Kanianka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy roślin. Zobacz też: Kanianka (powiat Prievidza).
Kanianka
Kanianka pospolita
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd psiankowce
Rodzina powojowate
Rodzaj kanianka
Nazwa systematyczna
Cuscuta L.
Sp. Pl. 124. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiaty kanianki polnej
Kanianka na akacji (Pendżab)

Kanianka (Cuscuta L.) – rodzaj roślin należący do rodziny powojowatych (Convolvulaceae). Należą tu pnące, bezzieleniowe rośliny pasożytnicze. Niektóre uważane są za bardzo szkodliwe chwasty. Rodzaj kosmopolityczny. Kilka gatunków występuje w Polsce. Gatunkiem typowym jest Cuscuta europaea L.[2]


Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Pnąca, z licznymi ssawkowatymi wyrostkami.
Liście
Silnie zredukowane do małych, niezielonych łusek.
Kwiaty
Drobne, zebrane w pęczki, promieniste, obupłciowe.
Owoce
Kilkunasienna torebka.
Korzeń
Zamierają wkrótce po wykiełkowaniu rośliny.

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Rośliny pasożytnicze, prawie bezzieleniowe. Owijają się dookoła roślin żywicielskich, z których czerpią wodę i substancje organiczne. Silnie zredukowane liście są niezdolne do asymilacji. Rośliny te czerpią pokarm z żywiciela za pomocą ssawek wyrastających z łodygi. Ssawki wrastają do wiązek przewodzących rośliny żywicielskiej.

Kanianki są roślinami trującymi.

Rozmnażają się z nasion, ale mogą także rozmnażać się wegetatywnie z odcinków pędu.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Kanianki mogą rosnąć pasożytując na wielu roślinach żywicielskich równocześnie. W strefie tropikalnej, gdzie rosną latami, potrafią dosięgnąć szczytu koron krzewów i drzew. W strefie umiarkowanej są roślinami jednorocznymi i ich wzrost jest przez to ograniczony.

Kanianki pasożytują na wielu różnych roślinach, włączając szereg gatunków roślin uprawnych i ogrodowych, takich jak m.in. lucerna siewna, len, koniczyna, ziemniak, chryzantema, dalia, dzielżan, bluszcz, petunia ogrodowa.

Wpływ kanianki na organizm żywiciela jest negatywny, osłabiona roślina jest bardziej podatna na choroby wirusowe. Kanianka może także przenosić choroby z jednej rośliny żywicielskiej na drugą.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy taksonom.[2]

Cassytha S. F. Gray

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)[1]

Jedyny rodzaj w monotypowym plemieniu Cuscuteae wchodzącym w skład rodziny powojowatych (Convolvulaceae)[1].

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Solananae R. Dahlgren ex Reveal, rząd psiankowce (Solanales Dumort.), rodzina kaniankowate (Cuscutaceae Dumort.), podrodzina Cuscutoideae Link, plemię Cuscuteae Dumort., rodzaj kanianka (Cuscuta L.)[3].

Gatunki flory Polski[4]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-29].
  2. 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-28].
  3. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Cuscuta (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-28].
  4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Alicja Szweykowska, Jerzy (red.) Szweykowski: Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.