Niccolò Paganini
Niccolò Paganini (ur. 27 października 1782 w Genui, zm. 27 maja 1840 w Nicei) – włoski skrzypek, altowiolista, gitarzysta i kompozytor.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Urodził się 27.10.1782r. we Włoszech, w Genui. Był trzecim z szóstki dzieci Antoniego Paganiniego i Teresy Bocchiardi.
Ojciec Paganiniego zmuszał go karami fizycznymi, aby ćwiczył grę na skrzypcach kilka-kilkanaście godzin dziennie. Już jako dziecko występował publicznie. Po wyzwoleniu się spod opieki despotycznego ojca rozpoczął koncertowanie po kraju, wzbudzając sensację jako wirtuoz. Jednocześnie okazywał wielkie zamiłowanie do hazardu i hulanek, często przepuszczając całe pieniądze. W latach 1800-1805 zniknął całkowicie z życia publicznego i nie wiadomo, co się z nim działo. Według plotek siedział wtedy w więzieniu razem ze swoimi kolegami. Ponoć trafił tam za liczne kradzieże.
Choć występował tylko we Włoszech, jego sława sięgnęła całej Europy. Dopiero w 1828 wyruszył na występy zagraniczne. Okazały się one wielkim triumfem Paganiniego. Grał między innymi w Austrii, Niemczech, Francji i Anglii. W czerwcu 1829 grał również w Poznaniu i Warszawie, gdzie doszło do skrzypcowego "pojedynku" pomiędzy nim a Karolem Lipińskim. Jego występy były wielkim wydarzeniem, podsycanym przez plotki i reklamę. Również swoim wyglądem oraz zachowaniem na koncertach i poza nimi wywierał wielkie wrażenie.
Ostatnie lata swego życia spędził w Nicei. Chorował na gruźlicę i nie mógł mówić.
Teorie nt. techniki gry [edytuj]
Technika gry Paganiniego do dzisiaj stanowi wielką zagadkę. Stawiano wiele hipotez, aby ją rozwiązać. Lekarze stwierdzili, iż miał wklęsły obojczyk, co umożliwiało mu lepsze utrzymanie skrzypiec, oraz nadrozwój palców. Mówiono o innej budowie jego dłoni, konszachtach z diabłem, innym prowadzeniu smyczka, specjalnym strojeniu skrzypiec. Na koncertach grywał tylko utwory skomponowane przez siebie. Jego ulubionym instrumentem były podarowane mu przez bogatego kupca skrzypce z roku 1741, wykonane przez Giuseppe Guarneriego del Gesú. Wprowadził również nowy "chwyt Paganiniego", w przeciwieństwie do chwytu Geminianiego.
Przypuszcza się, iż chory był na zespół Marfana. Jednym z objawów choroby są długie "pajęcze" palce.
Twórczość [edytuj]
Najsłynniejsze utwory Paganiniego to 24 Capriccia (kaprysy) op. 1 na skrzypce, koncerty skrzypcowe: D-dur op.6 i h-moll op.7 (ze sławnym "rondem z dzwonkiem", czyli tzw. Campanellą, która w transkrypcji fortepianowej F. Liszta bardzo się rozpowszechniła). Największe wyzwanie dla skrzypków stanowią wariacje; spośród nich np. tzw. "Il Carnevale di Venezia" (Karnawał wenecki). Paganini oprócz skrzypiec mistrzowsko grał na gitarze i zostawił kilkanaście kompozycji solowych i kameralnych na skrzypce, wiolę, gitarę i wiolonczelę.
Ciekawostki [edytuj]
Dla niego Hektor Berlioz skomponował utwór na orkiestrę z solową altówką Harold w Italii.
Zobacz też [edytuj]
- Kompozytorzy muzyki poważnej
- I Koncert skrzypcowy D-dur
- II Koncert skrzypcowy h-moll
- III Koncert skrzypcowy E-dur
Bibliografia [edytuj]
- Stratton, S. N.Paganini, London 1907;
- Kapp, J. N.Paganini, Berlin 1913;
- Winogradov A.K. Osużdienije Paganini 1936 (Potępienie Paganiniego - tłum. pol. Włodzimierza Słobodnika, wydawnictwo Książka i Wiedza, 1986 (I wyd. polskie 1949 r.)
- Courcy, G.I.C. de P., the Genoese, Norman (Okl.) 1957;
- Powroźniak, J. Paganini, Kraków 1958;
- Jampolski, I. N.P.: Żizń i tworczestwo, Moskwa 1961;
- Waldemar, Ch. Liebe, Ruhm und Leidenschaft, Monachium 1969,
- tłum. pol. Miłość, pasja i sława. Powieść o P., Kraków 1986;
- Sheppard, L. Axelrod, H.R. Paganini, Neptun (N. York) 1979.
