4 lutego jest 35. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 330 (w latach przestępnych 331) dni.
- Imieniny obchodzą: Andrzej, Awentyn, Częstogoj, Eustachia, Eustachiusz, Eustachy, Gilbert, Izyda, Izydor, Jan, Joanna, Józef, Mariusz, Weronika i Witosława.
- Angola – Początek Zbrojnego Powstania
- Sri Lanka – Święto Niepodległości
- Międzynarodowe – Światowy Dzień Walki z Rakiem
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 211 – Po śmierci cesarza rzymskiego Septymiusza Sewera wspólne rządy rozpoczęli jego synowie Geta i Karakalla.
- 634 – Oddziały muzułmańskie dowodzone przez Amr Ibn al-Asa pokonały Bizantyjczyków pod Dathin.
- 900 – Ludwik IV Dziecię został królem wschodnich Franków.
- 960 – Taizu został cesarzem Chin; początek panowania dynastii Song.
- 1169 – Trzęsienie ziemi we wschodniej Sycylii zabiło około 15 tys osób.
- 1194 – Cesarz niemiecki Henryk VI Hohenstauf zwrócił po roku wolność królowi Anglii Ryszardowi I Lwie Serce w zamian za złożenie hołdu lennego i wysoki okup.
- 1348 – Zwycięstwo Dworu Północnego nad wojskami Dworu Południowego w bitwie pod Shijōnawate w Japonii.
- 1508 – Król Niemiec Maksymilian I Habsburg otrzymał tytuł Świętego Cesarza Rzymskiego.
- 1783:
- 1789 – George Washington został wybrany pierwszym prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1794 – Rewolucyjny Konwent Narodowy zniósł dekretem niewolnictwo we Francji i jej koloniach.
- 1797 – Ekwadorskie miasto Riobamba zostało całkowicie zniszczone w wyniku trzęsienia ziemi; zginęło ponad 6 tys osób.
- 1810 – Wielka Brytania zajęła Gwadelupę.
- 1859 – W Egipcie odkryto Kodeks Synajski.
- 1861 – Grupa południowych stanów USA ogłosiła secesję i powołanie Skonfederowanych Stanów Ameryki.
- 1874 – II wojna Brytyjczyków z Aszanti: wojska brytyjskie odniosły decydujące zwycięstwo, zdobywając i paląc miasto Kumasi na Złotym Wybrzeżu (obecnie Ghana).
- 1898 – Stany Zjednoczone zajęły wyspę Wake.
- 1899:
- 1915 – I wojna światowa: Niemcy ogłosili blokadę morską Wysp Brytyjskich.
- 1924 – Mahatma Gandhi został przedterminowo zwolniony z więzienia ze względu na zły stan zdrowia.
- 1932 – W amerykańskim Lake Placid rozpoczęły się III Zimowe Igrzyska Olimpijskie.
- 1936 – Szef szwajcarskiego oddziału NSDAP Wilhelm Gustloff został zastrzelony w Davos przez żydowskiego zamachowca.
- 1938 – Niemiecki minister wojny Werner von Blomberg i naczelny dowódca wojsk lądowych Werner von Fritsch zostali zdymisjonowani. Adolf Hitler został naczelnym dowódcą Wehrmachtu, a stanowisko ministra spraw zagranicznych objął Joachim von Ribbentrop.
- 1940 – Po tajnym procesie został rozstrzelany były ludowy komisarz bezpieczeństwa ZSRR Nikołaj Jeżow.
- 1943 – Całkowite zaćmienie Słońca widoczne było nad wschodnią Azją, Japonią i Alaską.
- 1945 – II wojna światowa: w Jałcie rozpoczęła się konferencja przywódców trzech mocarstw alianckich.
- 1946 – Założono albański klub piłkarski Partizani Tirana.
- 1948:
- Sri Lanka uzyskała niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
- W Moskwie podpisano radziecko-rumuński traktat o przyjaźni, współpracy i wzajemnej pomocy.
- 1949 – Szach Iranu Mohammad Reza Pahlawi został dwukrotnie postrzelony na terenie Uniwersytetu Teherańskiego przez zamachowca udającego fotoreportera.
- 1956 – Johnny Cash nagrał jedną ze swych najsłynniejszych piosenek I Walk the Line.
- 1960 – Nieudana próba wystrzelenia amerykańskiego satelity technologicznego Discoverer 9.
- 1961 – Bojownicy z MPLA zaatakowali więzienie w Luandzie (Angola), w pierwszym wystąpieniu zbrojnym przeciwko portugalskim władzom kolonialnym.
- 1966 – 133 osoby zginęły w katastrofie japońskiego Boeinga 727 nad Zatoką Tokijską.
- 1970 – Założono osiedle Prypeć przeznaczone dla pracowników elektrowni jądrowej w Czarnobylu. Od czasu katastrofy w 1986 roku miasto opuszczone.
- 1971 – Zbankrutowało brytyjskie przedsiębiorstwo Rolls-Royce, co doprowadziło do jego nacjonalizacji.
- 1974:
- 1975 – 1328 osób zginęło w trzęsieniu ziemi w chińskiej prowincji Liaoning, pierwszym w historii przewidzianym przez naukowców.
- 1976:
- W Innsbrucku rozpoczęły się XII Zimowe Igrzyska Olimpijskie.
- W mieście Loyada w Dżibuti został odbity przez żołnierzy francuskiej Legii Cudzoziemskiej porwany dzień wcześniej przez terrorystów somalijskich autobus z kierowcą, opiekunką i 31 dziećmi. W wyniku akcji 1 dziecko zostało zabite przez terrorystę, 5 zostało rannych (1 zmarło kilka dni później), ranni zostali również opiekunka i kierowca oraz zabito 7 porywaczy. Jedno z dzieci zostało uprowadzone za pobliską granicę do Somalii i zwrócono je po negocjacjach.
- W trzęsieniu ziemi w Gwatemali i Hondurasie zginęło ok. 23 tys. osób.
- 1977:
- Rozpoczęły działalność linie lotnicze Kenya Airways.
- Tanzania zamknęła granicę z Kenią, blokując turystom wejście na Kilimandżaro od strony kenijskiej.
- Chicago – 11 osób zginęło a ponad 200 zostało rannych w wypadku w metrze.
- 1978 – Junius Richard Jayewardene został prezydentem Sri Lanki.
- 1980 – Abol Hassan Bani-Sadr został pierwszym prezydentem Iranu.
- 1981 – Obrączkowe zaćmienie Słońca widoczne nad Australią, południowym Pacyfikiem i Ameryką Południową.
- 1983 – Klaus Barbie, zbrodniarz hitlerowski, został wydany Francji przez władze Boliwii.
- 1990 – 9 turystów izraelskich zginęło, a 15 zostało rannych w zamachu dokonanym przez palestyńskich terrorystów na autobus pod Kairem.
- 1992 – W Wenezueli doszło do nieudanej próby przewrotu wojskowego pod wodzą późniejszego prezydenta Hugo Cháveza.
- 1994:
- 1997:
- 1998:
- 2000 – Wolfgang Schüssel został kanclerzem Austrii.
- 2003 – W miejsce dotychczasowej Federacyjnej Republiki Jugosławii powstała Serbia i Czarnogóra.
- 2004 – Uruchomiono serwis społecznościowy Facebook.
- 2005 – W Bagdadzie została porwana dziennikarka włoskiej gazety Il Manifesto, Giuliana Sgrena.
- 2006:
- 2007 – Polscy piłkarze ręczni zdobyli srebrne medale na rozgrywanych w Niemczech Mistrzostwach Świata, przegrywając w meczu finałowym z gospodarzami 24:29.
- 2009 – Teleskop COROT odkrył planetę COROT-7 b, najmniejszą z dotychczas odkrytych planet poza Układem Słonecznym.
- 2011 – Thein Sein został wybrany przez parlament na prezydenta Mjanmy.
- 2012 – Wojna domowa w Syrii: 360 osób zginęło w masakrze dokonanej przez siły rządowe w Hims.
Urodzili się [edytuj]
- 1495 – Franciszek II Sforza, książę Mediolanu (zm. 1535)
- 1505 – Mikołaj Rej, polski pisarz (zm. 1569)
- 1515 – Mikołaj Krzysztof Radziwiłł, marszałek wielki litewski, kanclerz wielki litewski, wojewoda wileński (zm. 1565)
- 1688 – Pierre de Marivaux, francuski dramatopisarz (zm. 1763)
- 1693 – George Lillo, angielski dramatopisarz (zm. 1739)
- 1746 – Tadeusz Kościuszko, polski dowódca wojskowy (zm. 1817)
- 1776 – Gottfried Reinhold Treviranus, niemiecki przyrodnik, filozof, lekarz (zm. 1837)
- 1778 – Augustin Pyramus de Candolle, szwajcarski botanik (zm. 1841)
- 1819 – Joshua Norton, cesarz Stanów Zjednoczonych i protektor Meksyku (zm. 1880)
- 1840 – Hiram Stevens Maxim, amerykański wynalazca, przedsiębiorca (zm. 1916)
- 1842 – Georg Brandes, duński historyk literatury, krytyk literacki (zm. 1927)
- 1863 – Alfred Lacroix, francuski mineralog (zm. 1948)
- 1866:
- 1868:
- 1871 – Friedrich Ebert, niemiecki polityk, kanclerz i prezydent Niemiec (zm. 1925)
- 1875 – Ludwig Prandtl, niemiecki fizyk (zm. 1953)
- 1881:
- 1882 – Edwin John Pratt, kanadyjski poeta (zm. 1964)
- 1884:
- 1885 – Stefan Baley, polski psycholog (zm. 1952)
- 1886 – Janusz Machnicki, polski ekonomista, urzędnik, kierownik resortu aprowizacji (zm. 1962)
- 1889 – Ryszard Bolesławski, polski reżyser filmowy (zm. 1937)
- 1892 – Ugo Betti, włoski dramatopisarz (zm. 1953)
- 1893 – Raymond Dart, południowoafrykański lekarz, antropolog pochodzenia australijskiego (zm. 1988)
- 1894 – Marceli Porowski, polski polityk, prezydent Warszawy (zm. 1963)
- 1895 – Nigel Bruce, brytyjski aktor (zm. 1953)
- 1896 – Friedrich Hund, niemiecki fizyk (zm. 1997)
- 1897 – Ludwig Erhard, niemiecki polityk, kanclerz Niemiec (zm. 1977)
- 1899 – Jan Gwiazdomorski, polski prawnik (zm. 1977)
- 1900:
- 1902 – Charles Lindbergh, amerykański pilot (zm. 1974)
- 1904 – Jan Łangowski, polski działacz polonijny, członek Związku Polaków w Niemczech (zm. 1953)
- 1906:
- 1907 – Julian Hendler, polski harcmistrz (zm. 2008)
- 1912:
- 1913 – Rosa Parks, amerykańska działaczka praw człowieka (zm. 2005)
- 1914 – Ida Lupino, amerykańska aktorka, reżyserka filmowa (zm. 1995)
- 1917 – Jahja Khan, pakistański polityk, prezydent Pakistanu (zm. 1980)
- 1919 – Krystyna Berwińska, polska pisarka, tłumaczka
- 1921:
- 1922:
- 1923:
- 1924:
- 1925 – Arno Puškáš, słowacki taternik, alpinista, przewodnik tatrzański, publicysta i grafik (zm. 2001)
- 1926 – Gyula Grosics, węgierski piłkarz, bramkarz
- 1927:
- 1929 – Reino Börjesson, szwedzki piłkarz
- 1931 – Isabel Perón, argentyńska polityk, prezydent Argentyny, żona Juana Peróna
- 1932 – Robert Coover, amerykański pisarz
- 1933 – Maria Chwalibóg, polska aktorka
- 1934 – Bruce Malmuth, amerykański reżyser filmowy (zm. 2005)
- 1938 – Zygmunt Malanowicz, polski aktor
- 1940 – George Romero, amerykański reżyser filmowy
- 1941:
- 1943:
- 1944 – Stefan Niesiołowski, polski biolog, polityk, wicemarszałek Sejmu
- 1945 – Michał Warczyński, polski duchowny ewangelicki, biskup pomorsko-wielkopolski
- 1947:
- 1948 – Alice Cooper, amerykański muzyk
- 1949:
- 1951:
- 1952:
- 1953:
- 1955:
- 1956 – Guo Yuehua, chiński tenisista stołowy
- 1957 – Don Davis, amerykański kompozytor
- 1958:
- 1960 – Adrienne King, amerykańska aktorka
- 1961 – Denis Savard, kanadyjski hokeista
- 1962 – Alfred Twardecki, polski historyk
- 1963 – Pirmin Zurbriggen, szwajcarski narciarz alpejski
- 1965:
- 1967:
- 1968:
- 1970:
- 1971:
- 1972:
- 1973:
- 1974:
- 1975:
- 1976 – Murat Şahin, turecki piłkarz, bramkarz
- 1977:
- 1978:
- 1979 – Giorgio Pantano, włoski kierowca wyścigowy
- 1981 – Johan Vansummeren, belgijski kolarz
- 1985:
- 1987 – Lucie Šafářová, czeska tenisistka
- 1989 – Jewgienija Rodina, rosyjska tenisistka
- 211 – Septymiusz Sewer, cesarz rzymski (ur. 145 lub 146)
- 708 – Syzyniusz, papież (ur. ?)
- 856 – Hrabanus Maurus, niemiecki uczony, duchowny, arcybiskup Moguncji (ur. ok. 780)
- 1498 – Antonio del Pollaiolo, florencki rzeźbiarz, złotnik, malarz (ur. 1429/1433)
- 1508 – Konrad Celtis, niemiecki humanista, poeta (ur. 1459)
- 1590 – Gioseffo Zarlino, włoski teoretyk muzyki, kompozytor (ur. 1517)
- 1612 – Józef z Leonessy, święty, włoski kapucyn, kaznodzieja, misjonarz (ur. 1556)
- 1694 – Natalia Naryszkina, caryca Rosji, żona Aleksego I Romanowa (ur. 1651)
- 1774 – Charles Marie de La Condamine, francuski geodeta, matematyk, podróżnik (ur. 1701)
- 1787 – Pompeo Batoni, włoski malarz (ur. 1708)
- 1847 – Henri Dutrochet, francuski lekarz, fizjolog, botanik (ur. 1776)
- 1894 – Adolphe Sax, belgijski projektant instrumentów muzycznych, konstruktor saksofonu (ur. 1814)
- 1917 – Antoni Małłek, kompozytor, dyrygent, działacz polonijny (ur. 1851)
- 1921 – Carl Hauptmann, niemiecki pisarz (ur. 1858)
- 1924 – Bronisław Sobolewski, polski prawnik, minister sprawiedliwości (ur. 1870)
- 1927 – Józef Pius Dziekoński, polski architekt (ur. 1844)
- 1928 – Hendrik Antoon Lorentz, holenderski fizyk (ur. 1853)
- 1932 – Ignacy Dąbrowski, polski pisarz (ur. 1869)
- 1934 – Jan Biziel, polski lekarz, działacz społeczny, Honorowy Obywatel Bydgoszczy (ur. 1858)
- 1936 – Wilhelm Gustloff, niemiecki nazista (ur. 1895)
- 1937 – Władysław Przanowski, polski pedagog, twórca systemu nauczania prac ręcznych w polskich szkołach, założyciel i dyrektor Państwowego Instytutu Robót Ręcznych w Warszawie (ur. 1880)
- 1938 – Karol Hubert Rostworowski, polski pisarz (ur. 1877)
- 1939 – Edward Sapir, amerykański językoznawca, antropolog, krytyk literacki i muzyczny, poeta, kompozytor (ur. 1884)
- 1940 – Nikołaj Jeżow, radziecki polityk, działacz komunistyczny, szef NKWD, komisarz ludowy bezpieczeństwa państwowego (ur. 1895)
- 1947 – Gustaw Przychocki, polski filolog klasyczny (ur. 1884)
- 1950 – Jan Bułhak, polski filozof, teoretyk fotografii (ur. 1876)
- 1956 – Ksawery Tartakower, polski szachista (ur. 1887)
- 1957 – Manfred Kridl, polski historyk literatury (ur. 1882)
- 1958:
- 1968 – Neal Cassady, amerykański pisarz (ur. 1926)
- 1970 – Janusz Warnecki, polski reżyser teatralny, aktor (ur. 1895)
- 1974 – Satyendra Nath Bose, indyjski fizyk, matematyk (ur. 1894)
- 1980 – Hermann Erich Bauer, niemiecki nazista, hitlerowski zbrodniarz (ur. 1900)
- 1981:
- 1982 – Alex Harvey, szkocki muzyk zespołu Sensational Alex Harvey Band (ur. 1935)
- 1983 – Karen Carpenter, amerykańska wokalistka zespołu The Carpenters (ur. 1950)
- 1987 – Carl Rogers, amerykański psycholog (ur. 1902)
- 1995 – Patricia Highsmith, amerykańska pisarka (ur. 1921)
- 1996 − Alfredo Nobre da Costa, portugalski inżynier, polityk, premier w 1978 (ur. 1923)
- 1997 – Robert Clouse, amerykański reżyser filmowy (ur. 1928)
- 1999 – Zbigniew Duda, polski prawnik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur.1929)[potrzebne źródło]
- 2001:
- 2002 – George Nader, amerykański aktor (ur. 1921)
- 2003:
- 2004:
- 2005 – Ossie Davis, amerykański aktor (ur. 1917)
- 2006:
- 2007:
- 2008:
- Tata Güines, kubański muzyk (ur. 1930)
- Sebastian Malinowski, polski kustosz Muzeum Kanału Bydgoskiego (ur. 1970)
- Stefan Meller, polski historyk, publicysta, poeta, polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych (ur. 1942)
- Borys Nebijeridze, ukraiński reżyser, aktor (ur. 1942)
- Peter Thomas, brytyjski polityk, minister ds. Walii (ur. 1920)
- 2009:
- 2011:
- 2012:
- 2013:
Przypisy