Rejestrowany związek partnerski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ceremonia zawarcia związku partnerskiego (PACS) kobiety i mężczyzny w Chalon-sur-Saône we Francji
Sytuacja prawna osób homo-biseksualnych na świecie
Sytuacja prawna osób homo- i biseksualnych na świecie

Kontakty homoseksualne legalne

     Małżeństwo osób tej samej płci

     Rejestrowane związki partnerskie lub konkubinaty

     Uznawanie małżeństw osób tej samej płci zawartych za granicą

     Ograniczone uznawanie małżeństw osób tej samej płci na poziomie federalnym

     Związki jednopłciowe nieuznawane prawnie

Kontakty homoseksualne nielegalne

     Ograniczenie swobody wypowiedzi

     De jure nielegalne, de facto nie wszczyna się postępowania

     Kara więzienia

     Dożywotnie pozbawienie wolności

     Kara śmierci

Rejestrowany związek partnerski, formalny związek partnerski lub po prostu związek partnerski – uznany prawnie związek dwóch osób. W zależności od jurysdykcji regulacje prawne obejmują pary dowolnej płci lub tylko pary tej samej płci, zwłaszcza w krajach nieuznających małżeństw par homoseksualnych. Zróżnicowany jest także zakres ich praw i obowiązków: w niektórych krajach przepisy nadają związkom partnerskim wszystkie prawa i obowiązki małżeństw cywilnych, a w innych tylko ich część.

Istnieje kilka terminów równoważnych związkom partnerskim (ang. Registered Partnerships), które różnią się prawami, są to: związki cywilne (ang. Civil Unions) oraz partnerstwo domowe (ang. Domestic Partnerships), jednak w większości krajów istnieje tylko małżeństwo, możliwe w niektórych z nich dla par homoseksualnych[1]. W kilku stanach USA zawierane są heteroseksualne związki partnerskie, zawierane są zamiast małżeństw, gdy jedna z osób nie osiągnąła wyznaczonego wieku[2].

W państwach, w których związki partnerskie są dostępne zarówno dla wszystkich par, pary różnej płci stanowią ich większość, np. we Francji w roku 2010, związki partnerskie par heteroseksualne stanowiły 96% wszystkich związków partnerskich.

Zarys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Stosunek społeczeństwa do homoseksualizmu i do formalnych związków par tej samej płci jest zależny od miejsca i czasów – począwszy od pełnej akceptacji i integracji, poprzez neutralność i tolerancję, po nieuznawanie, dyskryminację, a nawet prześladowanie i fizyczną eksterminację[3].

John Boswell podaje, że najstarsze znane zapiski o zawieraniu formalnych związków między osobami tej samej pochodzą z doryckiej Krety (VII wiek p.n.e.) i starożytnego Rzymu. Związki tej samej płci zawierano formalnie też w pierwszych wspólnotach chrześcijańskich[4] Inni naukowcy wskazują, że opis w książce „Same-Sex Unions in Premodern Europe” adelphopoiesis jako formy małżeństwa homoseksualnego, jest nadinterpretacją[5][6]. Wraz z rosnącymi problemami ekonomicznymi i politycznymi Cesarstwa Rzymskiego, ludzie homoseksualni, jak i inne mniejszości, stali się kozłami ofiarnymi dla cesarzy Rzymu i kościoła katolickiego, usprawiedliwiając nieudolność rządzących bądź niepowodzenia organizacji kościelnych[7].

Najstarszy znany zapis dotyczący zawarcia małżeństwa jednopłciowego pochodzi z 1061 roku kiedy to związek zawarli Pedro Díaz i Muño Vandilaz z hiszpańskiej Galicji. Ślub został udzielony przez kapłana katolickiego w małej kaplicy, a dokumenty historyczne o tym wydarzeniu odnaleziono w Klasztorze San Salvador de Celanova[8].

W czasach wiktoriańskich znane było bostońskie małżeństwo – związek dwóch niezamężnych kobiet, pozbawiony był relacji seksualnych[9], jednak niektóre z nich miał charakter romantyczny. Współczesne równouprawnienie związków tej samej płci przez całe państwo zapoczątkowano w Danii, w roku 1989, gdzie wprowadzono po raz pierwszy związki partnerskie[10], które zastąpiono w 2012 równouprawnieniem małżeństw.

Stan obecny[edytuj | edytuj kod]

Uznanie[edytuj | edytuj kod]

Państwa i inne jednostki terytorialne, w których istnieją w prawie związki partnerskie (obejmujące pary osób tej samej płci i ewentualnie też pary różnopłciowe). Daty uprawomocnienia podano w nawiasach. W Danii, Norwegii, Szwecji, Hiszpanii, Brazylii, na Islandii i w części Stanów Zjednoczonych związki partnerskie zostały całkowicie zastąpione przez małżeństwa jednopłciowe.

Afyka[edytuj | edytuj kod]

Ameryka Południowa[edytuj | edytuj kod]

Ameryka Północna[edytuj | edytuj kod]

Australia i Oceania[edytuj | edytuj kod]

Europa[edytuj | edytuj kod]

Honorowanie[edytuj | edytuj kod]

Na świecie[edytuj | edytuj kod]

W niektórych państwach regulacje prawne honorują zawarte za granicą związki partnerskie. Jednak rzadko jest to akceptacja bezwarunkowa. W Stanach Zjednoczonych pomimo istnienia zasady full faith and credit (pełnego, wzajemnego uznawania aktów i czynności prawnych dokonanych w innym stanie) prawo federalne dopuszcza odmowę skutków prawnych związkom niebędącymi małżeństwami różnopłciowymi. Uznania związków partnerskich poza granicami państwa, w którym został zawarty nie gwarantuje także w jej krajach Unia Europejska. Związki pozbawione konstytutywnych cech małżeństwa nie muszą być akceptowane przez polskiego ustawodawcę. Sprawy nie powiązane bezpośrednio z uznaniem związku, takie jak zobowiązania alimentacyjne, mogą być traktowane przez polskie sądy jako zobowiązania pozaumowne lub mogą być zastosowane przepisy analogiczne[44] Mimo to, większość państw, w tym Polska, zobowiązała się bez zastrzeżeń do akceptowania aktów prywatnego prawa międzynarodowego w kwestii związków partnerskich, które jej prawodawstwo ignoruje[45][46].

W Polsce[edytuj | edytuj kod]

Polska jest obecnie krajem bez formalnych związków partnerskich.

W 2004 senator Maria Szyszkowska przedstawiła projekt ustawy o zarejestrowanych związkach partnerskich[47], zatwierdzony przez Senat, nie został on jednak poddany głosowaniu w Sejmie IV kadencji z powodu niewprowadzenia go przez ówczesnego Marszałka Sejmu Włodzimierza Cimoszewicza do porządku obrad. To spowodowało, że – zgodnie z zasadą dyskontynuacji – projekt przepadł.

W styczniu 2008 na zapytanie o kwestie regulacji prawnych związków partnerskich rzecznik rządu Donalda Tuska Agnieszka Liszka odpowiedziała: Rada Ministrów nie zajmowała się i nie będzie zajmować się tą sprawą[48].

W czerwcu 2009 powstała Grupa Inicjatywna ds. związków partnerskich, której celem jest przeprowadzanie konsultacji społecznych dotyczących oczekiwań w zakresie regulacji prawnej związków partnerskich w Polsce oraz zainicjowanie i kontynuacja debaty publicznej na ten temat[49]. Po roku jej działania powstał projekt ustawy[50]. Został on zaprezentowany w Sejmie 17 maja 2011 – z tej okazji wystosowano też apel do Marszałka Grzegorza Schetyny zaprezentowany na konferencji zorganizowanej w redakcji Gazecie Wyborczej[51].

W styczniu 2013 Sejm, po burzliwej dyskusji[52], głosami posłów PiS, SP, zdecydowanej większości posłów PO[53] i PSL odrzucił w pierwszym czytaniu poselskie projekty ustaw o związkach partnerskich wraz z przepisami wprowadzającymi przygotowane przez SLD, RP oraz PO[54][55]. Przed głosowaniem ówczesny minister sprawiedliwości Jarosław Gowin poinformował, że w ocenie jego resortu wszystkie przedstawione projekty są sprzeczne z art. 18 Konstytucji, z czym nie zgodził się premier Donald Tusk podkreślając, że w sprawie konstytucyjności rozpatrywanych projektów nie ma stanowiska żadnej instytucji rządowej[56][57]. Premier Donald Tusk wygłosił przemówienie głosząc, że związki partnerskie to nie sprawa sumień, lecz przywództwa w partii, aczkolwiek nie wprowadzono dyscypliny partyjnej w tej sprawie, mimo stosowania jej nawet w sprawach dotyczących wicemarszałków sejmu[58][59].

Wraz z projektem ustawy o związkach partnerskich wniesiona została poprawka do ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe. Propozycja zmian obejmowała wprowadzenie nowego rozdziału o tytule „Sprawy partnerskie”[60]. Propozycja zmian nie została uchwalona.

Debaty nad uznaniem[edytuj | edytuj kod]

Kraje[edytuj | edytuj kod]

Debaty na temat formalnego uznawania związków tej samej i/lub różnej płci zostały zapoczątkowane w następujących krajach:

Przebieg debat[edytuj | edytuj kod]

Argumenty za[edytuj | edytuj kod]

Argument równouprawnienia[edytuj | edytuj kod]

Zwolennicy stworzenia regulacji prawnych dla par osób tej samej płci i kraje które je wprowadziły uważają, iż orientacja seksualna nie powinna wpływać na prawa obywateli w obrębie społeczeństw i nie może być powodem do dyskryminacji w jakimkolwiek aspekcie życia społecznego[88][89][90][91]. Osoby pozostające w związku z inną osobą tej samej płci nie powinny odczuwać nacisków ze strony środowiska by ukrywać swoją orientację seksualną, lub wstydzić się swoich związków lub publicznego okazywania uczuć, np. trzymania się za ręce, wzajemnych pocałunków, co w niektórych systemach prawnych jest zaliczane do wykroczeń[92]. Zwolennicy uważają, że związki osób tej samej płci powinny być uznane, w tym samym lub podobnym stopniu, co związki osób różnej płci[93].

Argument pomyślności obywateli[edytuj | edytuj kod]

Środowisko naukowe podkreśla negatywny wpływ dyskryminacji prawnej na funkcjonowanie psychiczne i społeczne nie tylko osób homoseksualnych, jak również reszty społeczeństwa, zwłaszcza ich rodzin. Ich zdaniem, niechęć względem prawnego uznania związków tej samej płci prowadzi do trwałego poczucia wykluczenia i napiętnowania mniejszości seksualnych, jak i tych, którzy są posądzani o bycie mniejszością seksualną. Psychologowie aktywnie wspierają równouprawnienie osób homoseksualnych i heteroseksualnych. Swoją postawę opierają na wynikach badań, które stwierdzają brak różnic między jakością związków tworzonych przez osoby homoseksualne i heteroseksualne, zdolnością do wychowywania dzieci przez te osoby, jak i brak różnic w ich zdrowiu psychicznym[94][95]. Poseł Robert Biedroń ostrzegł, że wiele osób homoseksualnych opuściło Polskę z powodu dyskryminacji obywateli LGBT przez polski system prawny[96].

Argument sprawiedliwości społecznej[edytuj | edytuj kod]

Zdaniem zwolenników potrzebne jest uregulowanie wielu kwestii, z którymi często spotykają się pary jednopłciowe. Mowa jest tu o takich prawach i obowiązkach jak przykładowo[97][98][99][100]:

  • automatyczna wspólnota majątkowa między partnerami,
  • prawo do odwiedzin w szpitalu chorego partnera lub partnerki oraz informacji o jego lub jej stanie zdrowia,
  • prawo do otrzymania dokumentacji o stanie zdrowia partnera lub partnerki,
  • prawo o decydowaniu w kwestii dalszego leczenia partnera lub partnerki w przypadku ciężkiej choroby,
  • prawo do odbioru korespondencji partnera lub partnerki,
  • prawo do odbioru wynagrodzenia za pracę partnera lub partnerki,
  • prawo do wspólnego opodatkowania partnerów lub partnerek,
  • prawo do ubiegania się wspólnie o przyznanie kredytu,
  • obowiązek alimentacyjny,
  • prawo do renty bądź emerytury po zmarłym partnerze lub partnerce,
  • prawo do odmowy składania zeznań przeciwko partnerowi lub partnerce,
  • prawo do dziedziczenia ustawowego po zmarłym partnerze lub partnerce,
  • prawo do organizowania pochówku partnera lub partnerki,
  • prawo do reprezentacji partnera lub partnerki, np. przy wypożyczaniu książek i rezerwacji biletów
  • prawo do wspólnego najmu: w razie śmieci jednego z partnerów lub jednej z partnerek, żyjący partner lub partnerka mogą przejąć najem,
  • prawo do bycia traktowanymi jako osoby spokrewnione więzami emocjonalnymi

Niektóre z tych praw, które przysługują stabilnym związkom osób różnej płci teoretycznie mogłyby być rozwiązane dzięki umowom prawnym i notarialnym, lecz w praktyce te umowy bywają niehonorowane, a ich moc prawna jest bardzo ograniczona[101].

Argument ekonomiczny[edytuj | edytuj kod]

Obywatele LGBT są obywatelami płacącymi podatki i pomimo tego, iż niektóre z praw par różnej płci mogłyby być dostępne dla osób pozostających w nieformalnych związkach partnerskich w Polsce, dzięki podpisaniu stosownego pełnomocnictwa spisywanego u notariusza lub w inny sposób, te deklaracje notarialne są często bezwartościowe, ponieważ są pozbawione mocy prawnej i bywają niehonorowane[101]. Są one także związane z wysokimi opłatami bądź podatkiem, z których zwolnieni są małżonkowie, bez względu na to czy posiadają potomstwo, czy nie[102].

Według Richarda Floridy wysoki poziom tolerancji przyciąga ludzi twórczych oraz umożliwia im publiczne funkcjonowanie. Amerykański ekonomista posługuje się wskaźnikiem nazywanym „Gay Index”, czyli odsetkiem osób jawnie deklarujących orientację homoseksualną. W miastach gdzie poziom tolerancji jest wyższy rozwój nauki i przemysłu jest większy[103].

Argument religijny[edytuj | edytuj kod]

Odpierając stanowisko katolicyzmu, religijni zwolennicy wprowadzenia związków partnerskich twierdzą, że podstawowym celem małżeństwa, jak i związku partnerskiego jest stworzenie społecznej i prawnej platformy dla wzajemnej miłości i wzajemnego wsparcia małżonków lub partnerów czy partnerek. Funkcje rodzicielskie i wychowawcze w małżeństwie lub są dobrowolne i zazwyczaj nie obejmują całego okresu trwania małżeństwa, a prawa jakie posiadają małżonkowie w większości nie zależą od faktu posiadania dzieci[104]. Zwolennicy są zdania, że strach przed wprowadzeniem związków partnerskich jest strachem przed zmianą[105].

Obecny papież Franciszek jeszcze jako kardynał zaproponował związki partnerskie jako „mniejsze zło”, kiedy w Argentynie trwała debatowała nad uznaniem małżeństw osób tej samej płci[106]. Kościoły państwowe m.in.: Szwecji, Danii i Holandii błogosławią związki zarówno tej samej, jak i różnej płci. Kościół Katolicki sprzeciwia się jednak związkom osób tej samej płci[107].

Argument biurokratyczny[edytuj | edytuj kod]

Pomimo tego, że związek partnerski można do pewnego stopnia stworzyć poprzez notariusza, jest to kosztowne, a także istnieje problem z ich uznawaniem[101]. Formalności związane z załatwieniem wsyztkich umów są bardzo skomplikowane, czasochłonne, a jednocześnie bywają niehonorowane[101].

Argument konstytucyjny[edytuj | edytuj kod]

Konstytucja Rzeczypospolitej nie zabrania możliwości zawierania związków partnerskich, choć przeciwnicy twierdzą inaczej, a konstytucja winna być interpretowana z życzliwością względem obywateli Polski, kierując się preambułą i innymi przepisami prawa[108][109][110]. Przykładami są:

Art. 1.
Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli.
Art. 2.
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Art. 31.
Wolność człowieka podlega ochronie prawnej.
Każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych.
Art. 32.
Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.

Konstytucja RP
Argument patriotyczny i reputacji Polski[edytuj | edytuj kod]

Tradycyjnie Królestwo Polskie, Korona Królestwa Polskiego, Rzeczpospolita Obojga Narodów, których spadkobierczynią jest III Rzeczpospolita (współczesna Polska), były krajami postępowymi i tolerancyjnymi. Polska jako jedyny kraj Europy nigdy w swojej historii nie karała mężolubstwa (homoseksualizmu)[111], będąc ostoją otwartości i tolerancji. Obecnie Polska jest postrzegana na świecie jako kraj homofobiczny[112][113][114][115]. Unikanie wprowadzenia związków partnerskich zostało nazwane przez posła Tadeusza Iwińskiego ciosem w reputację Polski[116], a przez profesora Jana Hartmana wstydem dla polskiej demokracji[117]

Argument rodzinny[edytuj | edytuj kod]

Rodziny LGBT istnieją nawet w tych społeczeństwach, które są im wrogie[118][119]. Związki partnerskie dałyby rodzinom LGBT więcej stabilności i umożliwiałyby rodzicom lub opiekunom przekazanie opieki nad osieroconym dzieckiem w przypadku śmierci jednego rodzica lub opiekuna, na rzecz jego lub jej żyjącego partnera lub partnerki [120][121][122].

Argument zmian społecznych[edytuj | edytuj kod]

Związki partnerskie są uznawane w państwach otwartych, a zmiany społeczne w Polsce są bardzo dynamiczne na korzyść możliwości zawierania związków partnerskich, zwłaszcza tej samej płci: w 2002 jedynie 15% Polaków popierało związki partnerskie tej samej płci, w 2010 już 45%[123], a w 2013 – 47%[124]. Rośnie liczba konkubinatów, które nie mają dostępu przynajmniej do części praw małżeństw[125][126]. Z badania wynika, że tylko jedna trzecia badanych Polaków chciałaby nowych przepisów, które by regulowały partnerskie związki heteroseksualne (31 proc.) oraz związki homoseksualne (32 proc.)[127].

Poparcie dla związków partnerskich (sondaż OBOP)[128] dla par różnej płci dla par tej samej płci
TAK NIE TAK NIE
Procent uczestników (III 2013) 67% 34% 47% 53%

Argumenty przeciw[edytuj | edytuj kod]

Argumenty religijne i moralne[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z doktryną kościoła katolickiego, islamu, judaizmu ortodoksyjnego, bahaizmu, hinduizmu i wielu sekt indyjskich małżeństwo jest uświęconym przez Boga związkiem kobiety i mężczyzny. Kościół katolicki jest przeciwny wprowadzaniu pozamałżeńskich regulacji prawnych, zwłaszcza dotyczących osób tej samej płci. Rejestrowane związki partnerskie według doktryny tego wyznania nie spełniają wymogów małżeństwa, gdyż związek ten skierowany jest, zgodnie z nauką tego Kościoła, do dobra zarówno kobiety i mężczyzny oraz głównie w celach prokreacji[129]. Według Kościoła katolickiego wprowadzanie w prawie zapisu o związkach partnerskich jest „legalizacją zła”. Jednocześnie Kościół katolicki oczekuje od swoich wiernych „przeciwstawienia się zalegalizowaniu prawnemu związków homoseksualnych” i zaleca osobom homoseksualnym celibat, zaś wobec parlamentarzystów katolickich, którzy „mają do czynienia z prawem przychylnym związkom homoseksualnym”, nakłada „obowiązek moralny” wyraźnego publicznego sprzeciwu i głosowania przeciw projektowi ustawy[130]. Ks. prof. Andrzej Szostek, etyk z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego uważa, że związki partnerskie (również dla par heteroseksualnych) prowadzą do "pomnożenia chaosu społecznego"[131].

Argument konstytucyjny[edytuj | edytuj kod]

Według Marka Biernackiego związki quazi-małżeńskie proponowane w przedstawianych w polskim sejmie projektach ustaw o związkach partnerskich były niezgodne z konstytucją. W wywiadzie dla prasy polityk zaznaczył, że jest to wypowiedź prywatna[132].

Art. 18.
Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej.

Konstytucja RP
Argument nierównego traktowania[edytuj | edytuj kod]
Kobieta trzymająca baner z napisem „Nie pytałam jej czy zawrze ze mną związek partnerski

Do przeciwników związków partnerskich należą działacze LGBT, którzy uznają związki partnerskie jako dyskryminującą i poniżającą alternatywę dla małżeństwa. Ich zdaniem wcześniej nieznany termin jest zaproszeniem do nierównego traktowania, kiedy celem równouprawnienia powinna być równość małżeństw. Ci działacze podkreślają, że możliwość zawierania małżeństw tej samej płci nie krzywdzi nikogo, ponieważ wszystkie małżeństwa mają prawa i obowiązki, a może krzywdzić przez stygmatyzację dzieci par tej samej płci[133].

Argument niewystarczającego poparcia[edytuj | edytuj kod]

Istnieje duży stopień poparcia dla związków partnerskich osób różnej płci pozostających w stałych związkach (85% w Polsce), który jest dużo mniejszy dla związków tej samej płci, zatem wiele kontrowersji i debat skupia się na tych właśnie związkach i homoseksualizmie. W przypadku Polski, większość ankietowanych – 68% nie akceptuje legalizacji małżeństw homoseksualnych a 60% nie wyraża zgody również na legalizację związków partnerskich osób tej samej płci[134].

Poparcie dla związków partnerskich (sondaż CBOS)[135] dla par różnej płci dla par tej samej płci
TAK NIE TAK NIE
Procent uczestników (II 2013) 85% 11% 33% 60%
Poparcie dla związków partnerskich (sondaż OBOP)[128] dla par różnej płci dla par tej samej płci
TAK NIE TAK NIE
Procent uczestników (III 2013) 67% 34% 47% 53%
Poparcie dla związków partnerskich (Sondaż Homo Homini) VI 2013[136]
TAK NIE
Procent uczestników 55% 39%
Poparcie dla związków partnerskich osób tej samej płci (sondaż PBS) X 2013[137]
TAK NIE
Procent uczestników 40% 46%

Chronologia[edytuj | edytuj kod]

1989
  • 1 października: Dania jako pierwszy kraj na świecie umożliwiła formalizację związków par tej samej płci.
1993
  • Związki partnerskie zostały przegłosowane i weszły w życie w Norwegii (możliwość adopcji od roku 2002). W 2008 roku zostały zastąpione przez małżeństwa jednopłciowe.
1995
  • Związki partnerskie wprowadzono w Szwecji. W kwietniu 2009 roku zastąpiono je małżeństwami jednopłciowymi.
1996
  • Związki partnerskie z możliwością adopcji dziecka osoby partycypującej wprowadzono w Islandii (wspólna adopcja od roku 2006). Prawo zostało zastąpione przez małżeństwa jednopłciowe w roku 2010.
1999
2001
  • 16 lutego: w Niemczech weszła w życie ustawa o rejestrowanych związkach partnerskich (eingetragene Lebenspartnerschaft) osób tej samej płci.
2002
  • 5 czerwca: Szwecja wprowadziła przepis, według którego pary tej samej płci mogą starać się o adopcję.
2003
  • 17 września: związki partnerskie zostały przegłosowane w Tasmanii[138]. Prawo weszło w życie 1 stycznia 2004 roku.
2004
  • 17 listopada: Brytyjska Izba Lordów uchwaliła ustawę o związkach partnerskich.
  • 8 grudnia: Parlament Nowej Zelandii wprowadził (za 65, przeciw 55) związki partnerskie, ale odrzucono poprawki dotyczące małżeństw par tej samej płci.
  • 8 grudnia: Izraelski rząd zasygnalizował, że planuje możliwość formalizacji związków par tej samej płci i nada im pewne przywileje.
2005
  • 22 lutego: Rząd brytyjski ogłosił wprowadzenie w życie 5 grudnia 2005 roku ustawy o związkach partnerskich (ang. Civil Partnership Act) na obszarze całej Wielkiej Brytanii.
  • 5 czerwca: w głosowaniu powszechnym szwajcarski kanton Zurych przyjął ustawę o związkach partnerskich par tej samej płci(PartG), wchodzącą w życie 1 stycznia 2007.
  • 28 października: Sąd Najwyższy amerykańskiego stanu Alaska orzekł, że ograniczony dostęp do przywilejów, jakie posiadają partnerzy w związkach małżeńskich, a jakich nie mogą posiadać partnerzy żyjący w związkach partnerskich, jest niekonstytucyjny. Nakazał zmiany w prawie do końca 2006 roku.
2006
  • 15 marca: Parlament Czech zatwierdził ustawę o związkach partnerskich osób tej samej płci, tym samym odrzucił próbę zablokowania tej ustawy przez prawicowego prezydenta Czech, Vaclava Klausa (za 101 głosów, przeciw 99).
  • 23 lipca: W Słowenii wejście w życie ustawy o związkach partnerskich.
  • wrzesień: Senat Urugwaju uchwalił ustawę wprowadzającą w prawie instytucję związku partnerskiego dla osób tej samej i różnej płci.
  • 25 października: Sąd Najwyższy amerykańskiego stanu New Jersey uznał, opierając się na zasadzie równości, że nie można odmawiać osobom żyjącym w związkach homoseksualnych prawa do przywilejów jakie posiadają małżeństwa. Jednocześnie nakazał stosowne zmiany w prawie stanowym.
  • 13 listopada: Władze miasta Meksyk wprowadziły w prawie, po raz pierwszy w historii państwa Meksyk, formalne związki partnerskie osób tej samej płci dla par żyjących w stolicy kraju.
  • 8 grudnia: Parlament stanu Australii Południowej uchwalił ustawę o związkach partnerskich nadającą parom dowolnej płci większość praw, jakie posiadają pary w związkach małżeńskich.
  • 14 grudnia: Parlament stanowy amerykańskiego stanu New Jersey uchwalił ustawę o związkach partnerskich, dającą te same prawa i obowiązki parom osób tej samej płci, jakie daje małżeństwo.
2007
  • 1 stycznia: W Szwajcarii wejście w życie ustawy o związkach partnerskich dającej większość praw, jakie posiadają małżeństwa dla par tej samej płci.
  • 11 stycznia: Legislatura stanu Coahuila w Meksyku uchwaliła ustawę o formalnych związkach partnerskich dla par tej samej płci.
  • 1 lutego: Parlament Włoch przegłosował pracę nad ustawą wprowadzającą rejestrowane związki partnerskie.
  • 21 kwietnia: Chris Gregoire, gubernator amerykańskiego stanu Waszyngton, podpisał ustawę o związkach partnerskich.
  • 26 kwietnia: Senat amerykańskiego stanu New Hampshire przegłosował wprowadzenie związków partnerskich. Ustawa weszła w życie 1 stycznia 2008 roku[139].
  • 9 maja: Gubernator amerykańskiego stanu Oregon Ted Kulongoski podpisał Oregon Family Fairness Act, która wprowadza na terenie tego stanu związki partnerskie pod nazwą domestic partnership. Ustawa weszła w życie 1 stycznia 2008 roku[140].
  • 17 grudnia: Węgierski parlament przyjął ustawę wprowadzającą w kraju związki partnerskie dające te same prawa co małżeństwo z wyjątkiem praw adopcyjnych. Ustawa weszła w życie 1 stycznia 2009 roku[141][142]
  • 19 grudnia: Parlament Urugwaju uchwalił ustawę o związkach partnerskich[143]. 27 grudnia prezydent Urugwaju Tabare Vazquez podpisał ustawę, prawo weszło w życie 1 stycznia 2008 roku[144].
2008
  • 27 marca: Mariela Castro, córka Raúla Castro, zapowiedziała, że w czerwcu parlament Kuby będzie głosował nad ustawą regulującą związki partnerskie[145]. Głosowanie nie odbyło się.
  • 1 kwietnia: Europejski Trybunał Sprawiedliwości rozpatrując sprawę Tadao Maruko przeciwko Versorgungsanstalt der deutschen Bühnen orzekł, iż odmowa przyznania renty rodzinnej zarejestrowanemu partnerowi związku partnerskiego stanowi bezpośrednią dyskryminację ze względu na orientację seksualną przy założeniu, że pozostali przy życiu małżonkowie i pozostali przy życiu zarejestrowani partnerzy znajdują się w porównywalnej sytuacji w odniesieniu do tej renty rodzinnej[146][147]. Według niektórych opinii wyrok oznacza, iż w krajach Unii, w których wprowadzono w prawie rejestrowane związki partnerskie, partnerzy tej samej płci powinni posiadać takie same prawa, jak małżonkowie[148].
  • 17 kwietnia: Konstytucyjny Sąd Kolumbii wydał orzeczenie, w którym stwierdził, iż pary osób tej samej płci powinny mieć te same prawa i przywileje dotyczące emerytury, opieki zdrowotnej jak pary przeciwnej płci w małżeństwie. Zdaniem sędziów, wykluczenie partnerów związków jednopłciowych narusza podstawowe prawa o niedyskryminacji i godności człowieka. Jednocześnie sąd stwierdził, iż wyrok nie oznacza automatycznego wprowadzenia związków partnerskich w prawie – to leży w autonomii Kongresu Narodowego Kolumbii[149].
  • 3 lipca: Ministerstwo Sprawiedliwości Estonii ogłosiło, iż pracuje nad ustawą o związkach partnerskich. Zgodnie z zapowiedziami ustawa ma być głosowana przez estoński parlament w 2009 roku[150].
2009
2010
  • Związki partnerskie przyjmują Węgry, Kolumbia, stany USA Waszyngton i Newada oraz Austria
  • 10 sierpnia: Główny sąd w Kostaryce zablokował możliwość referendum w sprawie związków partnerskich. Uzasadniając swoje postanowienie sędziowie stwierdzili, że postawiłoby to mniejszość seksualną w sytuacji dla nich niekorzystnej oraz że to sprawa legislacyjna, a nie wyborcza[151].
2011
  • 1 stycznia: W Irlandii weszło w życie prawo o związkach partnerskich[152].
  • 5 maja: sędziowie Sądu Najwyższego w Brazylii zagłosowali by 112 praw, z których korzystają małżeństwa różnej płci przysługiwały także związkom tej samej płci. Decyzja została przyjęta 10–0 z jednym sędzią, który wstrzymał się, ponieważ mówił publicznie na korzyść związków tej samej płci, kiedy był adwokatem[153]. Zarządzenie dało parom tej samej płci te same prawa finansowe i socjalne, z których korzystają ludzie pozostający w związkach rożnej płci[154].
  • 17 maja: W Polsce złożono projekt ustawy o umowie związku partnerskiego do Sejmu[155] Nie został on przyjęty.
  • 19 czerwca: 68,8% biorących udział w referendum w Liechtensteinie poparło wprowadzone w marcu związki partnerskie oparte na modelu szwajcarskim; wynik jest wiążący[156].
2012
2013
  • 25 stycznia: W Polsce odrzucenie przez Sejm poselskich projektów ustaw o związkach partnerskich przygotowanych przez SLD, RP oraz PO[157].
2014
  • Związki partnerskie zostały wprowadzone na Gibraltarze, Malcie i w Chorwacji.
  • 9 października: Estoński parlament uchwalił ustawę o związkach partnerskich, legalizującą także takie związki osób tej samej płci. Związkom partnerskim przyznaje ona niemal takie same prawa, jak małżeństwom. Ustawa wejdzie w życie w styczniu 2016 roku.

Adopcja[edytuj | edytuj kod]

Prawo do adopcji dzieci przez pary jednopłciowe na świecie

     Adopcja przez pary jednopłciowe legalna

     Adopcja przez partnera związku jednopłciowego legalna

     Adopcja dozwolona przez samotną osobę LGBT

     Brak praw do adopcji / brak informacji

Information icon.svg Osobny artykuł: Rodzicielstwo LGBT.

Rejestrowane związki partnerskie umożliwiają parom jednopłciowym adopcję dzieci tylko w niektórych krajach[158]. W Finlandii, Niemczech i Izraelu prawo adopcji ma jedna z osób pozostająca w związku partnerskim, nie ma zaś tego prawa para[159]. W Polsce i Rumunii adoptować może osoba samotna.

W Niemczech w wyniku decyzji Trybunału Konstytucyjnego partner w związku jednopłciowym otrzymał prawo adopcji dziecka, którego rodzicem biologicznym lub adopcyjnym jest drugi uczestnik związku. Uznano, że takie rozwiązanie umożliwia lepszą opiekę nad dzieckiem oraz zapewnia mu możliwość dziedziczenia po obu uczestnikach związku, pod których opieką i rodzicielstwem pozostaje[122].

Wiele organizacji skupujących psychologów, potwierdza, że dzieci wychowywane przez homoseksualnych rodziców rozwijają się prawidłowo. Należą do nich: Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne[160][161][162], Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne[163], Amerykańskie Towarzystwo Psychoanalityczne[164], Amerykańska Akademia Pediatryczna[165][166], Kanadyjskie Towarzystwo Psychologiczne[167] i Amerykańska Akademia Psychiatrii Dzieci i Młodzieży[168].

Statystyki[edytuj | edytuj kod]

Ponad 90% umów partnerskich zawartych we Francji w 2006 roku dotyczyło par heteroseksualnych[169]. W roku 2010 związki między osobami tej samej płci stanowiły 4,4% związków partnerskich zawieranych we Francji[170]. Pomimo to, niektórzy przeciwnicy związków partnerskich twierdzą, że związki partnerskie to związki tylko tej samej płci[171].

Prawo o „zarejestrowanych związkach partnerskich” m.in. we Francji (związek nazywany PACS) stosuje się dla dwóch osób, które nie chcą lub nie mogą zawrzeć małżeństwa. PACS-y stanowiły 17,7% wszystkich rodzajów legalnych związków zawieranych we Francji w 2005 roku (reszta to małżeństwa)[172]. Związki partnerskie obejmują pary jednej płci i pary odmiennej płci także w Nowej Zelandii[173], Urugwaju[174], Brazylii[175] oraz 6 stanach USA[176]. W Brazylii w roku 2012 notariusz zarejestrował także związek partnerski dwóch kobiet i jednego mężczyzny[175].

Znane przykłady[edytuj | edytuj kod]

Przykładowe rejestrowane związki partnerskie (pierwsze znane związki partnerskie zawarte w danym kraju/stanie lub osób danej narodowości):

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Marriage, Civil Unions and Domestic Partnerships: A Comparison. [dostęp 2014-01-12].
  2. civil union (sociology) -- Encyclopedia Britannica. [dostęp 2014-01-12].
  3. Colin Spence. Homosexuality: A History.
  4. John Boswell, Same Sex Unions in Premodern Europe; strony 211, 258-259.
  5. Robin Darling Young: Gay Marriage: Reimagining Church History. [dostęp 2014-01-12].
  6. Jordan, Mark D.: Blessing Same-Sex Unions: The Perils of Queer Romance and the Confusions of Christian Marriage. University of Chicago Press, 2005, s. 134. ISBN 0-226-41033-1.
  7. Christianity, Social Tolerance and Homosexuality New Haven: Yale University Press (1980).
  8. Homoseksualizm w średniowieczu (hiszp.). www.galiciae.com, 2011-02-27. [dostęp 2013-07-09].
  9. http://www.wouldjesusdiscriminate.org/biblical_evidence/ruth_naomi.html.
  10. http://www.qrd.org/qrd/world/europe/denmark/registered.partnership.act.with.amendments.
  11. http://venezuelanalysis.com/analysis/1673.
  12. Voters in Ecuador Approve Constitution.
  13. Decision C-029 of 2009.
  14. Katittarneq / inooqatigiittut nalunaarsorsimasut.
  15. http://www.bbc.com/news/world-latin-america-23502039.
  16. http://mexico.cnn.com/nacional/2013/11/01/jalisco-cuna-de-charros-y-tequila-da-primer-paso-hacia-el-matrimonio-gay.
  17. http://www.sdpnoticias.com/gay/2013/12/23/legalizan-bodas-gays-en-campeche.
  18. Relationships Act 2003.
  19. http://www.pinknews.co.uk/2006/12/06/south-australia-gays-get-new-rights/.
  20. Civil Partnerships Act 2008.
  21. Relationships Register Act 2010.
  22. Civil Partnerships Act 2011.
  23. Gesetz über die Eingetragene Lebenspartnerschaft (Lebenspartnerschaftsgesetz – LPartG).
  24. Valtioneuvoston asetus rekisteröidystä parisuhteesta.
  25. Déclarer un partenariat (PACS).
  26. http://www.agi.it/english-version/italy/elenco-notizie/201207270930-cro-ren1012-milan_civil_unions_register_ok_d_pisapia_setting_an_example/.
  27. [1].
  28. Civil Partnership Act 2004.
  29. Uzavření registrovaného partnerství.
  30. UKAZ o razglasitvi Zakona o registraciji istospolne partnerske skupnosti (ZRIPS).
  31. Bundesgesetz über die eingetragene Partnerschaft gleichgeschlechtlicher Paare (Partnerschaftsgesetz, PartG).
  32. 2009. évi XXIX. törvény a bejegyzett élettársi kapcsolatról, az ezzel összefüggő, valamint az élettársi viszony igazolásának megkönnyítéséhez szükséges egyes törvények módosításáról1 A bejegyzett élettársi kapcsolat létrejötte.
  33. Eingetragene Partnerschaft-Gesetz – EPG.
  34. Civil Partnership and Certain Rights and Obligations of Cohabitants Act 2010.
  35. Aufenthaltsbewilligung für Lebenspartner.
  36. CIVIL PARTNERSHIP ACT 2011.
  37. Civil Partnership (Jersey) Law 2012.
  38. http://www.gibraltarlaws.gov.gi/articles/2014-10o.pdf.
  39. http://www.dw.de/catholic-malta-legalizes-same-sex-civil-unions/a-17567045.
  40. http://www.pinknews.co.uk/2014/07/15/croatia-passes-civil-partnerships-law/
  41. http://wyborcza.pl/1,75477,16775270,Estonia_przeglosowala_zwiazki_partnerskie__Jako_pierwszy.html
  42. http://abcnews.go.com/International/wireStory/estonia-approves-sex-partnerships-26065454
  43. Związki quasi-małżeńskie w polskim prawie prywatnym międzynarodowym (po nowelizacji k.k.) ["Państwo i Prawo" – numer 2 z 2011 r. – Nowe artykuły z czasopism – Czytaj - http://www.lex.pl]. [dostęp 2014-01-31].
  44. http://m.wyborcza.pl/wyborcza/1,105226,13622028,Prof__Letowska__Konstytucja_nie_zakazuje_zwiazkow.html.
  45. http://orka.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/1C4DE7E972AF15B4C1257A31002DCDAA/$file/Strony%20od%20ZP_3(31).pdf.
  46. Treść projektu ustawy o zarejestrowanych związkach partnerskich autorstwa prof. Marii Szyszkowskiej.
  47. Innastrona.pl: Tusk nie chce rozmawiać.
  48. Grupa Inicjatywna ds. związków partnerskich.
  49. Założenia ustawy o umowie związku partnerskiego.
  50. Treść apelu do Marszałka Schetyny.
  51. Sprawozdanie stenograficzne z 32 posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 24 stycznia 2013 r. (drugi dzień obrad). Kancelaria Sejmu. [dostęp 2013-02-22]. s. 157-201.
  52. http://www.sejm.gov.pl/sejm7.nsf/agent.xsp?symbol=glosowania&NrKadencji=7&NrPosiedzenia=32&NrGlosowania=47.
  53. Druki sejmowe nr 552, 553, 554, 555 i 825. Za wnioskiem o odrzucenie projektów ustaw zawartych w drukach 552 i 553 (projekt SLD) głosowało 276 posłów, 150 było przeciw, 23 wstrzymało się od głosu; drukach 554 i 555 (projekt Ruchu Palikota) odpowiednio 283, 137 i 30 posłów, natomiast druku 825 (projekt PO) – 228, 211 i 10 posłów.
  54. gazeta.pl: Związki partnerskie – Jak głosowali posłowie? (pol.). [dostęp 2013-01-26].
  55. http://bartlomiejciazynski.natemat.pl/75811,zwiazki-partnerskie-zgodne-z-konstytucja.
  56. Sejm odrzucił: Poselskie projekty dotyczące związków partnerskich. W: Kronika Sejmowa [on-line]. Kancelaria Sejmu, 31 stycznia 2013. [dostęp 2013-02-22]. s. 17-18.
  57. John Godson odejdzie z PO, jeśli będzie dyscyplina w sprawach światopoglądowych (pol.). wprost.pl. [dostęp 2013-03-18].
  58. PO zastosuje dyscyplinę partyjną w sprawie Wandy Nowickiej. gazetaprawna.pl. [dostęp 2013-03-18].
  59. Związki partnerskie – regulować czy nie regulować?. [dostęp 2014-01-31].
  60. http://www.pulsamerica.co.uk/2012/05/27/bolivia-first-steps-toward-same-sex-legal-union/.
  61. http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5iaRhGvGoJicTd3_3GU7Rr3bt9Y2g.
  62. http://cyprus-mail.com/2013/11/19/civil-partnership-bill-will-go-ahead/.
  63. http://www.gmanetwork.com/news/story/332163/news/nation/bill-protecting-same-sex-couples-property-rights-filed.
  64. http://www.infobalkans.com/2014/11/06/greek-ombudsman-prods-gov%E2%80%99t-issue-civil-unions-gay-couples
  65. http://www.npr.org/blogs/parallels/2014/02/28/276534435/invisible-same-sex-couples-push-for-civil-unions-in-greece
  66. http://www.theguardian.com/world/2013/dec/04/greek-bishop-threatens-excommunicate-gay-unions
  67. http://www.pinknews.co.uk/2013/10/29/israel-civil-union-legislation-introduced-to-extend-marriage-rights-to-same-sex-couples/.
  68. http://insidecostarica.com/2013/01/04/government-debates-alternative-to-gay-marriage/.
  69. http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/centralamericaandthecaribbean/cuba/9258978/Cuba-mulls-legalising-gay-marriage.html.
  70. http://www.mexicogulfreporter.com/2013/02/gay-alliance-charges-that-yucatan.html.
  71. http://mexicolegal.com.mx/vp-ind.php?id=686&categoria=derecho.
  72. http://www.iglhrc.org/content/panama-support-civil-union-proposal-now-under-attack-catholic-church.
  73. http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-16965382.
  74. http://www.visegradgroup.eu/news/civil-partnership-bill.
  75. http://kulturaliberalna.pl/2013/07/09/bodnar-sears-legierski-lisicki-malzenstwa-par-jednoplciowych-nowy-etap/
  76. http://ruchlgbt.pl/news/dlaczego-nie-malzenstwa-sad-nad-homofobia/
  77. http://wyborcza.pl/1,75478,16778748,Osoby_LGBT_dalej_beda_mialy_problem_z_uzyskaniem_z.html
  78. http://purpleunions.com/blog/2013/05/puerto-ricos-gay-rights-status.html.
  79. http://www.petitieonline.com/vrem_parteneriat_civil_in_romania.
  80. http://www.antena3.ro/romania/parteneriatul-civil-propus-de-remus-cernea-respins-in-plenul-camerei-deputatilor-256749.html
  81. http://www.gaystarnews.com/article/serbia-consider-giving-gay-couples-legal-rights290513.
  82. http://www.pinknews.co.uk/2012/11/06/civil-partnership-defeat-for-slovakia/.
  83. http://www.towleroad.com/2013/02/thailand-considers-civil-union-bill-would-be-first-country-in-asia.html.
  84. http://www.taiwansun.com/index.php/sid/214739267/scat/ed68ecccb9e5520c.
  85. http://sdgln.com/news/2013/05/20/venezuela-gays-lesbians-demand-equal-rights.
  86. http://www.independent.co.uk/news/world/europe/conservative-senator-giancarlo-galan-to-present-bill-allowing-samesex-civil-partnerships-in-italy-8635034.html.
  87. http://case.edu/lgbt/safezone/homophobia.html.
  88. http://atheism.about.com/od/gaymarriage/p/ProGayMarriage.htm.
  89. http://gaymarriage.procon.org/.
  90. http://www.nidirect.gov.uk/sexual-orientation-discrimination.
  91. http://liberte.pl/status-publicznych-zachowan-homoseksualnych-w-polskim-systemie-prawa-wykroczen/.
  92. http://www.hrc.org/resources/entry/spousal-benefits-recognizing-same-sex-spouses-for-benefits-programs.
  93. http://www.thepsychologist.org.uk/archive/archive_home.cfm?volumeID=18&editionID=123&ArticleID=867.
  94. http://people.virginia.edu/~cjp/articles/p04.pdf.
  95. http://www.guardian.co.uk/world/2007/jul/01/gayrights.uk.
  96. http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/517133,PO-ws-zwiazkow-partnerskich-kredyty-alimenty.
  97. http://www.miloscniewyklucza.pl/zwiazki-partnerskie-prawo.php.
  98. http://www.miloscniewyklucza.pl/zwiazki-partnerskie-spolecznie.php.
  99. http://wyborcza.pl/1,76842,12191289,PO_proponuje_zwiazkom_partnerskim__pochowek__dziedziczenie_.html.
  100. 101,0 101,1 101,2 101,3 http://wyborcza.pl/1,75478,13317093,FAQ__Zwiazki_partnerskie__kiedy_notariusz_nie_pomoze.html.
  101. „Dziesięć mitów prawnych gejów i lesbijek – polemika”, 2005, homiki.pl.
  102. Edwin Bendyk, Jacek Żakowski: Miłuj geja swego. Polityka, NUMER 23/2005 (2507). [dostęp 2013-12-14].
  103. Mitologia homoseksualizmu. [dostęp 2014-01-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (26 listopada 2007)].
  104. Integrity Official Argues Opposition to Homosexuality Rooted in Opposition to Change. [dostęp 2014-02-01].
  105. http://swiat.newsweek.pl/papiez-franciszek-dopuszczal-zwiazki-partnerskie,102692,1,1.html.
  106. http://www.polskatimes.pl/artykul/750227,zwiazki-partnerskie-episkopat-dziekuje-poslom-ktorzy,id,t.html.
  107. http://prawo.rp.pl/artykul/975320.html.
  108. http://wyborcza.pl/1,75478,13622028,Prof__Letowska__Konstytucja_nie_zakazuje_zwiazkow.html.
  109. http://www.dzienniklodzki.pl/artykul/745417,prof-winczorek-konstytucja-nie-wyklucza-zwiazkow,id,t.html.
  110. http://www.ukgaynews.org.uk/Archive/10/Jul/1607.htm Postcard from Poland.
  111. http://www.eurotopics.net/en/home/presseschau/archiv/magazin/gesellschaft-verteilerseite/homophobie_2007_08/debatte_homophobie_2007_08/.
  112. http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/6596829.stm.
  113. http://www.guardian.co.uk/world/2011/apr/04/debunking-stereotypes-poles-are-homophobic.
  114. http://www.humanityinaction.org/knowledgebase/164-hate-in-the-headlines-media-reactions-to-homophobic-rhetoric-in-poland.
  115. To cios w reputację Polski.
  116. http://hartman.blog.polityka.pl/2013/01/26/zwiazki-partnerskie-czarnej-reakcji/.
  117. http://spoleczenstwo.newsweek.pl/dzieci-dla-gejow,78432,1,1.html.
  118. http://www.focus.pl/cywilizacja/zobacz/publikacje/dzieci-gejow-maja-lepiej/.
  119. http://kobiety-kobietom.com/lesbijka/art.php?art=1046.
  120. http://hyakinthos1978.blogspot.co.uk/2010/11/argumenty-za-zwiazkami-partnerskimi.html.
  121. 122,0 122,1 http://www.newsweek.pl/swiat/niemcy--geje-adoptuja-dzieci,101629,1,1.html.
  122. http://www.konkubinat.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=70:czy-zwizki-partnerskie-maj-faktycznie-tak-due-spoeczne-poparcie&catid=37:blog&Itemid=60.
  123. TNS Polska: 67 proc. za prawami związków partnerskich heteroseksualnych.
  124. http://www.zwiazkipartnerskie.info/_public/docs/uzasadnienie_homo_i_hetero_progresja_v01022012_popr.pdf.
  125. http://www.nowosci.com.pl/look/nowosci/article.tpl?IdLanguage=17&IdPublication=6&NrIssue=2269&NrSection=80&NrArticle=237808&IdTag=1047.
  126. [2].
  127. 128,0 128,1 TNS Polska: 67 proc. za prawami związków partnerskich heteroseksualnych.
  128. Kanon 1055 kodeksu prawa kanonicznego z 1983.
  129. Congregation for the Doctrine of the Faith: Considerations regarding proposals to give legal recognition to unions between homosexual persons.
  130. http://ekai.pl/wydarzenia/temat_dnia/x57999/legalizacja-zwiazkow-partnerskich-pomnozy-chaos-spoleczny/.
  131. Marek Biernacki, związki partnerskie, niekonstytucyjność – Polska - Newsweek.pl. [dostęp 2014-01-21].
  132. http://data.lambdalegal.org/publications/downloads/fs_civil-unions-are-not-enough.pdf.
  133. Stosunek do praw gejów i lesbijek oraz związków partnerskich (pol.). Centrum Badania Opinii Społecznej, luty 2013. [dostęp 2013-08-17].
  134. Związki partnerskie – za czy przeciw?
  135. Sondaż Super Expressu o związkach partnerskich: Polacy przeciw małżeństwom homo!. Retrieved 22 June 2013.
  136. Polski rekord tolerancji: 40 proc. z nas akceptuje związki partnerskie dla homoseksualistów. M.wyborcza.pl (9 October 2013). Retrieved 12 October 2013.
  137. http://www.thelaw.tas.gov.au/tocview/index.w3p;cond=;doc_id=44%2B%2B2003%2BAT%40EN%2BSESSIONAL;histon=;prompt=;rec=;term=
  138. Concord Monitor: State Senate approves civil unions for same-sex couples.
  139. Oregon Governor Ted Kulongoski Signs Basic Fairness Legislation: House Bill 2007 and Senate Bill 2.
  140. Węgry: legalizacja cywilnych związków osób tej samej płci, Gazeta.pl, 18-12-2007.
  141. Reuters: Hungary legalizes same-sex civil partnerships, reuters.com, 18-12-2007.
  142. BBC: Uruguay approves gay civil unions.
  143. Uruguay enacts historic civil unions law.
  144. Cuba Considers Sweeping Gay Rights Bill (ang.). www.365gay.com. [dostęp 5 grudnia 2010].
  145. Sprawa C‑267/06.
  146. Innastrona.pl: Precedensowy wyrok: Wdowia emerytura dla geja.
  147. ETS: Geje w przywilejach równi małżeństwu.
  148. Colombia Court Gives More Rights To Gay Couples (ang.). 365gay.com. [dostęp 5 grudnia 2010].
  149. Estonia may allow registration of one-sex unions.
  150. Wieści ze świata.
  151. Irlandia: Związki homoseksualne niemal zrównane z małżeństwami.
  152. Same-sex unions recognized by Brazil’s high court (ang.).
  153. Brazil Supreme Court awards gay couples new rights (ang.).
  154. Prezentacja projektu.
  155. PAP: Kolejny kraj Europy ze związkami partnerskimi. onet.pl, 2011-06-19. [dostęp 2011-06-20].
  156. Sejm odrzucił: Poselskie projekty dotyczące związków partnerskich. W: Kronika Sejmowa [on-line]. Kancelaria Sejmu, 31 stycznia 2013. [dostęp 2013-02-22]. s. 15-18.
  157. http://ww2.odu.edu/ao/preview/pdfs/LGBT%20Timeline%20For%20Website.pdf.
  158. http://www.mowimyjak.pl/styl-zycia/kobieta-i-mezczyzna/jakie-kraje-zalegalizoway-zwiazki-gejowlesbijek-gdzie-mozna-zawierac-zwiazki-partnerskie,6_32943.html.
  159. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie APA2008
    BŁĄD PRZYPISÓW
  160. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie APA2005
    BŁĄD PRZYPISÓW
  161. APA Council of Representatives: Sexual Orientation, Parents, & Children. American Psychological Association, 2004. [dostęp 2012–04–17].
  162. American Psychiatric Association: Position Statement on Adoption and Co-parenting of Children by Same-sex Couples. 2002. [dostęp 2013–08–31].
  163. American Psychoanalytic Association: Position Statement on Parenting. 2012. [dostęp 2013–08–31].
  164. Perrin EC; Committee on Psychosocial Aspects of Child and Family Health. Technical Report: Coparent or Second-Parent Adoption by Same-Sex Parents. „Pediatrics”. 109 (2), s. 341–4, 2002. PMID 11826220. [dostęp 2012–04–17]. 
  165. American Academy of Pediatrics. AAP Publications Retired and Reaffirmed. „Pediatrics”. 125 (2), s. e444–e445, 2010. doi:10.1542/peds.2009-3160. 
  166. Canadian Psychological Association: Marriage of Same-Sex Couples – 2006 Position Statement Canadian Psychological Association. 2006. [dostęp 2012–04–17].
  167. American Academy of Child and Adolescent Psychiatry: Gay, Lesbian, Bisexual, or Transgender Parents. 2008. [dostęp 2013–08–31].
  168. Partnerstwo cywilne święci triumfy we Francji, Barbara Mitosek, „Gazeta Wyborcza” nr 45, 22/02/2008, s. 17.
  169. Évolution du nombre de mariages et de pacs conclus jusqu’en 2012. [dostęp 2013-11-12].
  170. http://www.wiecjestem.us.edu.pl/zwiazki-partnerskie-za-czy-przeciw.
  171. „Les députés réduisent la différence entre PaCS et mariage”.
  172. Civil Unions Bill passed – National - NZ Herald News. [dostęp 2013-11-24].
  173. Preguntas frecuentes sobre Unión Concubinaria. [dostęp 2013-11-24].
  174. 175,0 175,1 BBC News – Three-person civil union sparks controversy in Brazil. [dostęp 2013-11-24].
  175. CIVIL UNIONS & DOMESTIC PARTNERSHIP STATUTES. [dostęp 2013-11-24].
  176. 1st Partnership Page.
  177. Według Gazety Wyborczej pierwsza polska para gejowska wzięła ślub w Anglii.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Książki[edytuj | edytuj kod]

Artykuły[edytuj | edytuj kod]