Kolkata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kalkuta)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kolkata (Kalkuta)
কলকাতা
Kolkata (Kalkuta)
Państwo  Indie
Stan Bengal Zachodni
Burmistrz Bikash Ranjan Bhattacharya
Powierzchnia 185 km²
Wysokość 9 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

5 128 208
27462 os./km²
Nr kierunkowy 757
Położenie na mapie Bengalu Zachodniego
Mapa lokalizacyjna Bengalu Zachodniego
Kolkata (Kalkuta)
Kolkata (Kalkuta)
Położenie na mapie Indii
Mapa lokalizacyjna Indii
Kolkata (Kalkuta)
Kolkata (Kalkuta)
Ziemia 22°34′11″N 88°22′11″E/22,569722 88,369722
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Jedna z ulic Kalkuty.

Kolkata lub Kalkuta[1] (hindi कोलकाता, trl. Kolkātā, trb. Kolkata; bengali: কলকাতা, trl. Kolkatā, trb. Kolkata ang. Kolkata; do 2001 hindi कलकत्ता, trl. Kalkattā, trb. Kalkatta; ang. Calcutta – stare nazwy wciąż w powszechnym użyciu) – miasto w północno-wschodnich Indiach, w delcie Gangesu. 4 638 350 mieszkańców (2006); region metropolitalny 15,6 mln mieszkańców (2006). Stolica stanu Bengal Zachodni, wielki węzeł komunikacyjny i port morsko-rzeczny, wielki ośrodek przemysłowy, handlowy, naukowy i kulturalny w regionie. Liczne zabytki architektury pałacowej i świątynie hinduskie, a w leżącym w obrębie metropolii Howrah znajduje się najstarszy w Indiach ogród botaniczny. Czwarte co do wielkości miasto kraju.

Siedziba rzymskokatolickiej archidiecezji kalkuckiej.

Historia miasta[edytuj | edytuj kod]

Kalkuta została założona w 24 sierpnia 1690, kiedy Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska weszła w posiadanie trzech wiosek, w tym Kalikaty, od której nazwy wywodziła się pierwotna nazwa. W 1698 ukończono budowę fortu Williams. W 1756, w czasie wojny siedmioletniej miał miejsce incydent w Czarnej Jamie. Wobec zignorowania żądania miejscowego władcy, który nie chciał rozbudowy fortu, wtrącono ponad 140 brytyjskich żołnierzy i cywilów do lochu o powierzchni 20 metrów kwadratowych. Następnego ranka dożyło tylko 23 więźniów.

W 1772 Kalkuta została stolicą Indii Brytyjskich. Była nią aż do 1912, kiedy miasto utraciło stołeczność na rzecz Nowego Delhi. W tym czasie osuszono okoliczne bagna i rozbudowano miasto.

W czasie II wojny światowej miasto zostało dwukrotnie zbombardowane przez Japończyków. W 1943 z powodu przekazywania żywności wojskom alianckim doszło do niedoborów wapnia. Spowodowała to głód, w wyniku którego zmarło ponad 5 mln ludzi. W 1946 doszło do zamieszek w wyniku których śmierć poniosło 2 tys. ludzi. Po podziale Indii Brytyjskich doszło do masowej migracji: Hindusi uciekali z ówczesnego Pakistanu Wschodniego (obecnego Bangladeszu) do Indii, natomiast muzułmanie migrowali w przeciwną stronę.

W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych strajki, przerwy w dostawach energii elektrycznej i działalność maoistowskich bojowników spowodowały stagnację ekonomiczną miasta. W połowie lat dziewięćdziesiątych nastąpiła powolna poprawa sytuacji gospodarczej po wprowadzeniu przez rząd Indii reform gospodarczych. Od początku XXI wieku, dzięki sektorowi IT, gospodarka szybko się rozwija.

W 2001 zmieniono angielską nazwę Kalkuta na Kolkata.

Z miastem związana jest postać błogosławionej Matki Teresy z Kalkuty.

Szkolnictwo wyższe[edytuj | edytuj kod]

  • Uniwersytet Kalkuty (1857)
  • Uniwersytet Jadavpur (1905)
  • Bengalski Uniwersytet Techniczno-Naukowy (1856)

Miasta aglomeracji[edytuj | edytuj kod]

Bhatpara

Kolkata w literaturze[edytuj | edytuj kod]

  • Dominique Lapierre: Miasto radości
  • Krzysztof Mroziewicz: Ucieczka do Indii, 2004 (rozdz. Miasto prawd ostatecznych)
  • Jerzy Putrament: Na drogach Indii, 1967 (rozdz. Kalkuta)
  • Kazimierz Dziewanowski: Księga zdziwień, 1972 (rozdz. Zdumienie i groza: Złoty Bengal – śmierć w promieniach słońca)
  • Tadeusz Margul: Indie na co dzień – z notatnika religioznawcy, 1970 (rozdz. Dwie kalkuckie wizyty, Durga Pudża w Kalkucie, Parę migawek kalkuckich, Strajk generalny w Kalkucie)
  • Jan Zakrzewski: Wiza do Indii, 1989 (rozdz. Kalkuta)
  • Artur Lundkvist: Róża wiatrów, 1969 (z rozdz. Płonące Indie, s. 47-55)
  • Wojciech Giełżyński: Aż do najdalszych granic, 1972 (z rozdz. Indie, Indie, otchłań świata – Samo dno 1966)
  • Wojciech Giełżyński: Kraj świętych krów i biednych ludzi, 1977 (rozdz. O samym dnie i szczypcie nadziei)
  • Janina Rubach – Kuczewska: Życie po hindusku, 1971, s. 120
  • Pascal Bruckner: Pariasi, PIW Warszawa 1996, s. 475-509 (rozdz. Nieuleczalni, Sterty szkieletów i Ludzki pył)
  • Dan Simmons: Pieśń bogini Kali, Wydawnictwo Alfa 1994
  • Kate Brian: Szczęśliwy T-shirt
  • Carlos Ruiz Zafón: Pałac Północy

Kolkata w filmie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Według zaleceń Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza granicami Polski, przyjętych na na 71. posiedzeniu (30 maja 2012 roku), nazwa Kolkata to polska nazwa główna miasta, nazwą wariantową pozostaje zaś Kalkuta.