Charles Marie de La Condamine

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Karol Maria de La Condamine)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Charles Marie de La Condamine

Charles Marie de La Condamine (ur. 28 stycznia 1701 w Paryżu, zm. 4 lutego 1774 tamże) – francuski przyrodnik, matematyk i podróżnik.

Początkowo kształcił się w kolegium Louis-le-Grand. Gdy w 1718 roku zakończył edukację wstąpił do wojska. Po wystąpieniu z armii zaczął podróżować. Pierwszym celem jego podróży było wybrzeże Morza Śródziemnego, gdzie spisywał swoje spostrzeżenia.

W roku 1735 przystąpił do ekspedycji na równik do Ameryki Południowej, na czele której stał astronom Louis Godin. Statek z naukowcami popłynął do Manty. Część naukowców popłynęła do Quito statkiem, a La Condamine zdecydował się dotrzeć tam pieszo. Charles Marie de La Condamine zbierał rośliny, obserwował też i opisywał napotykane zwierzęta. Po dotarciu do celu wraz z pozostałymi osobami z ekipy dokonał pomiarów triangulacyjnych.

W 1743 roku, po 8 latach od wyruszenia z Paryża ocaleli naukowcy uznali, że zadanie zostało wykonane i czas wracać do kraju. Charles Marie de La Condamine nie powrócił. Postanowił jeszcze przepłynąć Amazonkę – najdłuższą rzekę Ameryki.

Tygodniami La Condamine wędrował z Quito przez góry do miejsca, w którym zaczął spływ. W czasie podróży zbierał eksponaty, robił notatki, zbierał próbki i zaprzyjaźniał się z rdzennymi mieszkańcami mijanych ziem. Do celu podróży – Belém – dotarł po 4 miesiącach. Stamtąd wybrał się w podróż małą łódką z wiosłami wzdłuż wybrzeży Atlantyku. Po dwu miesiącach dotarł do Kajenny.

Do Paryża powrócił po 10 latach nieobecności – w listopadzie 1744 roku. Jego towarzysze zjawili się w stolicy znacznie wcześniej. Przywiózł z ekspedycji ponad 200 przyrodniczych eksponatów oraz dzienniki. La Condamine przedstawił swoje badania Akademii Francuskiej kilka miesięcy później i zdobył uznanie jej członków. Podzielił się również spostrzeżeniami i zaprezentował m.in. kauczuk – wydzielinę kauczukowca brazylijskiego, którą przywiózł ze sobą. Opowiedział też o kurarze, którą tubylcy stosowali do polowania na zwierzęta.

Wkrótce wydał opis swojej podróży. Książka stała się bestsellerem i była rozchwytywana. Autor stał się niezwykle popularny i wiele akademii nauk przyjęło go w poczet swoich członków.

W 1760 roku Charles Marie de La Condamine został też przyjęty do Akademii Francuskiej. Jean Fabre wspomina o sporządzonym przez La Condamine’a w 1760 roku planie pacyfikacji lub rozbioru Polski (dla Fryderyka Wielkiego)[1].

Przypisy

  1. Znowu w stronę Europy. W: Paweł Jasienica: Rzeczpospolita Obojga Narodów. Dzieje agonii. Warszawa: PIW, 1982, s. 262. ISBN 83-06-00788-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]