Kostandin Kristoforidhi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kostandin Kristoforidhi
16-K-Kristoforidhi.jpg
Kostandin Kristoforidhi
Data i miejsce urodzenia 1827, Elbasan
Data i miejsce śmierci 1895, Elbasan
Narodowość Albańczyk
Dziedzina sztuki literatura
Ważne dzieła Przekład Nowego Testamentu na język albański; opowiadania: Gjahu i malësorëve.

Kostandin Kristoforidhi - właściwie: Konstantin Nelko (ur. 1827 w Elbasanie - zm. 1895 w Elbasanie) – albański działacz narodowy i pisarz.

Był synem rzemieślnika, wyznania prawosławnego. Ukończył szkołę Zosimea w Janinie. Tam też spotkał konsula austriackiego Johanna von Hahna, z którym współpracował przy opracowywaniu słownika albańsko-niemieckiego. W roku 1857 udał się do Stambułu, gdzie przygotowywał skierowane do władz osmańskich Memorandum w obronie języka albańskiego. W roku 1860 pojawił się na Malcie, gdzie ukończył tłumaczenie Nowego Testamentu na język albański. Z Malty skierował się do Tunisu, gdzie w 1865 r. nawiązał współpracę z Brytyjskim Towarzystwem Biblijnym. W tym samym okresie poświęcił się działalności w albańskim ruchu narodowym, będąc rzecznikiem autonomii ziem albańskich w obrębie Imperium Osmańskiego. Współpraca z Hasanem Tahsinem wprowadziła Kristoforidhiego do stowarzyszenia, działającego na rzecz ujednolicenia standardu alfabetu albańskiego. W latach 1865-1879 sukcesywnie tłumaczył kolejne części Biblii na oba dialekty języka albańskiego (toskijski i gegijski). Od 1870 kilkakrotnie podróżował do Albanii, kolekcjonując słowa będące aktualnie w użyciu i wykorzystując je do kolejnych tłumaczeń.

Tłumaczenie Nowego Testamentu na język albański

Współpraca Kristoforidhiego z Brytyjskim Towarzystwem Biblijnym zakończyła się w 1874, kiedy okazało się, że nie jest przekonany, co do prawdziwości przekazu biblijnego. Do tej pory poświęcił się uczeniu podstaw języka albańskiego. W 1884 r. osiadł na stałe w Elbasanie, gdzie do końca życia zajmował się badaniami języka albańskiego i tajnym nauczaniem dzieci.

Wśród dzieł Kristoforidhiego szczególne znaczenie zyskały dwa elementarze, wydane w latach 1867 (gegijski) i w 1868 (toskijski) oraz kilka książek w języku albańskim do czytania przez dzieci.

Pod koniec życia przygotował tomik krótkich opowiadań z życia górali (alb. Gjahu i malësorëve), który został wydany po śmierci Kristoforidhiego. W 1904 ukazało się pełne wydanie Słownika języka albańskiego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stuart Mann, Albanian Literature: An Outline of Prose, Poetry, and Drama, London 1955.
  • George W. Gawrych, The Crescent and the Eagle: Ottoman Rule, Islam and the Albanians, 1874-1913, New York 2006.