Jan Kochański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Kazimierz Kochański
Maciej Zubowicz

Jarma, Alojzy, Maciek
Jan Kochański (ze zbiorów NAC)
Jan Kochański (ze zbiorów NAC)
porucznik porucznik
Data i miejsce urodzenia 9 lutego 1914
Lwów
Data i miejsce śmierci 16 lutego 1944
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1937–1944
Siły zbrojne Wojsko Polskie II RP, Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie, Armia Krajowa
Jednostki 1 Pułk Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego, SZP-ZWZ, 24 Pułk Ułanów 10. Brygady Kawalerii Pancernej (PSZ), Oddział II Informacyjno-Wywiadowczy KG AK, Oddział II Obszaru Lwowskiego AK
Stanowiska dowódca plutonu, kierownik komórki bezpieczeństwa wywiadu
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari

Jan Kazimierz Kochański vel Maciej Zubowicz, pseud.: Jarma, Alojzy, Maciek (ur. 9 lutego 1914 we Lwowie, zm. 16 lutego 1944 w Warszawie) – oficer Wojska Polskiego, porucznik kawalerii służby stałej, cichociemny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jan Kochański uczył się w latach 1929–1934 w Korpusie Kadetów nr 2, następnie (1934–1935) w Szkole Podchorążych Marynarki Wojennej, w latach 1935–1937 w Szkole Podchorążych Kawalerii. Po ukończeniu tej szkoły został awansowany na podporucznika (ze starszeństwem od 1 października 1937 roku) i rozpoczął służbę w ekipie hippicznej 1 Pułku Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego

We wrześniu 1939 roku walczył w dowództwie swojego pułku jako oficer ordynansowy i oficer informacyjny. 28 września dostał sie do niewoli niemieckiej, z której następnego dnia uciekł. Wstąpił do konspiracji SZP-ZWZ. Razem z płk. Adamem Rudnickim został wysłany na Litwę w celu ustalenia szlaków przerzutowych na Zachód. W grudniu 1939 roku został ponownie wysłany jako kurier na Węgry. Dostał rozkaz przedostania się do Francji, gdzie znalazł sie w styczniu 1940 roku. Służył tam jako dowódca plutonu szwadronu motocyklowego 24 Pułku Ułanów 10 Brygady Kawalerii Pancernej, z którym po upadku Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii. W Szkocji został oficerem łącznikowym do tamtejszej misji angielskiej. Później ponownie służył jako II adiutant w 24 Pułku Ułanów. Po konspiracyjnym przeszkoleniu w wywiadzie (m.in. w Polskiej Szkole Wywiadu, działającej pod kamuflażem Oficerskiego Kursu Doskonalenia Administracji Wojskowej), został zaprzysiężony 11 grudnia 1941 roku w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza.

Zrzutu dokonano w nocy z 3 na 4 marca 1942 roku w ramach operacji „Collar” dowodzonej przez kpt. naw. Antoniego Voelnagla. Razem z nim na placówkę „Pole” w Łosinnie zostali zrzuceni: por. Stanisław Jankowski „Burek”, „Agaton”, kpt. Zygmunt Milewicz „Róg”, kpt. Bohdan Piątkowski „Mak”, por. Franciszek Pukacki „Gzyms” i por. Jan Rogowski „Czarka”.

Dostał przydział do wywiadu ofensywnego Oddziału II Informacyjno-Wywiadowczego sztabu KG AK jako kierownik komórki bezpieczeństwa wywiadu („206”). Będąc zagrożonym aresztowaniem w Warszawie w czerwcu 1943 roku został przeniesiony do Oddziału II Obszaru Lwowskiego AK, gdzie prowadził sprawy techniczne. W dniu 1 listopada został aresztowany we Lwowie przy ulicy Kleparowskiej 8 wraz z żoną Zofią i przewieziony na śledztwo do Warszawy. 16 lutego 1944 roku został wyprowadzony z celi na Pawiaku i najprawdopodobniej rostrzelany.

Tablica w kościele św. Jacka w Warszawie, upamiętniająca poległych cichociemnych, w tym Jana Kochańskiego

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Życie rodzinne[edytuj | edytuj kod]

Jan Kochański był synem Wacława, profesora konserwatorium muzycznego w Warszawie, i Olgi z domu Butkiewicz. Ożenił się w marcu 1943 roku z Zofią Rapp. Zofia Rapp była kurierką wywiadu Armii Krajowej, od września 1942 roku na trasie pomiędzy Warszawą, Poznaniem i Berlinem przewoziła tajną pocztę z materiałami wywiadowczymi, podając się za volksdeutschkę i posługując się fałszywymi dokumentami wystawionymi na nazwisko Marie Springer. Została aresztowana wraz z mężem 1 listopada 1943 roku, będąc w 8. miesiącu ciąży. Udało jej się uciec ze strzeżonego szpitala we Lwowie na 4 tygodnie przed porodem.

Syn Jana Kochańskiego, Maciej (1943–2009) ukończył ASP w Warszawie w 1968 roku.

Zofia Rapp-Kochańska wyszła powtórnie za mąż w 1948 roku za Zbigniewa Ścibora-Rylskiego.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W lewej nawie kościoła św. Jacka przy ul. Freta w Warszawie odsłonięto w 1980 roku tablicę Pamięci żołnierzy Armii Krajowej, cichociemnych – spadochroniarzy z Anglii i Włoch, poległych za niepodległość Polski. Wśród wymienionych 110 poległych cichociemnych jest Jan Kochański.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]