Ida Haendel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ida Haendel
Link do zdjęcia Ida Haendel na stronie ruchmuzyczny.pl, fot. Grzegorz Chwesiuk
Data i miejsce urodzenia 15 grudnia 1928
Chełm
Instrument skrzypce
Gatunek muzyka poważna
Zawód muzyk
Wytwórnia płytowa Decca, Deutsche Grammophon
Odznaczenia
Order Imperium Brytyjskiego od 1936 (cywilny)

Ida Haendel (ur. 15 grudnia 1928 w Chełmie) – światowej sławy brytyjska skrzypaczka polskiego pochodzenia. Doskonale mówi po polsku[1].

Była tak zwanym „cudownym dzieckiem”. W trzecim roku życia grała zasłyszane melodie na skrzypcach[2]. W wieku 4 lat rozpoczęła naukę u Mieczysława Michałowicza w Konserwatorium Warszawskim. Następnie kontynuowała naukę u Carla Flescha (Berlin, Londyn) oraz George’a Enescu (Paryż).

W 1935 była najmłodszym uczestnikiem I Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego w Warszawie (zajęła siódme miejsce)[2]. Podczas II wojny światowej wykonywała wiele koncertów dla żołnierzy państw alianckich. W latach 1946–1947 zadebiutowała koncertami w Stanach Zjednoczonych.

W 1940 przyjęła obywatelstwo brytyjskie. Do roku 1952 mieszkała w Londynie, później przeniosła się do Montrealu, gdzie mieszkała do roku 1989.

Była pierwszą wykonawczynią Tartiniany Secondy Luigi Dallapiccolaniego i koncertu skrzypcowego Allana Pettersona. W 1973 z Londyńską Orkiestrą Symfoniczną odbyła tournée po Chinach. W Polsce koncertowała w 1959 i w 1960; w 1986 z ojcem odbyła podróż sentymentalną do Chełma, zarejestrowaną przez kanadyjską telewizję (film Ida Haendel). W 2003 grała na I Międzynarodowym Festiwalu Paganiniego we Wrocławiu, Festiwalu Muzyka w Starym Krakowie i Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Kameralnej im. Księżnej Daisy w Książu. Prowadziła także kursy mistrzowskie dla młodych polskich skrzypków. W 2006 grała na skrzypcach w czasie wizyty papieża Benedykta XVI w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau[2]. W tym samym roku odwiedziła Chełm i Poznań dając w obu miastach koncerty – z orkiestrą w Poznaniu i Capellą Cracoviensis w Chełmie. Ten ostatni był jej pierwszym tak dużym koncertem w Polsce od wyjazdu w 1936 roku.

W swojej karierze występowała m.in. z Arturem Rubinsteinem, Władimirem Aszkenazym, Rafaelem Kubelikiem, Valentiną Lisitsą, Zubinem Mehtą i Sergiu Celibidache. Jest laureatką prestiżowej Nagrody Jeana Sibeliusa, Komandorem Orderu Imperium Brytyjskiego i doktorem honoris causa Royal College.

Unika jurorowania w konkursach, mając wielkie zastrzeżenia do ich obiektywizmu i komercjalizacji. Nie pracuje jako nauczyciel[2].

Gra na XVII-wiecznych skrzypcach Antonio Stradivariusa i Guarneriego.

W 1970 wydała autobiografię Kobieta ze skrzypcami (Londyn: Gollancz, 1970. ISBN 978-0-575-00473-3)

Od 1943 nagrywa płyty (ma ich w dorobku ponad 40) dla wytwórni m.in. Decca Records, Deutsche Grammophon.

Przypisy

  1. Notacje historyczne – Ida Haendel. Telewizja Polska. [dostęp 2011-06-17].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Jestem wdzięczna Polsce. Rozmowa z Idą Haendel. 2006. [dostęp 2011-06-17].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Theodore Baker: Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. Nowy Jork: Schirmer Books, 2001.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]