Niccolò Paganini

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przekierowanie Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Paganini”. Zobacz też: Paganini – operetka Franza Lehára.
Niccolò Paganini
Niccolo Paganini.jpg
Niccolò Paganini
Data i miejsce urodzenia 27 października 1782
Genua
Pochodzenie włoskie
Data i miejsce śmierci 27 maja 1840
Nicea
Instrument skrzypce, altówka, gitara
Afisz z programem koncertu Paganiniego w Poznaniu w 1829 r.

Niccolò Paganini (ur. 27 października 1782 w Genui, zm. 27 maja 1840 w Nicei) – włoski skrzypek, altowiolista, gitarzysta i kompozytor.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Niccolò Paganini był trzecim z szóstki dzieci Antoniego Paganiniego i Teresy Bocchiardi. Ojciec Paganiniego zmuszał go karami fizycznymi do kilkugodzinnych lub kilkunastu godzinnych ćwiczeń gry na skrzypcach. Już jako dziecko występował publicznie. Po wyzwoleniu się spod opieki despotycznego ojca rozpoczął koncertowanie po kraju, wzbudzając sensację jako wirtuoz. Jednocześnie okazywał wielkie zamiłowanie do hazardu i hulanek, często przepuszczając całe pieniądze.

W latach 1800-1805 zniknął całkowicie z życia publicznego i nie wiadomo, czym się wówczas zajmował. Według plotek siedział wtedy w więzieniu razem ze swoimi kolegami. Ponoć trafił tam za liczne kradzieże.

Choć występował tylko we Włoszech, jego sława sięgnęła całej Europy. Dopiero w 1828 wyruszył na występy zagraniczne. Okazały się one wielkim triumfem Paganiniego. Grał między innymi w Austrii, Niemczech, Francji i Anglii. W czerwcu 1829 wystąpił również w Poznaniu i Warszawie, gdzie doszło do skrzypcowego „pojedynku" pomiędzy nim a Karolem Lipińskim. Jego występy były wielkim wydarzeniem, podsycanym przez plotki i reklamę. Również swoim wyglądem oraz zachowaniem na koncertach i poza nimi wywierał wielkie wrażenie.

Ostatnie lata swego życia spędził w Nicei. Chorował na gruźlicę i nie mógł mówić.

Teorie dotyczące techniki gry[edytuj | edytuj kod]

Niccolò Paganini podczas gry (Dagerotyp ok. 1840)

Technika gry Paganiniego do dzisiaj stanowi wielką zagadkę. Stawiano wiele hipotez, aby ją rozwiązać. Lekarze stwierdzili, iż miał wklęsły obojczyk, co umożliwiało mu lepsze utrzymanie skrzypiec, oraz nadrozwój palców. Mówiono o innej budowie jego dłoni, konszachtach z diabłem, innym prowadzeniu smyczka, specjalnym strojeniu skrzypiec. Na koncertach grywał tylko utwory skomponowane przez siebie. Jego ulubionym instrumentem były podarowane mu przez bogatego kupca skrzypce z roku 1741, wykonane przez Giuseppe Guarneriego del Gesú. Wprowadził również nowy „chwyt Paganiniego", w przeciwieństwie do chwytu Geminianiego.

Przypuszcza się[kto?], iż był chory na zespół Marfana. Jednym z objawów choroby są długie „pajęcze" palce.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Najsłynniejsze utwory Paganiniego to 24 Kaprysy na skrzypce solo, koncerty skrzypcowe: D-dur op.6 i h-moll op.7 (ze sławnym „rondem z dzwonkiem", czyli tzw. Campanellą, która w transkrypcji fortepianowej F. Liszta bardzo się rozpowszechniła). Największe wyzwanie dla skrzypków stanowią wariacje; spośród nich np. tzw. "Il Carnevale di Venezia" (Karnawał wenecki). Paganini oprócz skrzypiec mistrzowsko grał na gitarze i zostawił kilkanaście kompozycji solowych i kameralnych na skrzypce, wiolę, gitarę i wiolonczelę.

Informacja dodatkowe[edytuj | edytuj kod]

Dla niego Hektor Berlioz skomponował utwór na orkiestrę z solową altówką Harold w Italii.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stratton, S. N.Paganini, London 1907;
  • Kapp, J. N.Paganini, Berlin 1913;
  • Winogradov A.K. Osużdienije Paganini 1936 (Potępienie Paganiniego - tłum. pol. Włodzimierza Słobodnika, wydawnictwo Książka i Wiedza, 1986 (I wyd. polskie 1949 r.)
  • Courcy, G.I.C. de P., the Genoese, Norman (Okl.) 1957;
  • Powroźniak, J. Paganini, Kraków 1958;
  • Jampolski, I. N.P.: Żizń i tworczestwo, Moskwa 1961;
  • Waldemar, Ch. Liebe, Ruhm und Leidenschaft, Monachium 1969,
  • tłum. pol. Miłość, pasja i sława. Powieść o P., Kraków 1986;
  • Sheppard, L. Axelrod, H.R. Paganini, Neptun (N. York) 1979.