Koń huculski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Koń huculski
Rudawka Rymanowska, hucuł 2008
Rudawka Rymanowska, hucuł 2008
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd nieparzystokopytne
Podrząd koniokształtne
Rodzina koniowate
Gatunek koń
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Ogier czołowy, widząc zagrożenie, zapędza stado klaczy z młodymi w bezpieczne miejsce. Stadnina Grodziec Wlkp.

Koń huculski (Hucuł) – rasa konia domowego, pochodząca od tarpana[1]. Jest to prymitywna rasa koni górskich[1].

Są to konie żywotne, silne i odporne[1]. Koni tych używano niegdyś głównie jako jucznych. Przedstawiciele tej rasy bez problemów mogli przenosić ciężkie ładunki nawet po wymagających górskich ścieżkach. Rasa tych zwierząt nadaje się do rekreacji, turystyki górskiej, rajdów terenowych i do zaprzęgu[1]. Obecnie, ze względu na swą łagodność i inteligencję, używane są często w hipoterapii[potrzebne źródło]. Po podpisaniu w 1992 roku Konwencji o różnorodności biologicznej (Polska dokument ratyfikowała w roku 1996) w kraju wprowadzono Program ochrony zasobów genetycznych koni rasy huculskiej[2]. W jej wyniku w na przestrzeni lat z 95 hucułów (łącznie 70 klaczy w SK Siary i IZ Rymanów oraz 25 ogierów w PSO Klikowa) w 1988 roku[2], poprzez 300 klaczy i prawie 50 ogierów w roku 1999 stan wzrósł do pięciu tysięcy koni tej rasy w roku 2014[3].

Budowa[edytuj | edytuj kod]

młode ogiery huculskie
  • Kształt głowy – podłużny.
  • Szyja krótka i mocna, uwieńczona bujną grzywą.
  • Słabo zarysowany kłąb.
  • Łopatki silne, strome oraz krótkie, idealne do zaprzęgów.
  • Tułów jest krótki i zwarty.
  • Koń huculski ma bardzo mocny grzbiet oraz dość szerokie lędźwie.
  • Zad jest zwykle ścięty.
  • Kończyny ma silne i krótkie, czasem nogi tylne – szablaste.
  • Wzrost, od ok. 132 do 145 cm w kłębie.

Często występują wady stawów skokowych.

Ogólne[edytuj | edytuj kod]

Spęd koni w stadninie koni huculskich w Grodziec Wlkp.

Występuje najczęściej w maści gniadej, myszatej lub srokatej, rzadziej karej lub bułanej. Maść kasztanowata jest niepożądana, ogiery tej maści nie są wpisywane do Ksiąg Stadnych, a klacze maści kasztanowatej mogą być wpisane do Ksiąg Stadnych pod warunkiem, że posiadają typowe cechy rasowe: ciemną pręgę przez grzbiet i pręgowanie kończyn.

Często pojawia się pręga grzbietowa i pręgowanie zebroidalne na kończynach.

Hucuły ze względu na wzrost należą do klasy pony. Jednak błędem jest myślenie o nich jako o małych, słabych, wyłącznie domowych koniach. Są wyjątkowo silne. W okresach wojennych zasłużyły się, nosząc ekwipunki ważące do 120 kg po górskich ścieżkach. Są łagodnie usposobione i bardzo szybko się uczą.

Kolejnym walorem koni huculskich jest ich wszechstronność. Sprawdzają się zarówno pod siodłem, jak i w zaprzęgu. Z roku na rok przybywa amatorów jazdy na tych koniach, startują oni w zawodach – konkursach powożenia zaprzęgami parokonnymi, ujeżdżenia, skokach przez przeszkody oraz tak zwanej ścieżce huculskiej. Hucuły zostały doceniane również w hipoterapii, gdzie niezastąpione są takie cechy jak: spokój i cierpliwość.

Historia/pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Źrebak konia huculskiego, stadnina Grodziec Wlkp.

Po raz pierwszy koń ten został wspomniany w dziele marszałka Krzysztofa Dorohostajskiego Hippica z roku 1603. Pochodzi z Huculszczyzny, historycznej krainy we wschodniej części Karpat, zamieszkanej przez górali huculskich. Trudnili się oni głównie hodowlą, pasterstwem i pracami leśnymi. Do końca XIX w. głównie tam koncentrowała się hodowla koni huculskich.

Podczas I wojny światowej poważnie zachwiała się czystość tej rasy – sprowadzanych było wiele koni różnych ras, które krzyżowano wówczas w najróżniejszy sposób.

Po zakończeniu wojny rasę tę objęto szczególną opieką. W 1924 r. Michał Holländer zainicjował rejestrację klaczy rodnych oraz powstanie Związku Hodowców Koni Rasy Huculskiej.

Aktualnie rejestr klaczy i ogierów prowadzi się poprzez Księgę Stadną Koni Huculskich, natomiast hodowcy i miłośnicy tej rasy zrzeszeni są w Polskim Związku Hodowców Konia Huculskiego.

Ważniejsze ośrodki hodowli[edytuj | edytuj kod]

Czempionaty[edytuj | edytuj kod]

Regionalny Czempionat Konia Huculskiego w Rudawce k. Odrzechowej

Najważniejszymi wydarzeniami w sezonie są zawsze:

  • Ogólnopolski Czempionat Młodzieży Koni Rasy Huculskiej rozgrywany w czerwcu każdego roku; podczas tej imprezy wybiera się najlepszego młodego konia huculskiego
  • Ogólnopolski Czempionat Użytkowy i Hodowlany, odbywa się on w połowie września w państwowej stadninie w Regietowie.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Martin Haller: Rasy koni. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2001. ISBN 83-7073-121-X.
  2. 2,0 2,1 Iwona Tomczyk-Wrona: Tekst jednolity Program ochrony zasobów genetycznych koni rasy huculskiej. W: Instytut Zootechniki PIB [on-line]. 2009. [dostęp 2014-08-25].
  3. "Ponad 5 tys. koni huculskich żyje w Polsce; 20 lat temu było ich 400"

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]