiewicz: Historia filozofii. Tomy 1-3. (różne wydania);

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. M.T. Jowczuk: Historia filozofii jako nauka, jej przedmiot, metoda i znaczenie. W: Krótki zarys historii filozofii. Pod redakcją M.T. Jowczuka, T.I. Ojzermana, I.J. Szczipanowa. Przeł. Marian Drużkowski i in.. Wyd. I. Warszawa: Książka i Wiedza, październik 1965, s. 8. (pol.)
  2. Por. N. Hartmann: Myśl filozoficzna i jej historia. Tłum. J. Garewicz. Toruń 1994, s. 46 i nast.