Benedykt XVI

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Benedykt XVI
Benedictus Sextus Decimus
Joseph Ratzinger
emerytowany papież
(Pontifex Romanus emeritus)
Benedykt XVI
Herb Benedykt XVI Cooperatores Veritatis
Współpracownicy prawdy
Kraj działania  Niemcy
 Watykan
Data i miejsce urodzenia 16 kwietnia 1927
Marktl
Papież
Okres sprawowania 19 kwietnia 2005 – 28 lutego 2013
Prefekt Kongregacji Nauki Wiary
Okres sprawowania 25 listopada 1981 – 19 kwietnia 2005
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Diakonat 29 października 1950
Prezbiterat 29 czerwca 1951
Nominacja biskupia 25 marca 1977
Sakra biskupia 28 maja 1977
Kreacja kardynalska 27 czerwca 1977
Paweł VI
Kościół tytularny Santa Maria Consolatrice al Tiburtino (27 czerwca 1977)
Biskup Velletri-Segni (5 kwietnia 1993)
Biskup Ostii i Velletri-Segni (30 listopada 2002)
Pontyfikat 19 kwietnia 2005
Podpis podpis}}}
Odznaczenia
Wielki Krzyż Zasługi z Gwiazdą i Wstęgą Orderu Zasługi RFN Bawarski Order Maksymiliana Bawarski Order Zasługi Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Wielka Złota Odznaka Honorowa na Wstędze Krzyż Wielki Narodowego Orderu Zasługi (Ekwador) Komandor Legii Honorowej (Francja) Baliw Wielkiego Krzyża Honoru i Dewocji Komandoria Missio Reconciliationis
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Benedykt XVI w Wikicytatach
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 28 maja 1977
Miejscowość Monachium
Konsekrator Josef Stangl
Współkonsekratorzy Rudolf Graber
Ernst Tewes COr

Benedykt XVI, łac. Benedictus XVI, właśc. Joseph Ratzinger i (ur. 16 kwietnia 1927 w Marktl) – niemiecki duchowny rzymskokatolicki, w latach 1977–2005 kardynał, w latach 1981–2005 prefekt Kongregacji Nauki Wiary, w latach 2002–2005 dziekan Kolegium Kardynalskiego, 265. papież i 7. Suweren Państwa Miasto Watykan (19 kwietnia 2005 – 28 lutego 2013). Od 28 lutego 2013 roku emerytowany papież[1]. Pierwszy biskup rzymski od XIII wieku, który dobrowolnie zrzekł się urzędu papieża[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość (1927-1943)[edytuj | edytuj kod]

Rodzinny dom Benedykta XVI w Marktl

Joseph Ratzinger urodził się 16 kwietnia 1927 r. o godz. 4.15, w Wielką Sobotę. Jest synem Josefa, który był wiejskim żandarmem w randze komisarza, czyli Gendarmerie-Kommissar i Marii, która była uzdolnioną kucharką, pracującą w małych hotelach (właściwie pensjonatach). Rodzina należała pod względem majątkowym do niższej klasy średniej[3]. Został ochrzczony następnego dnia (I dzień świąt wielkanocnych) przez wikariusza miejscowej parafii ks. Josepha Stangla[4], w małym kościele parafialnym we wsi Marktl am Inn[5].

Joseph był trzecim dzieckiem, gdyż rodzice, którzy pobrali się w 1920 r. mieli już dwójkę dzieci, czyli: Marię Ratzinger (ur. 7 grudnia 1921, zm. 2 listopada 1991) i Georga Ratzingera (ur. 15 stycznia 1924)[6].

Ojciec papieża zmarł w wieku 82 lat (ur. 6 marca 1877 r., zm. 25 sierpnia 1959 r.), zaś matka w wieku 79 lat (ur. 8 stycznia 1884 r., zm. 16 grudnia 1963 r.[7]). W swoich wspomnieniach przyszły papież podkreślił, że ojciec dał mu krytyczny umysł, zaś matka obdarzyła go serdecznym zmysłem religijnym. Ojciec był osobą głęboko religijną. W niedzielę uczęszczał na trzy nabożeństwa: na msze o 6.00 i główną o 9.00 oraz na popołudniowe nabożeństwo[8].

Brat Georg, też został duchownym. Siostra, Maria Ratzinger, nigdy nie wyszła za mąż, była gospodynią Josepha aż do śmierci w 1991. Ich stryjeczny dziadek (brat dziadka, ze strony ojca), Georg Ratzinger był do roku 1888 księdzem, a po porzuceniu kapłaństwa deputowanym Landtagu i Reichstagu)[9].

Rodzina mieszkała w dużym, acz skromnym trzykondygnacyjnym drewnianym budynku. Ojciec mający stałe dochody dzięki pracy na stanowisku nadzorczym w urzędzie państwowym, był lepiej sytuowany od większości rolników we wsi, których pomyślność zależała w dużej mierze o warunków przyrodniczych, które wpływały na zebrane plony produktów rolniczych[10]. Miejscowość ta liczyła ok. 2750 mieszkańców zamieszkujących w ok. 1000 gospodarstw domowych[11].

W 1929 r., gdy Joseph miał dwa lata rodzina przeprowadziła się do Tittmoning. Wydaje się, że, jak pisze biograf papieża opierając się na jego wspomnieniach: to właśnie spędzony w dzieciństwie czas w Tittmoning wywołuje najcieplejsze wspomnienia kardynała. Pisze o szczęśliwych dniach spędzanych na polu, o szukaniu rzeczy dotyczących pochodzenia rodziny i o pobożnych wycieczkach do kaplicy Ponlach. Opisuje odwiedziny u starszej pani w Tittmoning w Boże Narodzenie, której pamiątki rodzinne zajmowały dosłownie cały salonik, i to, jak bardzo uderzyła go siła jej prostej wiary[12].

Krytykowanie przez ojca nazistów zmusiło rodzinę Ratzingerów do kolejnej przeprowadzki. W 1932 r. zamieszkali oni w miejscowości Aschau am Inn. Miejscowość znajdowała się u podnóża liczącej 1669 m n.p.m. góry Kampenwand. Rodzina zamieszkała na I piętrze budynku, pobudowanego przez miejscowego rolnika, który wydzierżawił go miejscowej policji. Ratzinger jako komisarz miał prawo do piętra, natomiast na parterze znajdowały się biura oraz mieszkanie jego pomocnika. Właśnie w tej miejscowości przyszły papież zakochał się w mszy św. Jak wynika ze wspomnień, miało to miejsce podczas rezurekcji wielkanocnej, gdy okna kościoła były zasłonięte, zaś w momencie zaintonowania przez księdza pieśni Chrystus zmartwychwstał odsłaniano okna i kościół zapełniał się światłem – Było to robiące największe wrażenie przedstawienie zmartwychwstania Chrystusa, jakie mogę sobie wyobrazić. Tam też Joseph otrzymał pierwszy Schott (mszalik) z tekstem łacińskim i niemieckim[13].

W 1937 r. Josef ukończył sześćdziesiąty rok życia i zgodnie z prawem nabył uprawnienia emerytalne. Rodzina wówczas przeprowadziła się do liczącej ok. 11 000 mieszkańców miejscowości Traunstein. Zamieszkali wówczas w starym drewnianym domu, który został zakupiony przez ojca w 1933 r. z myślą o emeryturze[14].

Do 1937, kiedy przeprowadzili się do Traunstein, ojciec Joseph służył w Bawarskiej Policji Landowej (Landespolizei) i w niemieckiej policji państwowej (Ordnungspolizei). Londyński Sunday Time pisał o Ratzingerze seniorze jako antynaziście, którego próby powstrzymania Brązowych Koszul (Oddziałów szturmowych SA) zmusiły do kilku przeprowadzek wraz z rodziną[15]. Według International Herald Tribune[16]przeprowadzki te były bezpośrednio związane z postawą Józefa Ratzingera, który sprzeciwiał się nazizmowi, czego rezultatem były degradacje i przeniesienia. Brat papieża, Georg powiedział: Nasz ojciec był zaciekłym przeciwnikiem nazizmu, ponieważ uważał, że było to w sprzeczności z naszą wiarą[17]. Jednak rodzinę dotknęły także boleśniejsze represje ze strony reżimu. John Allen (watykański komentator), donosi o słowach wygłoszonych przez kardynała Ratzingera 28 listopada 1996 w Watykanie: Kuzyn cierpiący na zespół Downa, który w 1941 miał 14 lat i był zaledwie kilka miesięcy młodszy (niż Ratzinger), został zabrany przez nazistowskie władze na terapię. Niedługo później rodzina otrzymała informacje o jego śmierci[18].

Przez następne dwa lata Joseph uczęszczał do miejscowego gimnazjum. Droga do szkoły zajmowała mu około 30 min. w jedną stronę. Program gimnazjum kład nacisk na naukę greki i łaciny. W późniejszym okresie pisał: spoglądając wstecz, wydaje mi się, że kształcenie bazujące na dorobku starożytności greckiej i łacińskiej stanowiło duchową postawę, która odpierała zniewolenie przez totalitarną ideologię[19]. Był to bowiem okres, gdy naziści ingerowali już we wszystkie dziedziny życia. W tym czasie zwolniono ze szkoły, do której uczęszczał Joseph, po kolei dwóch dyrektorów, którzy nie popierali nazistów. Wkrótce reformą objęto gimnazja i ograniczono naukę greki i łaciny. Podczas pobytu w Traunstein, Joseph oczarował się Mozartem. W 1996 r. przyszły papież zapisał: w żadnym wypadku nie można uznać jej za czystą igraszkę – słychać w niej cały tragizm ludzkiego bytu[20]. Joseph znajdował choćby 15 min. dziennie, by grać na fortepianie Mozarta, Beethovena, zaś Brahms był za trudny dla niego[21].

Według kuzynki Eriki Kropp, Ratzinger od dzieciństwa nie chciał zostać nikim innym, jak księdzem. Kiedy miał 15 lat, mówił, że zostanie biskupem, a ona żartobliwie zapytała „Czemu nie papieżem?”[22] Wcześniej w 1932 do miasteczka, w którym mieszkali Ratzingerowie przyjechał arcybiskup Monachium Michael von Faulhaber. 5-letni Joseph był w grupie dzieci wręczających kardynałowi kwiaty, tego dnia ogłosił, że także chciałby zostać kardynałem.

W 1939 r. wstąpił do niższego seminarium w Traunstein. Musiał wówczas zamieszkać w szkole. Ponieważ jego starszy brat wcześniej rozpoczął naukę w seminarium, toteż znał już kilka osób uczących się w tej szkole. Codziennie musiał także dwie godziny spędzać na boisku szkolnym. Ponieważ był niższy i słabszy fizycznie, było to niezbyt miłe doświadczenie. W 1942 r., gdy III Rzesza prowadziła wojnę z ZSRR, zaszła konieczność zamiany seminarium na szpital wojskowy, zaś studentów odesłano do domu. Georg został wzięty do wojska, zaś Joseph ponownie powrócił do nauki w gimnazjum, gdzie odkrył wspaniałą literaturę zwłaszcza Goethego i Schillera. Przebywał tutaj do 1943 r.[23]

W wieku 14 lat (w 1941), został wcielony do Hitlerjugend, w której członkostwo było obowiązkowe od 25 marca 1939. Według korespondenta tygodnika National Catholic Reporter Johna Allena, Ratzinger nie podchodził entuzjastycznie do członkostwa w tej organizacji, odmawiał brania udziału w spotkaniach. Ratzinger wspominał, że nazistowski profesor matematyki postarał się o zmniejszenie mu czesnego w szkole. Do tego teoretycznie była wymagana dokumentacja obecności na spotkaniach Hitlerjugend, jednak według Ratzingera, profesor załatwił mu stypendium bez konieczności udziału w zebraniach[24].

Służba wojskowa (1943-1945)[edytuj | edytuj kod]

W wieku 16 lat (1943) wraz z innymi kolegami z klasy rozpoczął obowiązkowe przygotowanie wojskowe w zakresie obrony przeciwlotniczej. Powołany został do programu Luftwaffenhelfer. Zostali przydzieleni do oddziału odpowiedzialnego za ochronę fabryki silników lotniczych BMW w Ludwigsfeld na północ od Monachium. Następnie zostali przeniesieni do Unterföhring (na północny zachód od Monachium) i na krótko do Innsbrucka. Z Innsbrucka ich oddział udał się do Gilching, by ochraniać bazę myśliwców niemieckich i atakować bombowce aliantów, które urządzały naloty na Monachium. W Gilching Ratzinger służył w posterunku telefonicznym.

10 września 1944 jego klasa została zwolniona z korpusu. Jednak wracając do domu, Ratzinger otrzymał nowe powołanie do Reichsarbeitsdienst (Służby Pracy Rzeszy). Został oddelegowany do węgierskiego obszaru granicznego z Austrią, która została zaanektowana przez Niemcy w 1938. Tu pracował, aż do czasu kiedy Armia Czerwona zajęła Węgry, wtedy to został skierowany do przygotowywania umocnień przeciwpancernych, oczekujących na ofensywę wojsk radzieckich. Tam też był świadkiem pędzenia Żydów do obozów śmierci. 20 listopada 1944 jego oddział został zwolniony ze służby.

Ratzinger znowu wrócił do domu, jednak nie na długo. Już w 3 tygodnie później dostał wezwanie do stawienia się w Monachium, gdzie otrzymał przydział do koszar, do Wehrmachtu w mieście Traunstein, blisko którego mieszkała jego rodzina. Po podstawowym szkoleniu w piechocie, Ratzinger służył w różnych posterunkach wokół miasta jego jednostki. Nigdy nie został wysłany na front.

Na przełomie kwietnia i maja, w ostatnich dniach lub tygodniach przed poddaniem się Niemiec, Ratzinger zdezerterował. Dezercja była powszechna w ostatnich tygodniach wojny, chociaż karana śmiercią (wykonywana, często zasądzana bez procesu prawnego, nieprzerwanie do końca). Obniżone morale i niewielkie ryzyko osądzenia przez zdezorganizowane wojsko niemieckie, przyczyniło się do rosnącej fali dezercji wśród żołnierzy. Ratzinger opuścił miasto Traunstein i udał się do położonej nieopodal rodzinnej wsi. Użyłem mało znanej drogi, spodziewając się bezproblemowego przejścia. Ale kiedy wychodziłem z przejścia podziemnego pod torami kolejowymi, dwóch żołnierzy stało na posterunku, przez chwilę sytuacja była dla mnie niezmiernie krytyczna. Dzięki Bogu, że oni także mieli dosyć wojny i nie chcieli stać się mordercami. Jako usprawiedliwienia użyli ręki na temblaku i pozwolili odejść do domu.

Wkrótce po tym, dwaj członkowie SS, którzy schronili się w domu Ratzingerów zwrócili uwagę na młodego człowieka w wojskowym wieku i zaczęli zadawać pytania. Ojciec Ratzingera stanowczo wyraził swoje złe zdanie na temat Hitlera i nazajutrz dwóch członków SS zniknęło, nie podejmując żadnych działań. Kardynał Ratzinger powiedział później: Jakiś anioł wydawał się nas chronić.

Kiedy do wsi przybyli Amerykanie: Zostałem rozpoznany jako niemiecki żołnierz, musiałem ubrać się z powrotem w mundur, który wcześniej zrzuciłem, a także trzymać ręce u góry i dołączyć do stale rosnącej grupy jeńców wojennych, których oni ustawiali w szeregu na naszej łące. To szczególnie zraniło serce mojej matki, gdy zobaczyła swojego chłopca i resztę pokonanej armii stojącej tam, wystawionej na niepewny los. Ratzinger przez krótki czas był internowany w obozie jenieckim niedaleko Ulm. Został wypuszczony 19 czerwca 1945. Wraz z innymi młodymi ludźmi zaczął iść do domu (120 km), jednak został podwieziony do Traunstein w ciężarówce wiozącej mleko. Rodzina ponownie była w komplecie, gdy brat Georg został wypuszczony z obozu jenieckiego we Włoszech.

Edukacja (1946-1951)[edytuj | edytuj kod]

W 1945 Ratzinger wraz z bratem wstąpili do katolickiego seminarium duchownego we Freising i na studia w Herzogliches Georgianum na Uniwersytecie Ludwiga Maximiliana w Monachium. Według wywiadu z Peterem Seewaldem, na niego i jego kolegów ze studiów szczególnie duży wpływ wywarły prace i twórczość Gertrudy von Le Fort, Ernsta Wiecherta, Fiodora Dostojewskiego, Elisabeth Langgässer, Theodora Steinbüchela, Martina Heideggera i Karla Jaspersa. W trzech ostatnich młody Ratzinger widział przerwę w dominacji neokantyzmu, wraz z kluczową pracą „Steinbüchel’s Die Wende des Denkens” (Zmiana w myśleniu). Pod koniec studiów był zbliżony bardziej do nauk św. Augustyna niż Tomasza z Akwinu. Wśród scholastyków najbardziej interesował się św. Bonawenturą.

29 czerwca 1951 on i jego brat zostali wyświęceni na kapłanów przez arcybiskupa Monachium Michaela von Faulhabera. W 1953 zdobył stopień doktora pracą o św. Augustynie, zatytułowaną „Ludzie i Dom Boży w doktrynie kościelnej św. Augustyna”. W 1957 habilitował się rozprawą o św. Bonawenturze: Teologia dziejów u św. Bonawentury. W 1958 został profesorem kolegium we Fryzyndze.

Kariera naukowa (1951-1977)[edytuj | edytuj kod]

Przez następne lata posługiwał jako pomocnik biskupa Fryzyngi (1957-1959). W 1959, został profesorem na uniwersytecie w Bonn. Jego inauguracyjny wykład zatytułował „Bóg wiary i Bóg filozofii”. W 1963 zaczął wykładać na uniwersytecie w Münster. Na pierwszym wykładzie aula wykładowcza była wypełniona po brzegi, już wtedy był znanym teologiem. Na II Soborze Watykańskim (1962-1965) był doradcą teologicznym niemieckiego arcybiskupa Kolonii Josepha Fringsa. Kontynuował obronę Nostra aetate, dokumentu na temat związków z innymi religiami, ekumenizmu i deklaracji prawa do religijnej wolności. Później, jako prefekt Kongregacji Nauki Wiary jasno wyjaśnił stanowisko Kościoła wobec innych religii w dokumencie Dominus Iesus (2000), w którym także mówił o prawidłowej drodze do nawiązania ekumenicznego dialogu. Podczas soboru był uważany za zdecydowanego reformatora i faktycznie współpracował z takimi modernistami, jak Hans Küng i Edward Schillebeeckx. Sam Ratzinger przyznał, że był i po części pozostał wielbicielem Karla Rahnera, znanego teologa Nouvelle Théologie, który popierał reformy i sam wznosił nowe, teologiczne poglądy. W 1966, Ratzinger został ustanowiony przewodniczącym wydziału teologii dogmatycznej na uniwersytecie w Tybindze, gdzie został ponownie współpracownikiem Hansa Künga. W swojej książce „Wprowadzenie do chrześcijaństwa” (1968), pisał, że papież ma obowiązek słuchania różnych głosów w Kościele podczas podejmowania decyzji. Pisał także, że Kościół od wieków jest zbyt scentralizowany, ograniczony i nadmiernie kontrolowany przez Rzym. Te zdania jednak nie zostały wydrukowane w kolejnych wydaniach książki, gdyż zostały błędnie zinterpretowane przez autorów kolejnych reprintów. W tym czasie oddalił się od Tybingi, spowodowane to było atmosferą i marksistowskimi ruchami wśród studentów w latach 60., które w Niemczech szybko się radykalizowały, szczególnie w 1967 i 1968, by osiągnąć kulminację w serii zamieszek w kwietniu i maju 1968 r. Ratzinger wiązał to (a także spadek szacunku do autorytetów wśród studentów, oraz rosnący, niemiecki ruch na rzecz praw homoseksualistów) z odejściem od tradycyjnego katolickiego nauczania. Coraz częściej, jego poglądy, wbrew reformatorskiemu zacięciu, kontrastowały z poglądami liberalnymi, które wtedy zyskiwały swój ruch w teologii. Przez lata na II Soborze Watykańskim i na uniwersytecie w Tybindze, profesor Joseph Ratzinger publikował artykuły w reformatorskim, teologicznym czasopiśmie „Concilium”, chociaż wybierał coraz częściej mniej reformatorskie tematy, niż inni współtwórcy pisma, teologowie-moderniści Hans Küng, czy Edward Schillebeeckx.

W końcu w 1969 wrócił do Bawarii, na Uniwersytet w Ratyzbonie, do środowiska o mniej reformistycznych poglądach.

W 1972 założył pismo teologiczne Communio, wraz z Hansem Ursem von Balthasarem, Henrim de Lubac, Walterem Kasprem i innymi. Communio, publikowane teraz w 17 wydaniach (niemieckim, angielskim, hiszpańskim, polskim i innych), stał się wybitnym dziennikiem współczesnej, katolickiej myśli teologicznej. Do czasu wyboru na papieża, Ratzinger pozostawał najbardziej aktywnym publicystą gazety.

Herb kardynalski Josepha Ratzingera
Kardynał Ratzinger (1988)

Kardynał i arcybiskup Monachium (1977-1982)[edytuj | edytuj kod]

25 marca 1977 ustanowiony przez Pawła VI arcybiskupem Monachium i Fryzyngi. Sakrę biskupią przyjął 28 maja 1977[25] z rąk biskupa Würzburga Josefa Stangla (zbieżność nazwisk z księdzem, który udzielił chrztu – są to jednak dwie różne osoby). Współkonsekratorami byli: biskup Ratyzbony Rudolf Graber oraz biskup pomocniczy archidiecezji Monachium i Fryzyngi Ernst Tewes COr. Za swoją biskupią dewizę przyjął Cooperatores Veritatis, co oznacza „współpracownicy prawdy”. Zostało to zaczerpnięte z Biblii, z 3. Listu św. Jana (3J, 8). Wybór komentuje w swojej autobiograficznej pracy „Kamienie milowe”.

Na konsystorzu 27 czerwca 1977 został kreowany kardynałem. W chwili konklawe w 2005 był jednym z trzynastu[26] żyjących kardynałów mianowanych przez Pawła VI i jednym z trzech z nich poniżej wieku 80 lat; w konklawe wzięli udział jednak tylko on i William Baum.

Kardynał Ratzinger celebruje mszę świętą podczas pogrzebu Jana Pawła II

Prefekt Kongregacji Nauki Wiary (1981-2005)[edytuj | edytuj kod]

25 listopada 1981 otrzymał nominację z rąk Jana Pawła II na prefekta Kongregacji Nauki Wiary.

Tym samym na początku 1982 zrzekł się stanowiska w Monachium. Został podniesiony do funkcji kardynała biskupa diecezji Velletri w kolegium kardynalskim w 1993, w 1998 został wicedziekanem, a 30 listopada 2002 dziekanem Kolegium Kardynalskiego.

Na tym stanowisku bronił doktryny i nauczania Kościoła w dziedzinach takich jak planowanie poczęć, dialog międzyreligijny, homoseksualizm, prawne regulacje związków partnerskich. Podczas jego prefektury, Kongregacja powzięła kroki mających na celu zdyscyplinowanie teologów głoszących nieortodoksyjne poglądy w Ameryce Łacińskiej w latach 80.

22 lipca 1992 wydał dokument, w którym stwierdził, iż dyskryminacja ze względu na orientację seksualną nie jest tym samym, co dyskryminacja ze względu na rasę, pochodzenie etniczne itd. jako, że „budzi niepokój moralny”. Według wydanego dokumentu Kongregacji Nauki Wiary „istnieją dziedziny, w których nie jest przejawem niesprawiedliwej dyskryminacji uwzględnienie orientacji seksualnej, na przykład gdy chodzi o adopcję dziecka lub powierzenie go opiekunom, zatrudnienie nauczycieli lub trenerów sportowych, służbę wojskową”. Podstawowe prawa człowieka (m.in. zagwarantowane przez Europejską Konwencję Praw Człowieka, jak i konstytucje wielu krajów) według dokumentu Kongregacji mogą zostać „słusznie ograniczone ze względu na obiektywne nieuporządkowane zachowania zewnętrzne”. Dokument, dla przykładu, podał przypadek „osób chorych fizycznie lub umysłowo”, którym można ograniczyć możliwość korzystania z pewnych praw „by chronić dobro wspólne”[27][28]. Dokument był skrytykowany między innymi przez 3 biskupów (Charles Buswell, Thomas Gumbleton i Walter Sullivan)[29] oraz organizacje LGBT[30]. Urzędowanie zakończył 2 kwietnia 2005 w związku z sediswakancją po papieżu Janie Pawle II[31].

Funkcje w kurii rzymskiej[edytuj | edytuj kod]

Z czasem objął wiele funkcji w Kurii Rzymskiej: przewodniczącego Papieskiej Komisji Biblijnej, przewodniczącego Międzynarodowej Komisji Teologicznej, radcy Drugiej Sekcji Sekretariatu Stanu, członka Kongregacji dla Kościołów Wschodnich, członka Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, członka Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów, członka Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej, członka Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan, członka Papieskiej Rady ds. Kultury oraz członka Papieskiej Komisji ds. Ameryki Łacińskiej.

8 kwietnia 2005 o godz. 10 jako dziekan Kolegium Kardynalskiego rozpoczął mszę żałobną w intencji zmarłego Jana Pawła II. Był to jeden z największych pogrzebów w dziejach świata (do Rzymu przybyło 4 królów, 5 królowych, ponad 70 prezydentów i premierów oraz 2 miliony wiernych)[32]. Milion wiernych na pl. św. Piotra i w bocznych uliczkach żegnał Jana Pawła II. Na słowa kardynała Josepha Ratzingera Nasz ukochany Papież stoi teraz w oknie domu Ojca, widzi nas i nam błogosławi. Tak, pobłogosław nam Ojcze Święty., wierni odpowiedzieli gromkim „Santo! Santo!” (Święty! Święty!) oraz „Subito Santo!” (Święty natychmiast!). Kluczem homilii kard. Josepha Ratzingera o życiu zmarłego papieża był biblijny cytat: „Pójdź za mną”. Mówił o wędrówce Karola Wojtyły za Bogiem przez całe jego życie. W sumie mszę koncelebrowało 140 kardynałów i patriarchów unickich kościołów wschodnich[33].

Pontyfikat (19 kwietnia 2005 – 28 lutego 2013)[edytuj | edytuj kod]

Papież Benedykt XVI podczas Audiencji Generalnej na Placu św. Piotra w Watykanie w 2007 roku

2 stycznia 2005, magazyn „Time” cytował anonimowe, watykańskie źródło, które twierdziło, że Ratzinger jest pierwszy do zajęcia miejsca Jana Pawła II po jego śmierci, lub gdy będzie zbyt chory, by przewodzić Kościołowi. Po śmierci Jana Pawła II, dziennik Financial Times napisał że Ratzinger jest liderem wśród kandydatów na nowego papieża, ale dawał także duże szanse rywalom z liberalnego skrzydła Kościoła. W kwietniu 2005, przed wyborem papieża, Time opublikował listę stu najbardziej wpływowych ludzi świata, wśród których znalazł się Ratzinger. Jako prefekt Kongregacji Nauki Wiary mówił, że chciałby wrócić na wieś do Bawarii i poświęcić się pisaniu książek, jednak przed śmiercią Jana Pawła II, powiedział do przyjaciół, że „jest gotowy na przyjęcie obowiązku, jaki (ewentualnie) umieści na nim Bóg”.

Chociaż jego wybór był uważany za najbardziej prawdopodobny przez media na świecie, niektórzy[kto?] utrzymywali, że jego elekcja jest zbyt oczekiwana aby ziściła się. Wybory zarówno Jana Pawła II, jak i jego poprzednika Jana Pawła I, były raczej niespodziewane. Dlatego dla niektórych wybór Ratzingera na papieża był lekkim zaskoczeniem.

19 kwietnia 2005 w drugim dniu konklawe, po czterech głosowaniach został wybrany następcą Jana Pawła II, którego 6 lat później osobiście beatyfikował. Benedykt XVI stał się 265. papieżem (według Watykanu). W dniu wyboru miał 78 lat i był najstarszą osobą wybraną na papieża od czasów Klemensa XII[34] oraz pierwszym papieżem-Niemcem na tym urzędzie od czasów Wiktora II (1055-57).

Kardynał Ratzinger miał nadzieję przed konklawe, że odejdzie w pokoju, powiedział: Podczas konklawe modliłem się do Boga, żeby mnie nie wybrano. Tym razem jednak Bóg wyraźnie mnie nie posłuchał.[35]

O godz. 18.44 na głównym balkonie bazyliki św. Piotra kardynał Jorge Arturo Medina Estévez (protodiakon kolegium kardynałów) przed tradycyjnym łacińskim Habemus papam zwrócił się do licznie zgromadzonych słowami „drodzy bracia i siostry” w językach: włoskim, hiszpańskim, francuskim, niemieckim i angielskim, przerywanymi owacjami osób z poszczególnych grup językowych. Pierwszymi słowami nowego papieża, wygłoszonymi w języku włoskim przed tradycyjnym błogosławieństwem Urbi et Orbi, były:

Quote-alpha.png
Umiłowani bracia i siostry. Po wielkim papieżu Janie Pawle II kardynałowie wybrali mnie – prostego, skromnego pracownika winnicy Pana. Pocieszam się faktem, że Pan potrafi się posługiwać niedoskonałymi narzędziami i działać przy ich pomocy, a przede wszystkim zawierzam się waszym modlitwom. W radości Pana zmartwychwstałego, ufni w Jego stałą pomoc, idziemy przed siebie. Pan nam pomoże, a Maryja, Jego Najświętsza Matka, stoi u naszego boku. Dziękuję[36][37].

Po tym pobłogosławił ludzi zebranych na placu przed bazyliką.

24 kwietnia 2005 papież Benedykt XVI odprawił mszę świętą inaugurującą swój pontyfikat. Otrzymał także insygnia władzy papieskiejpaliusz oraz pierścień świętego Piotra. 7 maja odbył ingres do swojej katedry – bazyliki laterańskiej.

Benedykt XVI użył imienia Benedykt (łac. błogosławiony) po raz pierwszy podczas audiencji generalnej na placu św. Piotra. Podczas pierwszej audiencji generalnej 27 kwietnia 2005 r. papież uzasadnił wybór takiego imienia nawiązaniem do Benedykta XV za jego dążenie do pokoju w czasach I wojny światowej oraz do św. Benedykta za jego wkład w budowę chrześcijańskiej tożsamości Europy[38].

Papież Benedykt XVI podczas modlitwy anioł pański w oknie pałacu apostolskiego, 2007 rok

12 września 2006 r. na Uniwersytecie ratyzbońskim w Niemczech, w którym Joseph Ratzinger był wcześniej profesorem teologii, wygłosił wykład, nazwany wykładem ratyzbońskim, na temat: Wiara, rozum i uniwersytet – wspomnienia i refleksje – /(niem.) Glaube, Vernunft und Universität – Erinnerungen und Reflexionen/[39]. Papież mówił m.in. na temat stosunku chrześcijaństwa i islamu do rozumu i filozofii greckiej. Czerpiąc z prac prof. Teodora Khoury’ego, zacytował też dialog cesarza bizantyjskiego Manuela II Paleologa oraz refleksje muzułmańskiego uczonego Ibn Hazma (zm. 1069), które ukazywały, że idea islamskiego dżihadu, świętej wojny i nawracania siłą, a nie rozumem, sprzeciwia się Bogu, oraz że dla muzułmanów, Bóg nie jest ograniczony nawet przez swoje Słowo i nic nie zmusi Go do objawienia nam prawdy. Jeśli taka będzie Jego wola, człowiek będzie musiał nawet czcić bożki. Wystąpienie papieskie wywołało międzynarodowe reakcje i kontrowersje w świecie muzułmańskim[40].

11 lutego 2013 Benedykt XVI wygłosił oświadczenie, w którym zadeklarował rezygnację z posługi biskupa Rzymu 28 lutego 2013 roku[41].

28 lutego 2013 Benedykt XVI o godz. 11.00 w Sali Klementyńskiej spotkał się po raz ostatni z kardynałami[42], o godz. 17.00 odleciał helikopterem z Watykanu do Castel Gandolfo, gdzie tam po raz ostatni pozdrowił wiernych[43]. O godz. 20:00 stracił tytuł ojca świętego i biskupa rzymskiego, stał się tym samym emerytowanym papieżem. Od tej pory przestało mu przysługiwać tradycyjne, papieskie ubranie (czerwone buty i biały mucet, zamiast tego będzie mógł wkładać zwykłą białą sutannę)[44].

Papieska emerytura (od 28 lutego 2013)[edytuj | edytuj kod]

Helikopter z emerytowanym papieżem który po dwóch miesiącach pobytu w Castel Gandolfo, powraca do Watykanu
Papież senior w dniu pierwszej kreacji kardynałów przez Franciszka w dniu 22 lutego 2014
Information icon.svg Osobny artykuł: Rezygnacja Benedykta XVI.

28 lutego 2013 r. o godz. 20:00 czasu lokalnego w Rzymie został emerytowanym papieżem (łac. Pontifex Romanus emeritus). Ustąpił z urzędu jako pierwszy papież od czasów Grzegorza XII w roku 1415. Następcą Benedykta XVI został argentyński kardynał Jorge Mario Bergoglio, który przybrał imię Franciszek.

Papież senior Benedykt XVI zdecydował, że nie zamierza zmieniać swojego herbu biskupiego i chce pozostać przy obecnym[45].

23 marca papież senior Benedykt XVI spotkał się w Castel Gandolfo z urzędującym papieżem Franciszkiem[46].

2 maja 2013 emerytowany papież, po dwóch miesiącach pobytu w Castel Gandolfo, powrócił do Watykanu. Zamieszkał tu w klasztorze Mater Ecclesiae. Papieża seniora przywitał jego następca, Franciszek, oraz delegacja Stolicy Apostolskiej z sekretarzem stanu kardynałem Tarcisio Bertone i dziekanem Kolegium Kardynalskiego kard. Angelo Sodano[47][48].

Benedykt XVI 5 lipca 2013 r. po raz pierwszy od momentu abdykacji wziął udział razem z papieżem Franciszkiem w ceremonii zorganizowanej na terenie Watykanu. Jak podały media – podczas uroczystości odsłonięcia pomnika Michała Archanioła przed budynkiem gubernatorstwa Państwa Watykańskiego obaj papieże siedzieli obok siebie. W trakcie krótkiego przemówienia Franciszek podziękował Benedyktowi XVI za jego przybycie[49].

1 września 2013, po raz pierwszy od abdykacji, Benedykt XVI odprawił na terenie Watykanu publiczną mszę św. dla "Kręgu uczniów Ratzingera", stanowiącą ostatni etap ich spotkania w Castel Gandolfo. Podczas homilii papież emeryt powiedział że ludzkość nie może obejść się bez danego za darmo chrześcijańskiego ducha[50].

22 lutego 2014 Benedykt XVI wziął udział w konsystorzu podczas, którego Franciszek kreował 19 nowych kardynałów[51]. Emerytowany papież siedział wraz z kardynałami i został powitany na początku uroczystości przez obecnego papieża[51]. To pierwsza uroczystość w bazylice w Watykanie z udziałem dwóch papieży – urzędującego i emerytowanego[52].

Dwa miesiące później 27 kwietnia 2014 papież senior na zaproszenie z dnia 31 marca[53], wziął udział w kanonizacji dwóch papieży Jana XXIII i Jana Pawła II, będąc w gronie koncelebransów uroczystości kanonizacyjnych[54]. Była to pierwsza uroczystość na Placu Świętego Piotra w Watykanie z udziałem urzędującego i emerytowanego papieża na której kanonizowano dwóch ich poprzedników[55].

Dorobek teologiczny i poglądy[edytuj | edytuj kod]

Benedykt XVI podczas inauguracji pontyfikatu

Prace badawcze i publikacje Benedykta XVI odnoszą się głównie do szeroko rozumianej teologii dogmatycznej i fundamentalnej. Wiele książek i rozpraw poświęcił tajemnicy Kościoła. Drugi wielki temat w działalności naukowej kardynała Ratzingera to osoba Jezusa Chrystusa. Można go uważać za zwolennika chrystologii sensu. Podejmował także prace z zakresu ekumenizmu. Kilkakrotnie podjął tematykę teologii i duchowości sakramentu kapłaństwa[56]. Szczególne znaczenie ma jego nowa wykładnia soteriologii w dziele Theologische Prinzipienlehre. Bausteine zur Fundamentaltheologie. Ulubionym tematem i motywem prac Ratzingera jest rozumienie wiary[57]. Nieustannie stwierdza konieczność stałego dialogu między filozofią a teologią. Podkreśla, że według niego poszukiwany przez myślicieli Logos tożsamy jest z Jezusem Chrystusem[58].

Głównym tematem teologii papieża Benedykta XVI jest Bóg jako Miłość. Trzy ważne dokumenty papieskie mają w tytule słowo miłość (łac. caritas): encyklika o miłości Bożej: Deus caritas est (2005); adhortacja o Eucharystii: Sacramentum caritatis (2007); oraz encyklika o Katolickiej nauce społecznej, o rozwoju ludzkim w miłości i prawdzie: Caritas in veritate (2009). Według Pascala Ide’a, który specjalizuje się w teologii Józefa Ratzingera, miłość stanowi dla papieża klucz interpretacyjny dla zrozumienia chrześcijańskiego misterium. Według badań leksykalnych, które uczony przeprowadził przed 2007 rokiem, w dziełach Józefa Ratzingera rzeczownik miłość wystąpił ponad 2400 razy, czasownik kochać ponad 300 razy. Inne podobne słowa: caritas ponad 400 razy; czułość ponad 300 razy; miłosierdzie oraz miłosierny ponad 260 razy; przyjaźń ponad 170 razy etc[59].

W sumie opublikował ponad 60 pozycji książkowych, z których wiele zostało przetłumaczonych na języki obce. Jest także autorem kilkuset artykułów i rozpraw opublikowanych w różnych międzynarodowych czasopismach teologicznych i dziełach zbiorowych. Był współtwórcą czasopisma teologicznego „Communio”.

Stosunek do współczesności[edytuj | edytuj kod]

Benedykt XVI w czasie mszy w bazylice św. Piotra, 2006

Duży obszar badań Ratzingera poświęcony jest aktualnej kondycji chrześcijaństwa na świecie, zwłaszcza opisowi wiary w kontekście jej aktualnych zagrożeń[60] oraz perspektyw rozwoju[61]. Zaniepokojenie Ratzingera wywołuje zwłaszcza częściowe lub całkowite kwestionowanie konkretnych treści doktrynalnych. Dostrzega on rozpowszechniające się błędy w zakresie wiary w poszczególne Osoby Trójcy Świętej. Zwraca przy tym szczególną uwagę na teorie relatywizujące znaczenie jedyności i powszechności zbawczej Chrystusa oraz Kościoła. Stwierdza również, że współczesny człowiek przyjmuje często tylko to, co nie kłóci się z materialistyczną wizją świata. Na tej płaszczyźnie rodzi się zdaniem Ratzingera stopniowa utrata wiary w życie wieczne oraz w możliwość potępienia. Wśród zorganizowanych form ataku na wiarę Ratzinger zwracał szczególnie uwagę na sekty, ideologię New Age, skrajnie radykalny feminizm oraz rozwijaną w Ameryce Południowej teologię wyzwolenia (pozostającą w związku z ideologią marksistowską). Bardzo negatywne skutki dla wiary wynikają jego zdaniem z kwestionowania zasad moralności chrześcijańskiej, szczególnie z odrzucenia tzw. prawa naturalnego, Dekalogu i współczesnego nauczania kościelnego (etyka życia). Brak świadectwa, niewłaściwe metody i zachwiane proporcje w procesie przekazu wiary, błędnie pojmowana czy celebrowana liturgia, sprawiają jego zdaniem, że wiara dla dzisiejszego człowieka bywa niezrozumiała, a także mało interesująca.

Teoria ewolucji[edytuj | edytuj kod]

Jest dość sceptyczny wobec teorii ewolucji, uważając ją za hipotezę w niektórych punktach niedostatecznie podbudowaną naukowo. W przedmowie do wydanej w 2007 książki Kreacja i Ewolucja napisał, że teoria ewolucji autorstwa Karola Darwina według niego nigdy nie została ostatecznie dowiedziona. Odnosi się zatem sceptycznie wobec tych ustaleń współczesnej kosmologii, które wykluczają lub pomijają przesłanie o stwórczej roli Boga niesione przez kreacjonizm[62].

Jak napisał nauka niepotrzebnie marginalizuje poglądy na temat kreacjonizmu[63]. W przytaczanej książce stwierdził ostatecznie: „Nie możemy powiedzieć: kreacjonizm albo ewolucja. Właściwą formułą jest kreacjonizm i ewolucja, ponieważ oba odpowiadają na dwa różne pytania”. Natomiast w dniu inauguracji pontyfikatu powiedział: „Nie jesteśmy przypadkowym i pozbawionym znaczenia produktem ewolucji. Każdy z nas jest owocem zamysłu Bożego. Każdy z nas jest chciany, każdy miłowany, każdy niezbędny”.

Hermeneutyka ciągłości[edytuj | edytuj kod]

Benedykt XVI dużą uwagę przez cały swój pontyfikat przykładał do kwestii hermeneutyki ciagłości. Kwestia ta po raz pierwszy została podkreślona przez papieża w przemówieniu wygłoszonym 22 grudnia 2005 r. do człoków Kurii Rzymskiej. Wówczas to papież stwierdził iż: Sobór Watykański II, definiując na nowo relację między wiarą Kościoła a pewnymi istotnymi elementami myśli nowożytnej, dokonał rewizji czy wręcz korekty pewnych decyzji z przeszłości, ale przy tej pozornej nieciągłości zachował i pogłębił rozumienie swej wewnętrznej natury i prawdziwej tożsamości. Kościół jest — zarówno przed Soborem, jak i po nim — tym samym Kościołem (...)[64].

Liturgia[edytuj | edytuj kod]

Benedykt XVI w zimowej wersji mucetu
Benedykt XVI w camauro

Ważnym, według papieża, elementem ochrony tzw. depozytu wiary (depositum fidei) w zgodzie z nurtem hermeneutyki ciągłości, było przywracanie elementów tradycji liturgicznej. Benedykt XVI w adhortacji apostolskiej Sacramentum Caritatis podkreślił wagę użycia łaciny w liturgii. W sposób szczególny miano skupić się na przywracaniu do programów nauczania przyszłych kapłanów, elementów języka i kultury łacińskiej, aby w pełni świadomie mogli celebrować liturgię sprawowaną w łacinie. Papież podkreślał również w tym dokumencie wagę estetyki w zakresie architektury i wystroju kościołów, dbania o piękno śpiewu liturgicznego oraz potrzebę większego udziału w celebrze pieśni gregoriańskich[65][66].

Przełomowym dla kwestii tradycji liturgicznej było motu proprio Summorum Pontificum z 7 lipca 2007r[67]. W dokumencie tym papież zezwolił na odprawianie mszy św. w według mszału Jana XXIII , po wcześniejszym spełnieniu określonych warunków. Wcześniej, zgodnie z wytycznymi wskazanymi przez Jana Pawła II w motu proprio Ecclesia Dei, konieczne było uzyskanie każdorazowo zezwolenia biskupa lub wyższego przełożonego duchownego zgromadzeń zakonnych. Obecnie, od 2007 r. zgoda nie jest wymaga w przypadku gdy duchowny odprawia Mszę św. bez udziału ludu lub z udziałem tylko tych wiernych, którzy dobrowolnie chcą uczestniczyć w takiej celebracji. Również na prośbę grupy wiernych, proboszcz powinien wyrazić zgodę na odprawienie liturgii w zgodzie z rytem nadzwyczajnym, a w przypadku nie uzyskania takiej zgody – zezwolenie powinien udzielić miejscowy biskup[68].

Benedykt XVI chciał również znieść powstałe po Soborze podziały wewnątrz Kościoła katolickiego. Między innymi dążył do pojednania z lefebrystami i ich sympatykami. Na mocy dekretu Kongregacji ds. biskupów, 21 stycznia 2009 zniesiono ekskomunikę z biskupów Bractwa, którzy zostali wyświęceni bez zgody papieża w 1988 roku. Było to pokłosie m.in. spotkania Benedykta XVI z biskupem Bernardem Fellayem, które miało miejsce 29 sierpnia 2005 roku. Przy tej okazji papież wyraził gotowość do rozpoczęcia dialogu. Istotnym był również list przesłany Benedyktowi XVI w grudniu 2008 r., w którym biskup Bernard Fellay, deklarował w imieniu wspólnoty, iż w: zawsze jesteśmy zdecydowani w naszej woli pozostać katolikami i umieścić wszystkie nasze wysiłki w służbie Kościołowi Naszego Pana Jezusa Chrystusa, którym jest Kościół rzymskokatolicki. Akceptujemy jego nauczanie w synowskim duchu. Wierzymy mocno w Prymat Piotra i w jego prerogatywy, a to sprawia, że trwanie w obecnej sytuacji sprawia nam wszystkim ból[69].

Zmiany w dotychczasowym stylu sprawowanej papieskiej celebracji zauważalne stały się po zmianie, w listopadzie 2007 roku, na stanowisku Mistrza Ceremonii Papieskich, kiedy funkcję objął Guido Marini, chętnie podkreślający swoje przywiązanie do tradycji przedsoborowej[70].

Benedykt XVI przywrócił również do użycia tron papieski, z którego ostatecznie zrezygnował Jan Paweł II[71]. Drobne zmiany widoczne były również w charakterze stroju chórowego papieża, do którego już od 2005 r. powróciła zimowa wersja mucetu, nieużywana od czasów Pawła VI. Natomiast od Wielkanocy 2008 Benedykt XVI zaczął nosić białą wersję mucetu, która została użyta po raz ostatni w 1967 roku. Benedykt XVI nosił tę odmianę mucetu w okresie wielkanocnym (od Wielkanocy do Zesłania Ducha Świętego). W 2006 roku papież użył saturno – czerwonego kapelusza z szerokim rondem, często noszonego przez Jana XXIII i Pawła VI, a także w pierwszych latach pontyfikatu przez Jana Pawła II. Podczas dwóch audiencji generalnych – 21 i 28 grudniu 2005 r. – papież założył camauro, nakrycie głowy z czerwonego aksamitu obszyte białym futrem z gronostaja, które nie było używane od czasów Jana XXIII.

Stosunek do masonerii[edytuj | edytuj kod]

Jako Kardynał Prefekt Świętej Kongregacji Nauki Wiary przedłożył do zatwierdzenia papieżowi Janowi Pawłowi II na specjalnej audiencji 26 listopada 1983 dokument zatytułowany Deklaracja o stowarzyszeniach masońskich „Quaesitum est”. Deklaracja ta była odpowiedzią na zapytanie dotyczące wątpliwości, czy zmienił się stosunek Kościoła do stowarzyszeń masońskich. Oficjalnie zostało przypomniane, że przynależność do masonerii została zakazana i że wierni należący do niej pozostają w stanie grzechu ciężkiego, co uniemożliwia im przyjmowanie Komunii Świętej. Dokument zredagowany przez kard. Ratzingera przypomniał również, iż nie należy do lokalnego autorytetu eklezjalnego wypowiadanie się o naturze stowarzyszeń masońskich sądem, który implikowałby uchylenie ustaleń deklaracji Quaesitum est[72].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Otrzymał dotąd siedem doktoratów honorowych:

Za działalność dla pokoju Benedykt XVI otrzymał przyznaną przez Zarząd Krajowy Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Społecznego „Misja Pojednania” (powołanego w wyniku historycznego spotkania i pojednania się w 1993 obrońców Westerplatte i marynarzy z pancernika Schleswig-Holstein) Komandorię Missio Reconciliationis.

Nominacje kardynalskie[edytuj | edytuj kod]

Benedykt XVI przez cały okres swojego pontyfikatu zwołał 5 konsystorzy zwyczajnych podczas których kreował 90 kardynałów. Wśród nominatów było trzech Polaków: kard. Stanisław Dziwisz, kard. Stanisław Ryłko, kard. Kazimierz Nycz.

Beatyfikacje i kanonizacje dokonane przez Benedykta XVI[edytuj | edytuj kod]

W okresie pontyfikatu Benedykta XVI ogłoszono 44 nowych świętych oraz 289 błogosławionymi. Benedykt XVI osobiście przewodniczył wszystkim uroczystościom kanonizacyjnym. W sumie w okresie od kwietnia 2005 – do lutego 2013 odbyło się ich dziesięć, przy czym jedna została zorganizowana 11 maja 2007 roku w São Paulo, pozostałe w Watykanie. Papież przewodniczył również dwóm uroczystościom beatyfikacyjnym: 19 września 2010 roku podczas mszy w Cofton Park w Birmingham, w czasie Pielgrzymki Benedykta XVI do Wielkiej Brytanii, gdy na ołtarze został wyniesiony Jan Henryk Newman oraz 1 maja 2011 roku, gdy papież beatyfikował w Watykanie Jana Pawła II.

Kalendarium pontyfikatu[edytuj | edytuj kod]

Pielgrzymki i wizyty zagraniczne[edytuj | edytuj kod]

Benedykt XVI przez swój pontyfikat odbył 24 podróże zagraniczne (w tym najwięcej po 3 razy do swojej ojczyzny i do Hiszpanii oraz spotkaniami z młodzieżą na Światowych Dniach Młodzieży),odbył też 33 pielgrzymki duszpasterskie na terenie Włoch.

Joseph Ratzinger i Polska[edytuj | edytuj kod]

Wizyta Benedykta XVI w Polsce
Benedykt XVI w Pałacu Prezydenckim
Benedykt XVI w Pałacu Prezydenckim
Spotkanie prezydenta Bronisława Komorowskiego z papieżem

Przed wyborem na papieża Joseph Ratzinger odwiedzał Polskę. Pierwszy raz w 1977 – jako arcybiskup Monachium był członkiem delegacji episkopatu Niemiec, która przyjechała na Dolny Śląsk. W 1979 towarzyszył Janowi Pawłowi II podczas pierwszej pielgrzymki do Polski. W dniach 11-12 września 1980 był członkiem delegacji episkopatu Niemiec, która na Jasnej Górze spotkała się z prymasem Polski Stefanem Wyszyńskim. 31 maja 1981 roku już jako kardynał brał udział w Warszawie w uroczystościach pogrzebowych prymasa Polski Stefana Wyszyńskiego. Po ogłoszeniu stanu wojennego Ratzinger organizował w Monachium modlitwy w intencji Polski. Jako arcybiskup Monachium w 1982 roku odwiedził Katowice (Górny Śląsk). Ufundował dla katowickiej katedry Chrystusa Króla imponującą mozaikę, która znajduje się obecnie w kaplicy Najświętszego Sakramentu.

Kilkukrotnie odwiedzał Opole, gdzie biskupem do 2009 roku był przyjaciel Alfons Nossol. 26 czerwca 1983 w diecezji opolskiej poświęcił kamień węgielny kościoła w miejscowości Chorula (powiat krapkowicki). Kardynał odwiedzał Polskę także w 1988, kiedy otrzymał doktorat honoris causa na KUL[73]. Drugi doktorat honoris causa polskiej uczelni wyższej otrzymał na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu dnia 27 października 2000. 29 października 2000 odprawił mszę w parafii Matki Bożej Miłosierdzia w Oleśnicy, gdzie poświęcił statuę Chrystusa Króla Wszechświata.

W 1999, jako ówczesny prefekt Kongregacji Nauki Wiary, odbył podróż do Kwidzyna. Tam w katedrze kwidzyńskiej w kaplicy błogosławionej Doroty z Mątowów modlił się przed jej wizerunkiem.

25 maja 2002 udzielił w Radomiu sakry biskupiej nowo mianowanemu biskupowi radomskiemu Zygmuntowi Zimowskiemu, który przez wiele lat był jego współpracownikiem w kongregacji. Podczas tej wizyty odwiedził także Jasną Górę, gdzie 26 maja świętował 25-lecie sakry biskupiej. 10 maja 2003 był legatem papieskim podczas uroczystości 750-lecia kanonizacji św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Krakowie oraz w Szczepanowie.

W dniach 25-28 maja 2006 odbyła się pielgrzymka papieża Benedykta XVI do Polski. Papież odwiedził Warszawę, Kraków, Wadowice, Oświęcim, Kalwarię Zebrzydowską i Częstochowę. Był to jego dziewiąty pobyt w Polsce, ale jedyny jako głowy Kościoła katolickiego.

Publikacje i dokumenty[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Przypisy

  1. Benedykt XVI będzie miał tytuł emerytowanego papieża (pol.). Polska Agencja Prasowa. [dostęp 2013-03-03].
  2. Pierwsza abdykacja od 700 lat? Nic bardziej mylnego!. onet.pl. [dostęp 2013-02-27].
  3. J. L. Allen Jr, Papież Benedykt XVI. Biografia Josepha Ratzingera, Poznań 2005, s. 16–17, 27
  4. Joseph Ratzinger: Moje życie. Częstochowa: Edycja Świętego Pawła, 2005. ISBN 83-7424-049-0.
  5. J. L. Allen Jr, Papież Benedykt XVI. Biografia Josepha Ratzingera, Poznań 2005, s. 17
  6. J. L. Allen Jr, Papież Benedykt XVI. Biografia Josepha Ratzingera, Poznań 2005, s. 27
  7. Daty urodzin i śmierci rodziców papieża, według niemieckiej Wikipedii.
  8. J. L. Allen Jr, Papież Benedykt XVI. Biografia Josepha Ratzingera, Poznań 2005, s. 27
  9. J. L. Allen Jr, Papież Benedykt XVI. Biografia Josepha Ratzingera, Poznań 2005, s. 22–28
  10. J. L. Allen Jr, Papież Benedykt XVI. Biografia Josepha Ratzingera, Poznań 2005, s. 29
  11. J. L. Allen Jr, Papież Benedykt XVI. Biografia Josepha Ratzingera, Poznań 2005, s. 29
  12. J. L. Allen Jr, Papież Benedykt XVI. Biografia Josepha Ratzingera, Poznań 2005, s. 30
  13. J. L. Allen Jr, Papież Benedykt XVI. Biografia Josepha Ratzingera, Poznań 2005, s. 31–32
  14. J. L. Allen Jr, Papież Benedykt XVI. Biografia Josepha Ratzingera, Poznań 2005, s. 32
  15. www.timesonline.co.uk.
  16. 22 kwietnia 2005 A boy’s dreams lead from a village to the Vatican (przedruk z New York Times).
  17. New York Times 21 kwietnia 2005 „A Future Pope Is Recalled: A Lover of Cats and Mozart, Dazzled by Church as a Boy”.
  18. www.nationalcatholicreporter.org.
  19. J. L. Allen Jr, Papież Benedykt XVI. Biografia Josepha Ratzingera, Poznań 2005, s. 33.
  20. J. L. Allen Jr, Papież Benedykt XVI. Biografia Josepha Ratzingera, Poznań 2005, s. 33.
  21. J. L. Allen Jr, Papież Benedykt XVI. Biografia Josepha Ratzingera, Poznań 2005, s. 33.
  22. www.theage.com.au.
  23. J. L. Allen Jr, Papież Benedykt XVI. Biografia Josepha Ratzingera, Poznań 2005, s. 33.
  24. J. L. Allen Jr, Papież Benedykt XVI. Biografia Josepha Ratzingera, Poznań 2005, s. 34.
  25. Biography of His Holiness, Pope Benedict XVI (ang.). [dostęp 2010-11-24].
  26. The Cardinals of the Holy Roman Church – Conclaves by century.
  27. Some Considerations Concerning the Response to Lesiglative Proposals on the Non-Discrimination of Homosexual Persons.
  28. RATZINGER – FUNDAMENTALIST POPE Disaster for women, gays and liberals.
  29. Frequently Asked Questions – Catholicism and Homosexuality.
  30. The Election of Benedict XVI as Pope Causes Hurt and Pain among LGBT People.
  31. Na podstawie pkt. 14 konstytucji apostolskiej Jana Pawła II UNIVERSI DOMINICI GREGIS z 22 lutego 1996: (...) z chwilą śmierci Papieża wszyscy Kierownicy Dykasterii Kurii Rzymskiej, tak Kardynał Sekretarz Stanu, jak i Kardynałowie Prefekci, Arcybiskupi Przewodniczący, jak również członkowie tych Dykasterii, przestają wypełniać swe urzędy.
  32. Dane według Agencji Reutera.
  33. kard. Joseph Ratzinger: Homilia kard. Josepha Ratzingera na uroczystościach pogrzebowych Jana Pawła II (pol.). 2005-04-08. [dostęp 2010-11-24].
  34. Pope Benedict XVI: Quick Facts.
  35. Gazeta Wyborcza, 4 maja 2005.
  36. Oficjalna strona Stolicy Apostolskiej [1].
  37. L'Osservatore Romano, wydanie polskie, nr 6(274)2005 r., s. 3, ISSN 1122-7249. Tekst oryginalny: Drodzy Bracia i drogie Siostry! Po wielkim Papieżu Janie Pawle II kardynałowie wybrali mnie, zwykłego i skromnego pracownika winnicy Pańskiej. Otuchy dodaje mi fakt, że Pan potrafi pracować i działać również wtedy, gdy narzędzia są niedoskonałe. A przede wszystkim zawierzam się waszym modlitwom. W radości zmartwychwstałego Pana, ufni w Jego nieustającą pomoc, idziemy naprzód. Pan nam pomoże. Maryja, Jego Najświętsza Matka, jest z nami. Dziękuję!.
  38. General Audience, 27 April 2005.
  39. Przemówienie na uniwersytecie w Ratyzbonie. 12.09.2006. [dostęp 20110-10-29].
  40. Józef Majewski: Burza nie tylko medialna. Ratyzboński wykład Benedykta XVI w środkach przekazu. [dostęp 2011-10-29].
  41. Pope Benedict XVI announces his resignation at end of month (ang.). News Vatican. [dostęp 2013-02-11].
  42. Benedykt XVI spotkał się z kardynałami i obiecał posłuszeństwo swojemu następcy. gazetaprawna.pl, 28 lutego 2013. [dostęp 2013-02-28].
  43. Benedykt XVI w Castel Gandolfo: Zaczynam ostatni etap mojej ziemskiej pielgrzymki. polskatimes.pl, 28 lutego 2013.
  44. Pope Benedict quits Vatican with promise to obey successor (ang.). Agencja Reutera. [dostęp 2013-03-03].
  45. Benedykt XVI nie zmieni herbu biskupiego (pol.). Deon.pl. [dostęp 2013-06-09].
  46. http://www.radiomaryja.pl/kosciol/spotkanie-ojca-sw-franciszka-z-benedyktem-xvi.
  47. http://www.tvn24.pl/benedykt-xvi-wrocil-dwoch-papiezy-w-watykanie,322942,s.html
  48. http://www.radiomaryja.pl/kosciol/benedykt-xvi-powroci-dzis-do-watykanu/
  49. Benedykt XVI i Franciszek po raz pierwszy razem.
  50. Pierwsza taka Msza Benedykta po rezygnacji (pol.). deon.pl. [dostęp 2013-09-01].
  51. 51,0 51,1 Consistory has surprise guest: Benedict XVI! (ang.). 2014-02-22. [dostęp 2014-02-22].
  52. Watykan: Benedykt XVI przybył na konsystorz. deon.pl. [dostęp 2014-02-22].
  53. Kanonizacja Jana Pawła II: Benedykt XVI został oficjalnie zaproszony na uroczystości. polskatimes.pl. [dostęp 2014-03-31].
  54. Emerytowany papież Benedykt XVI przybył na mszę kanonizacyjną. onet.pl. [dostęp 2014-04-27].
  55. Benedykt XVI będzie na kanonizacji Jana Pawła II. Watykan czeka na pół miliona pielgrzymów (pol.). wyborcza.pl. [dostęp 2014-04-23].
  56. ks. Wojciech Wójtowicz: Tożsamość współczesnego kapłana. Między teologią kapłaństwa Józefa Ratzingera a nauczaniem Benedykta XVI (pol.). [dostęp 2013-03-09].
  57. ks. Wojciech Wójtowicz: Interpretacja rzeczywistości wiary w refleksji teologicznej kardynała Józefa Ratzingera (pol.). [dostęp 2013-03-09].
  58. ks. Wojciech Wójtowicz: Logos, który jest Miłością (pol.). [dostęp 2013-03-09].
  59. Pascal Ide: Chrystus daje wszystko. Teologia miłości Benedykta XVI. s. 37-38.
  60. ks. Wojciech Wójtowicz: Współczesne zagrożenia wiary według kardynała Josepha Ratzingera (pol.). [dostęp 2013-03-09].
  61. Ks. Wojciech Wójtowicz: Perspektywy rozwoju wiary we współczesnym świecie według kardynała Józefa Ratzingera (pol.). [dostęp 2013-03-09].
  62. Creation and Evolution: A Conference with Pope Benedict XVI in Castel Gandolfo.
  63. Ibidem do 12.
  64. Benedykt XVI: Przemówienie do Kurii Rzymskiej o poprawnej interpretacji II Soboru Watykańskiego (pol.). www.sanctus.pl.
  65. Benedykt XVI: Sacramentum Caritatis (wł.).
  66. ks. Tadeusz Reroń: Wierzyć – celebrować – żyć!. "Nowe Życie".
  67. Benedykt XVI: List Apostolski w formie Motu Proprio "Summorum Pontificum (pol.).
  68. Benedykt XVI: List Apostolski w formie Motu Proprio "Summorum Pontificum (pol.).
  69. Biuletyn Stolicy Apostolskiej z dnia 24 stycznia 2009 r. w sprawie zniesienia ekskomuniki z Bractwa Św. Piusa X (wł.).
  70. Wywiad z Mistrzem Ceremonii Papieskich Giudio Marini z 28 grudnia 2008 r. (wł.). www.vatican.va.
  71. Il tronetto di Pio IX (wł.).
  72. Kongregacja Nauki Wiary: Quaesitum est. Watykan: 1983.
  73. Doktorzy Honoris Causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. kul.pl. [dostęp 23 lutego 2011].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Jan Paweł II
Emblem of the Papacy SE.svg Papież
2005-2013
Emblem of the Papacy SE.svg Następca
Franciszek
Poprzednik
Julius Döpfner
Template-Metropolitan Archbishop.svg Arcybiskup Monachium i Fryzyngi
1977–1982
Template-Metropolitan Archbishop.svg Następca
Friedrich Wetter