Hyzop lekarski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hyzop lekarski
Hyzop lekarski: zdjęcie
Hyzop lekarski
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina jasnotowate
Rodzaj hyzop
Gatunek hyzop lekarski
Nazwa systematyczna
Hyssopus officinalis L.
Sp. pl. 2:569. 1753
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Hyzop lekarski (Hyssopus officinalis) – (spotykana także pisownia "hizop") gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Inne nazwy zwyczajowe: izap lekarski, józefek, józefka[2]. We florze Polski obecnie (2012) klasyfikowany jest jako archeofit, wcześniej uważany był za kenofita[3].

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Rodzimy obszar występowania to Afryka Północna (Algieria, Maroko), Europa Południowa i Środkowa, Azja Zachodnia (Iran, Turcja) i Kaukaz. Rozprzestrzenił się jako gatunek zawleczony lub uciekinier z upraw gdzieniegdzie poza obszarem swojego rodzimego występowania w Europie oraz w Ameryce Północnej[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Morfologia
Pokrój
Niewielki półkrzew, na ogół dorastający do 20-30 cm wysokości (chociaż trafiają się egzemplarze 60-70 centymetrowe).
Liście
Niewielkie, lancetowate lub równowąskolancetowate.
Łodygi
Cienkie, wzniesione ku górze.
Kwiaty
Na szczytach łodyg pojawiają się zwykle w lipcu-sierpniu. Wyrastają z kątów liści, drobne, niedekoracyjne, o barwie białej, niebieskawej, różowej lub lila.
Owoc
Rozłupka.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Udział w kulturze[edytuj | edytuj kod]

  • Hyzop lekarski jest błędnie uważany za hyzop, który w Biblii wymieniony jest 12 razy[5]. Wszyscy badacze roślin biblijnych są zgodni, że biblijny hyzop to lebiodka syryjska (Origanum syriacum). Utożsamianie hyzopu lekarskiego z hyzopem biblijnym stało się za sprawą błędnego przetłumaczenia w Septuagincie hebrajskiego słowa esov (אזוב מצוי). Hyzop lekarski zresztą nigdy nie występował ani w Egipcie, ani na Ziemi Świętej[6].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-31].
  2. Anrea-Anna Cavelius: Zioła w medycynie naturalnej. Bremen: MAK Verlag GmbH, 2005. ISBN 978-3-939991-32-8.
  3. B. Tokarska-Guzik, Z. Dajdok, M. Zając, A. Zając, A. Urbisz, W. Danielewicz: Rośliny obcego pochodzenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem gatunków inwazyjnych. Warszawa: Generalna Dyrekcja Ochrony Srodowiska, 2012. ISBN 978-83-62940-34-9.
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-01-02].
  5. Flovers in Israel. [dostęp 2014-12-22].
  6. Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.