Hyzop lekarski
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Hyzop lekarski | |
|---|---|
 Hyzop lekarski
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | astrowe |
| Rząd | jasnotowce |
| Rodzina | jasnotowate |
| Rodzaj | hyzop |
| Gatunek | hyzop lekarski |
| Nazwa systematyczna | |
| Hyssopus officinalis L. Sp. pl. 2:569. 1753 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Hyzop lekarski (Hyssopus officinalis) – (spotykana także pisownia "hizop") gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Inne nazwy zwyczajowe: izap lekarski, józefek, józefka[2]. We florze Polski obecnie (2012) klasyfikowany jest jako archeofit, wcześniej uważany był za kenofita[3].
Spis treści |
Rozmieszczenie geograficzne [edytuj]
Rodzimy obszar występowania to Afryka Północna (Algieria, Maroko), Europa Południowa i Środkowa, Azja Zachodnia (Iran, Turcja) i Kaukaz. Rozprzestrzenił się jako gatunek zawleczony lub uciekinier z upraw gdzieniegdzie poza obszarem swojego rodzimego występowania w Europie oraz w Ameryce Północnej[4].
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Niewielki półkrzew, na ogół dorastający do 20-30 cm wysokości (chociaż trafiają się egzemplarze 60-70 centymetrowe).
- Liście
- Niewielkie, lancetowate lub równowąskolancetowate.
- Łodygi
- Cienkie, wzniesione ku górze.
- Kwiaty
- Na szczytach łodyg pojawiają się zwykle w lipcu-sierpniu. Wyrastają z kątów liści, drobne, niedekoracyjne, o barwie białej, niebieskawej, różowej lub lila.
- Owoc
- Rozłupka.
Zastosowanie [edytuj]
- Surowiec: ziele.
- Zawartość: sporo olejku eterycznego (do 1%), z którego wyodrębnić można m.in.: kamfen, pinen i cyneol, fitosterol, trójterpeny i flawonoidy.
- Działanie i zastosowanie: Roślina zyskała uznanie człowieka jeszcze w starożytności, ciesząc się wówczas wielką sławą. Stanowiła wtedy nie tylko doskonałą przyprawę kulinarną i lekarstwo, ale była też wykorzystywana w sprawowaniu obrzędów kultowych wśród ludów Azji Mniejszej. Według Biblii miał działanie oczyszczające zarówno z nieczystości materialnej (trądu i zagrzybień budynków) (Kpł 14), jak i duchowej (Ps 50(51),9). Współcześnie znajduje zastosowanie przede wszystkim w kuchni[potrzebne źródło].
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-31].
- ↑ Anrea-Anna Cavelius: Zioła w medycynie naturalnej. Bremen: MAK Verlag GmbH, 2005. ISBN 978-3-939991-32-8.
- ↑ B. Tokarska-Guzik, Z. Dajdok, M. Zając, A. Zając, A. Urbisz, W. Danielewicz: Rośliny obcego pochodzenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem gatunków inwazyjnych. Warszawa: Generalna Dyrekcja Ochrony Srodowiska, 2012. ISBN 978-83-62940-34-9.
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-01-02].
