Jóhanna Sigurðardóttir

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
To jest biografia osoby noszącej nazwisko patronimiczne. Zobacz: islandzkie nazwiska.
Jóhanna Sigurðardóttir
Oficjalny portret
Data i miejsce urodzenia 4 października 1942
Reykjavik
Islandia Premier Islandii
Przynależność polityczna Sojusz
Okres urzędowania od 1 lutego 2009
do 23 maja 2013
Poprzednik Geir Haarde
Następca Sigmundur Davíð Gunnlaugsson
Islandia Minister Polityki Społecznej i Bezpieczeństwa Socjalnego Islandii
Przynależność polityczna Partia Socjaldemokratyczna, Sojusz
Okres urzędowania od 8 lipca 1987
do 24 czerwca 1994
i ponownie od 24 maja 2007 do 1 lutego 2009
Przewodnicząca Sojuszu
Okres urzędowania od 28 marca 2009
do 2 lutego 2013
Poprzednik Ingibjörg Sólrún Gísladóttir
Następca Árni Páll Árnason

Jóhanna Sigurðardóttir (wym. [jouːhanːa 'sɪːɣʏrðartouhtɪr]; ur. 4 października 1942 w Reykjaviku) – islandzka polityk, minister polityki społecznej w latach 19871994 oraz 2007-2009. Członkini Sojuszu (Samfylkingin), przewodnicząca partii od 28 marca 2009 do 2 lutego 2013. Od 1 lutego 2009 do 23 maja 2013 premier Islandii.

Edukacja i praca zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Jóhanna urodziła się w 1942 w Reykjaviku. W 1960 ukończyła Islandzkie Kolegium Handlowe. W latach 19621971 pracowała jako stewardessa w liniach lotniczych Loftleiðir Icelandic Airlines. Od 1971 do 1978 była pracownikiem biurowym w firmie produkującej opakowania.

Jednocześnie była aktywną działaczką ruchu związkowego. W latach 19661969 przewodniczyła Zarządowi Islandzkiego Stowarzyszenia Pracowników Załóg Lotniczych, a w 1975 Stowarzyszeniu Byłych Stewardess. W latach 19761983 wchodziła również w skład Zarządu Związku Pracowników Handlowych.

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

W 1978 Jóhanna dostała się po raz pierwszy do Althingu (parlamentu Islandii) z listy Partii Socjaldemokratycznej (Alþýðuflokkurinn) z okręgu Reykjavik, w którym zasiada do chwili obecnej. W 1979, w latach 19831984 i 20032007 wchodziła w skład Prezydium Althingu.

Od 8 lipca 1987 do 24 czerwca 1994 zajmowała stanowisko ministra polityki społecznej w czterech kolejnych gabinetach. W 1994 wzięła udział w wyborach przewodniczącego Partii Socjaldemokratycznej, które jednak przegrała. Po porażce odeszła z rządu i partii. Jej ówczesne stwierdzenie "Minn tími mun koma" ("Mój czas nadejdzie") przeszło do kanonu islandzkiego języka politycznego.

Po rezygnacji ze stanowiska ministra Jóhanna założyła własne ugrupowanie, Ruch Ludowy (Þjóðvaki), który zdobył 4 mandaty w wyborach parlamentarnych w 1995. W maju 2000 Ruch Ludowy razem z trzema innymi partiami lewicowymi utworzył nową partię – Sojusz.

W latach 19962003 Jóhanna była członkinią delegacji islandzkiej w Unii Międzyparlamentarnej. W latach 20032007 jako reprezentantka Islandii wchodziła w skład Zgromadzenia Parlamentarnego OBWE.

Po zawiązaniu koalicji przez Sojusz i Partię Niepodległości, 24 maja 2007 Jóhanna objęła funkcję ministra polityki społecznej i bezpieczeństwa socjalnego w rządzie premiera Geira Haarde.

Premier[edytuj | edytuj kod]

26 stycznia 2009 na tle kryzysu gospodarczego i poważnych protestów społecznych doszło do rozwiązania koalicji rządzącej Partii Niepodległości i Sojuszu oraz upadku rządu premiera Haarde[1]. 27 stycznia prezydent Ólafur Ragnar Grímsson powierzył misję stworzenia nowego gabinetu Sojuszowi. Jego przewodnicząca, Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, wyznaczyła Jóhannę do objęcia stanowiska premiera[2]. 1 lutego 2009 Jóhanna została mianowana szefem rządu Islandii. Gabinet pod przewodnictwem Sojuszu, w koalicji z Ruchem Zieloni-Lewica i z poparciem Partii Postępu, rządził krajem do czasu wcześniejszych wyborów parlamentarnych zaplanowanych na 25 kwietnia 2009[3].

Głównymi zadaniami przejściowego rządu miała być wymiana Rady Nadzorczej Banku Centralnego, obwinianej o nieskuteczne radzenie sobie z kryzysem gospodarczym, oraz powołanie specjalnej komisji parlamentarnej, której zadaniem było przygotowanie raportu na temat możliwości przystąpienia Islandii do Unii Europejskiej[4].

28 marca 2009 Jóhanna, w czasie kongresu Sojuszu, została wybrana nową przewodniczącą partii. Zdobyła 98% głosów poparcia partyjnych delegatów i zastąpiła na stanowisku Ingibjörg Sólrún Gísladóttir[5].

25 kwietnia 2009 w Islandii odbyły się wcześniejsze wybory parlamentarne, które wygrał Sojusz. Utrzymał on koalicję z Ruchem Zieloni-Lewica, a Jóhanna Sigurðardóttir zachowała stanowisko szefa rządu. 10 maja 2009 nastąpiło oficjalne zaprzysiężenie drugiego gabinetu premier Sigurðardóttir, którego skład w większości się nie zmienił. Głównym zadaniem rządu pozostało zrównoważenie państwowego budżetu do 2013 oraz wprowadzenie w życie planu tworzenia nowych miejsc pracy i przywrócenia Islandii miejsca wśród najbardziej dynamicznych i konkurencyjnych państw świata do 2020[6]. Premier Sigurðardóttir ogłosiła również rozpoczęcie działań rządu w sprawie przyjęcia Islandii do Unii Europejskiej. Zapowiedziała złożenie w parlamencie projektu ustawy, upoważniającej rząd do rozpoczęcia i prowadzenia rozmów akcesyjnych z UE, a po ich pomyślnej finalizacji przeprowadzenia w kraju referendum na temat akcesji[6][7].

2 lutego 2013 przestała być przewodniczącą Sojuszu. Na jej następce został wybrany Árni Páll Árnason[8].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jóhanna jest jawną lesbijką, od 2002 żyje w związku partnerskim z Jóníną Leósdóttir, z zawodu dramatopisarką. Ma dwóch synów (urodzonych w 1972 i w 1977) z pierwszego małżeństwa z Torvaldurem Johannessonem, z którym się rozwiodła. Jej partnerka ma jednego syna (ur. 1981). Jest pierwszą w historii osobą na stanowisku szefa rządu, publicznie deklarującą swoją orientację homoseksualną[9]. 27 czerwca 2010, po zalegalizowaniu w Islandii małżeństw osób tej samej płci, Jóhanna i Jónína przekształciły swój związek partnerski na małżeństwo[10], stając się jednym z pierwszych małżeństw osób tej samej płci na Islandii[11].

Jest pierwszą na świecie osobą o jawnie homoseksualnej orientacji, zajmującą stanowisko szefa rządu niezależnego państwa[12][13].

Przypisy

  1. "Crisis claims Icelandic cabinet", BBC News, 26 stycznia 2009.
  2. "New coalition talks for Iceland", BBC News, 27 stycznia 2009.
  3. "Nowa premier głosiła utworzenie rządu", gazeta.pl, 1 lutego 2009.
  4. "First gay PM for Iceland cabinet", BBC News, 1 lutego 2009.
  5. "Prime Minister Johanna Sigurdardottir becomes party leader of the Icelandic Social Democrats", IceNews, 28 marca 2009.
  6. 6,0 6,1 "New Government Takes Office in Iceland", Iceland Review Online, 11 maja 2009.
  7. "Iceland's PM to seek vote on EU", BBC News, 10 maja 2009.
  8. New Chairman of the Social Democratic Alliance (ang.). News of Iceland. [dostęp 28 kwietnia 2013].
  9. Lesbijka pokieruje Islandią Polska, 30 stycznia 2009
  10. Pani premier wstąpiła w związek małżeński z partnerką. Gazeta.pl, 2010-06-29. [dostęp 2010-06-29].
  11. Jóhanna og Jónína í hjónaband (isl.). RUV, 27 czerwca 2010. [dostęp 29 czerwca 2010]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-06-30)].
  12. Wawrzyniec Smoczyński. Idą nowe. „Polityka”, s. 79-81, 10.07.2010. Warszawa: POLITYKA spółdzielnia pracy. ISSN 0032-3500. 
  13. Już wcześniej zadeklarowany homoseksualista sprawował stanowisko szefa rządu państwa wchodzącego w skład Republiki Federalnej Niemiec (Klaus Wowereit, rządzący burmistrz Berlina).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons