Jan Franciszek Czartoryski
| Błogosławiony | |
| Michał Czartoryski | |
| Jan Franciszek Czartoryski | |
| prezbiter męczennik |
|
![]() |
|
| Data urodzenia | 19 lutego 1897 Pełkinie |
| Data śmierci | 6 września 1944 Warszawa |
| Kościół/ wyznanie |
katolicki |
| Data beatyfikacji | 13 czerwca 1999 Warszawa przez Jana Pawła II |
| Wspomnienie | 6 września |
| Patron | Jarosławia i chorych na oczy |
| prezbiter | |
| Kraj działania | |
| magister w klasztorze na Służewie | |
| Okres sprawowania | 1944 |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Inkardynacja | dominikanie |
| Śluby zakonne | 25 września 1928 |
| Prezbiterat | 20 grudnia 1931 |
| Odznaczenia | |
Michał Czartoryski OP, właściwie Jan Franciszek książę Czartoryski (ur. 19 lutego 1897 w Pełkiniach koło Jarosławia, zm. 6 września 1944 w Warszawie) – błogosławiony i męczennik Kościoła katolickiego, był polskim księciem, duchownym katolickim, dominikaninem, wychowawcą studentów, inżynierem architektury. W czasie powstania warszawskiego, będąc kapelanem Armii Krajowej, został rozstrzelany przez Niemców w szpitalu wraz z ciężko rannymi.
Spis treści |
Biografia [edytuj]
Pochodzenie i młodość [edytuj]
Był synem księcia Witolda Czartoryskiego i Jadwigi z hrabiów Dzieduszyckich w rodzinie wielodzietnej. Na chrzcie nadano mu imiona: Jan Franciszek. Pierwsze nauki pobierał w domu, a następne w prywatnej szkole w Starej Wsi pod Warszawą.
Po zdaniu matury studiował na Politechnice Lwowskiej, uzyskując tytuł inżyniera architekta. Brał udział w obronie Lwowa, odznaczony za męstwo Krzyżem Walecznych. Oddelegowany przez władze wojskowe brał udział w plebiscycie na Górnym Śląsku.
Kapłaństwo [edytuj]
W 1927 r. wstąpił w Krakowie do zakonu dominikanów, gdzie przyjął imię Michał. Śluby zakonne złożył 25 września 1928 roku, a święcenia kapłańskie przyjął 20 grudnia 1931 roku w Jarosławiu. Jako architekt współdziałał w budowie klasztoru dominikańskiego w Warszawie na Służewie w latach 1937–1939. W zakonie pełnił różne funkcje, między innymi magistra nowicjatu, pomagając w formacji młodym zakonnikom.
Udział w powstaniu warszawskim i męczeńska śmierć [edytuj]
1 sierpnia 1944, wczesnym popołudniem, wybrał się do okulisty na Powiślu, gdzie zastał go wybuch powstania warszawskiego. Następnego dnia zgłosił się jako kapelan do walczącego na Powiślu III Zgrupowania „Konrad” AK. 6 września 1944, po upadku tej dzielnicy, nie wycofał się z powstańczymi oddziałami, nie skorzystał z możliwości ukrycia się przed Niemcami w stroju sanitariusza, jak mu zaproponowano, lecz pozostał do końca, jako jedyny z personelu szpitalnego, z grupą ciężko rannych powstańców i cywilów w piwnicach firmy Alfa-Laval. O. Michał Czartoryski uważał, że pozostawionych chorych nie może opuścić i tylko przy nich jest jego miejsce. Pół godziny po ewakuacji obsługi powstańczego szpitala Niemcy rozstrzelali w piwnicach lazaretu pozostałych tam chorych i razem z nimi o. Michała, który do końca wspierał duchowo rannych. Wywleczone z piwnicy ciała spalono na pobliskiej barykadzie. Rok później przeprowadzono ekshumację, w celu przeniesienia ich do wspólnego grobu dla powstańców. Ciała o. Michała Czartoryskiego jednak nie zidentyfikowano.
Proces beatyfikacyjny [edytuj]
Proces informacyjny został zakończony przed Metropolitalnym Trybunałem Rogatoryjnym w Warszawie dnia 29 stycznia 1993 roku. Beatyfikowany 13 czerwca 1999 w gronie 108 męczenników w Warszawie przez Jana Pawła II.
Zobacz też [edytuj]
- beatyfikowani i kanonizowani przez Jana Pawła II
- polegli w powstaniu warszawskim po stronie polskiej
- polscy święci i błogosławieni
Bibliografia [edytuj]
- Jan Grzegorczyk: O bogatym młodzieńcu, który nie odszedł zasmucony. Bł. Michał Czartoryski (1897-1944). Kraków: Wydawnictwo Znak, 2007, s. 128. ISBN 978-83-240-0791-2. (pol.)
- Aleksander Kopiński: Książę i żebrak. Błogosławiony ojciec Michał Czartoryski OP. W: Grzegorz Górny, Aleksander Kopiński: Gdy zaczniemy walczyć miłością... Portrety kapelanów powstania warszawskiego. Warszawa: Muzeum Powstania Warszawskiego, 2004, s. 330. ISBN 978-83-920-3032-4. (pol.)
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Błogosławieni katoliccy
- Polscy męczennicy chrześcijańscy
- Czartoryscy
- Polscy prezbiterzy dominikańscy
- Polscy architekci
- Ludzie związani z Jarosławiem
- Ludzie związani ze Lwowem
- Ludzie związani ze Śląskiem
- Kapelani Armii Krajowej
- Kapelani powstania warszawskiego
- Ofiary represji Niemiec nazistowskich w Europie 1933-1945
- Ofiary prześladowań antykatolickich w Polsce (II wojna światowa)
- Odznaczeni Krzyżem Walecznych
- Urodzeni w 1897
- Zmarli w 1944
