22 maja jest 142. (w latach przestępnych 143.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 223 dni.
- Imieniny obchodzą: Dorian, Emil, Fulko, Helena, Jan, Julia, Krzesisława, Marcjan, Roman, Ryta, Wiesław, Wiesława i Wisława
- Haiti – Dzień Suwerenności Narodowej
- Izrael – Dzień Jerozolimy
- Jemen – Dzień Jedności
- Martynika – Święto Zniesienia Niewolnictwa
- Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej[1] (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Wydarzenia na świecie [edytuj]
Bitwa pod Aspern (1809) na obrazie Fernanda Cormony
- 334 p.n.e. – Aleksander Macedoński rozpoczął podbój Persji i odniósł zwycięstwo w bitwie nad Granikiem, rzeką w północno-zachodniej Anatolii.
- 853 – Flota bizantyńska zdobyła i zniszczyła egipskie miasto Damietta u ujścia Nilu.
- 964 – Benedykt V został papieżem.
- 1054 – Odbył się zjazd w Kwedlinburgu, gdzie doszło do ugody granicznej między księciem polskim Kazimierzem I Odnowicielem a księciem czeskim Brzetysławem I.
- 1176 – Drugi nieudany zamach asasynów na Saladyna w czasie oblężenia Azaz.
- 1200 – Podpisano francusko-angielski traktat w Goulet.
- 1246 – Henryk Raspe został wybrany przez część elektorów na antykróla Niemiec.
- 1455 – Zwycięstwo Yorków w I bitwie pod St Albans; początek Wojny Dwóch Róż.
- 1499 – Wojna austriacko-szwajcarska: zwycięstwo Związku Miast Szwajcarskich w bitwie pod Calven.
- 1526 – We francuskim Cognac została zawiązana Święta Liga skierowana przeciwko cesarzowi Karolowi V Habsburgowi.
- 1614 – Król Danii Chrystian IV założył miasto Kristianstad w dzisiejszej południowej Szwecji.
- 1629 – Wojna trzydziestoletnia: podpisano traktat pokojowy w Lubece na mocy którego Dania wystąpiła z koalicji antyhabsburskiej.
- 1640 – W Katalonii wybuchło antyhiszpańskie powstanie, tzw. wojna żeńców.
- 1653 – W trakcie wojny o tron mołdawski stoczono bitwę pod Focsani.
- 1762:
- 1794 – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk austriacko-brytyjsko-hanowerskich nad francuskimi w bitwie pod Tournay.
- 1808 – W okolicy wsi Stonařov koło Igławy w Czechach spadł deszcz meteorytów.
- 1809 – V koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk austriackich nad francuskimi w bitwie pod Aspern.
- 1813 – W Wenecji odbyła się premiera opery Włoszka w Algierze Gioacchina Rossiniego.
- 1815 – Duński następca tronu książę Chrystian ożenił się z Karoliną Amelią.
- 1856 – Niemiecki astronom Hermann Goldschmidt odkrył planetoidę (41) Daphne.
- 1859 – Franciszek II Burbon został królem Obojga Sycylii.
- 1863 – Wojna secesyjna: wojska Unii rozpoczęły oblężenie Port Hudson w Luizjanie.
- 1874 – Ernest Courtot de Cissey został premierem Francji.
- 1875 – Albert Barnes Steinberger został pierwszym premierem Samoa.
- 1881 – Została odkryta kometa długookresowa C/1881 K1.
- 1886 – Król Portugalii Karol I ożenił się z Amelią Orleańską.
- 1892 – W Göteborgu rozegrano pierwszy w historii Szwecji oficjalny mecz piłki nożnej (Örgryte IS-IS Lyckans Soldate 1:0).
- 1900 – Niemieccy astronomowie Max Wolf i Arnold Schwassmann odkryli planetoidę (455) Bruchsalia.
- 1902 – W amerykańskim stanie Oregon utworzono Park Narodowy Jeziora Kraterowego.
- 1909 – Została ustanowiona flaga Australii.
- 1911:
- 1915:
- 1922 – Uważany za ojca współczesnej klimatyzacji Amerykanin Willis Carrier zaprezentował działanie nowego urządzenia chłodniczego ze sprężarką odśrodkową.
- 1923 – W Wielkiej Brytanii powstał pierwszy rząd Stanleya Baldwina.
- 1927:
- 1936 – W ZSRR zainaugurowała rozgrywki najwyższa liga piłkarska.
- 1937 – Wielki terror: w Kujbyszewie, w czasie konferencji organizacji partyjnej Okręgu, pod zarzutem szpiegostwa i uczestnictwa w kontrrewolucyjnej organizacji został aresztowany marszałek Michaił Tuchaczewski.
- 1939 – Niemcy i Włochy podpisały w Berlinie tzw. Pakt stalowy.
- 1942 – Meksyk wypowiedział wojnę państwom Osi.
- 1946:
- 1948:
- 1950 – Celal Bayar został prezydentem Turcji.
- 1960 – Silne trzęsienie ziemi nawiedziło południowe Chile, a wywołane nim fale tsunami spowodowały zniszczenia na Hawajach, w Japonii i na Filipinach.
- 1962 – 45 osób zginęło pod Centerville w stanie Iowa w wyniku wybuchu bomby na pokładzie lecącego z Chicago do Kansas City Boeinga 707 linii Continental Airlines. Jak wykazało śledztwo bombę zdetonował jeden z pasażerów, który wcześniej ubezpieczył się wysoko na życie.
- 1967 – W pożarze domu towarowego Innovation w Brukseli zginęły 323 osoby, a 150 zostało rannych.
- 1968 – Atomowy okręt podwodny USS Skorpion zatonął wraz z 99-osobową załogą 740 km na południowy zachód od portugalskiego archipelagu Azorów.
- 1969 – Podczas misji Apollo 10 moduł księżycowy Snoopy z dwoma astronautami na pokładzie odłączył się od modułu dowodzenia i przeleciał 15 km nad powierzchnią Księżyca.
- 1970 – W rejonie Avivim w Izraelu arabscy terroryści ostrzelali z pancerzownicy autobus szkolny. Zginęło 9 uczniów i 2 nauczycieli, a 24 uczniów zostało rannych.
- 1971 – Około tysiąca osób zginęło w trzęsieniu ziemi w prowincji Bingöl we wschodniej Turcji.
- 1972:
- 1974 – Utworzono największy na świecie Park Narodowy Grenlandii o powierzchni 972 000 km².
- 1980 – Wydano grę komputerową Pac-Man.
- 1981 – Brytyjski seryjny morderca Peter Sutcliffe został skazany na dożywotnie pozbawienie wolności.
- 1985:
- 1990 – Jemen Północny i Jemen Południowy przyjęły deklarację zjednoczeniową tworząc Republikę Jemeńską.
- 1992:
- 1998 – W referendach w Irlandii i Irlandii Północnej zostało zatwierdzone Porozumienie wielkopiątkowe.
- 2000 – Izrael wycofał wojska z południowego Libanu.
- 2002:
- 2004:
- 2005 – W wyborach prezydenckich w Mongolii zwyciężył Nambaryn Enchbajar.
- 2006 – Wybuchła afera dopingowa w kolarstwie szosowym.
- 2007 – 6 osób zginęło, a ponad 80 zostało rannych w zamachu bombowym przed centrum handlowym w Ankarze.
- 2008 – 46 żołnierzy zginęło w zderzeniu ich konwoju z cysterną na północy Nigerii.
- 2010 – 158 osób zginęło, a 8 zostało rannych w katastrofie Boeinga 737 linii Air India w mieście Mangalore.
- 2011 – 161 osób zginęło, a około 900 zostało rannych w wyniku przejścia trąby powietrznej nad Joplin w stanie Missouri.
Urodzili się [edytuj]
- 1622 – Louis de Buade de Frontenac, francuski wojskowy, polityk (zm. 1698)
- 1694 – Daniel Gran, austriacki malarz (zm. 1757)
- 1715 – François-Joachim de Pierre de Bernis, francuski duchowny katolicki, polityk (zm. 1794)
- 1733 – Hubert Robert, francuski malarz (zm. 1808)
- 1753 – Jan Chrzciciel Dubois, francuski przyrodnik, literat, bibliotekarz działający w Polsce (zm. 1808)
- 1770 – Elżbieta Hanowerska, księżniczka brytyjska (zm. 1840)
- 1772 – Ram Mohan Roy, indyjski pisarz, publicysta, reformator społeczny i religijny (zm. 1833)
- 1783 – William Sturgeon, angielski inżynier elektryk (zm. 1850)
- 1798 – Alexander McDonnell, irlandzki szachista (zm. 1835)
- 1802 – Louis Vivien de Saint-Martin, francuski geograf (zm. 1897)
- 1807 – Károly Brocky, węgierski malarz (zm. 1855)
- 1808 – Gérard de Nerval, francuski poeta, eseista, krytyk teatralny, tłumacz, wolnomularz (zm. 1855)
- 1813 – Richard Wagner, niemiecki kompozytor (zm. 1883)
- 1820 – Worthington Whittredge, amerykański malarz (zm. 1910)
- 1826 – Julian Adam Majewski, polski oficer, inżynier budownictwa lądowego i wodnego (zm. 1920)
- 1844 – Mary Cassatt, francuska malarka (zm. 1926)
- 1847 – Modest Andlauer, francuski jezuita, misjonarz, męczennik, święty (zm. 1900)
- 1852 – Moritz Auffenberg, austro-węgierski generał, polityk, minister wojny (zm. 1928)
- 1859 – Arthur Conan Doyle, szkocki pisarz (zm. 1930)
- 1860 – Feliks Konopasek, polski kompozytor, dyrygent (zm. 1930)
- 1878 – Medard Downarowicz, polski polityk, minister (zm. 1934)
- 1879:
- 1881 – Antoni Józef Śmieszek, polski językoznawca, egiptolog (zm. 1943)
- 1885:
- 1886 – Werner Otto von Hentig, niemiecki dyplomata, pisarz, działacz państwowy (zm. 1984)
- 1888 – Karol Rómmel, polski podpułkownik kawalerii, jeździec sportowy (zm. 1967)
- 1890 – Pierre Canivet, francuski curler (zm. 1982)
- 1891 – Johannes Becher, niemiecki poeta, krytyk literacki, redaktor, polityk (zm. 1958)
- 1893 – Bronisław Knaster, polski matematyk (zm. 1980)
- 1895 – Tadeusz Michejda, polski architekt, powstaniec śląski (zm. 1955)
- 1897 – Stanisław Ossowski, polski socjolog, współtwórca Polskiego Towarzystwa Socjologicznego (zm. 1963)
- 1899 – Oskar Hammelsbeck, niemiecki pedagog (zm. 1975)
- 1901:
- 1902 – Halina Maria Dąbrowolska, polska pisarka (zm. 1962)
- 1904 – Pierino Gabetti, włoski sztangista (zm. 1971)
- 1905:
- 1907:
- 1908 – Herbert Simoleit, niemiecki duchowny katolicki, przeciwnik nazizmu (zm. 1944)
- 1909 – Marian Czuchnowski, polski poeta, pisarz, dziennikarz (zm. 1991)
- 1912 – Herbert C. Brown, amerykański chemik pochodzenia brytyjskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 2004)
- 1914:
- 1919:
- 1920 – Thomas Gold, amerykański astrofizyk (zm. 2004)
- 1921:
- 1922:
- 1924:
- 1927:
- Szymon Kobyliński, polski grafik, rysownik, karykaturzysta, satyryk, historyk, scenograf (zm. 2002)
- George Olah, amerykański chemik pochodzenia węgierskiego, laureat Nagrody Nobla
- 1928 – Ludomir Mączka, polski żeglarz, podróżnik, jachtowy kapitan morski (zm. 2006)
- 1929 – Jaroslav Dietl, czeski pisarz, scenarzysta filmowy (zm. 1985)
- 1930:
- 1931 – Tadeusz A. Zieliński, polski muzykolog (zm. 2012)
- 1937 – Facundo Cabral, argentyński piosenkarz (zm. 2011)
- 1938 – Wiesław Maniak, polski sprinter (zm. 1982)
- 1939:
- 1942 – Theodore Kaczynski, amerykański matematyk, terrorysta pochodzenia polskiego
- 1943:
- 1946 – George Best, północnoirlandzki piłkarz (zm. 2005)
- 1947:
- 1950 – Bernie Taupin, brytyjski poeta, autor tekstów piosenek
- 1954:
- 1955 – Dennis de Jong, holenderski polityk, dyplomata
- 1956:
- 1957:
- 1959:
- 1960 – Hideaki Anno, japoński reżyser filmowy
- 1961 – Michael Kostroff, amerykański aktor
- 1962:
- 1963 – David Schneider, brytyjski aktor
- 1966:
- 1967:
- 1970:
- Naomi Campbell, brytyjska aktorka, modelka
- Pedro Diniz, brazylijski kierowca wyścigowy
- Monika Maciejewska, polska szpadzistka
- Natalja Piermiakowa, białoruska biathlonistka
- Bogdan Święczkowski, polski prawnik, prokurator
- Guillaume Warmuz, francuski piłkarz, bramkarz
- Monika Wierzbicka, polska piosenkarka
- 1971:
- 1972:
- 1973 – Nikolaj Lie Kaas, duński aktor
- 1974 – Seda Noorlander, holenderska tenisistka
- 1975:
- 1978:
- 1979 – Maggie Q, amerykańska aktorka
- 1980 – Lucy Gordon, brytyjska aktorka (zm. 2009)
- 1981 – Jürgen Melzer, austriacki tenisista
- 1982 – Apolo Anton Ohno, amerykański łyżwiarz szybki
- 1985 – Tranquillo Barnetta, szwajcarski piłkarz
- 1987 – Novak Đoković, serbski tenisista
- 1989 – Kasper Zborowski-Weychman, polski wokalista, aktor, prezenter
- 1990 – Melanie Klaffner, austriacka tenisistka
- 192 – Dong Zhuo, chiński dowódca wojskowy (ur. 138)
- 337 – Konstantyn I Wielki, cesarz rzymski (ur. ?)
- 1068 – Go-Reizei, cesarz Japonii (ur. 1025)
- 1153 – Św. Atton, biskup Pistoi (ur. ok. 1070)
- 1455 – Edmund Beaufort, 2. książę Somerset, angielski możnowładca (ur. 1406)
- 1457 – Ryta z Cascii, włoska święta (ur. 1381)
- 1540 – Francesco Guicciardini, włoski polityk, historyk (ur. 1483)
- 1667 – Aleksander VII, papież (ur. 1599)
- 1745 – François Marie de Broglie, francuski książę, marszałek (ur. 1671)
- 1760 – Israel Baal Szem Tow, rabin i cadyk (ur. 1698)
- 1762 – Michał Kazimierz Radziwiłł, hetman wielki litewski (ur. 1702)
- 1782 – Fryderyka Karolina, księżniczka Hesji-Darmstadt (ur. 1752)
- 1793 – Józef Miączyński (młodszy), polski hrabia, starosta łosicki, łęczycki, rotmistrz chorągwi pancernej, generał wojsk francuskich, wojewoda bełski (ur. 1750)
- 1795 – Ewald Friedrich von Hertzberg, pruski hrabia, polityk, dyplomata (ur. 1725)
- 1802 – Martha Dandridge Custis Washington, amerykańska pierwsza dama (ur. 1731)
- 1803 – Gerhard Johan von Heidenstam, szwedzki dyplomata (ur. 1747)
- 1857 – Michał Hồ Đình Hy, wietnamski męczennik, święty (ur. ok. 1808)
- 1859 – Ferdynand II Burbon, król Obojga Sycylii (ur. 1810)
- 1862 – Wawrzyniec Ngôn, wietnamski męczennik, święty (ur. ok. 1840)
- 1868 – Julius Plücker, niemiecki matematyk, fizyk (ur. 1801)
- 1873 – Alessandro Manzoni, włoski pisarz (ur. 1785)
- 1874 – Maria Kalergis, polska pianistka, mecenas sztuki (ur. 1822)
- 1881 – Friedrich Kasiski, niemiecki kryptolog, archeolog (ur. 1805)
- 1885 – Victor Hugo, francuski pisarz, poeta (ur. 1802)
- 1898 – Spencer Horatio Walpole, brytyjski polityk, minister (ur. 1806)
- 1900 – William Lindley, brytyjski inżynier (ur. 1808)
- 1901 – Gaetano Bresci, włoski anarchista, zamachowiec (ur. 1869)
- 1903 – Misao Fujimura, japoński student, poeta (ur. 1886)
- 1910 – Jules Renard, francuski pisarz (ur. 1864)
- 1927 – Émile Thubron, francuski motorowodniak (ur. 1861)
- 1928 – Kazimierz Kostynowicz, polski scenograf, rysownik, karykaturzysta, ceramik (ur. 1884)
- 1942 – Adam Próchnik, polski działacz socjalistyczny i oświatowy, historyk (ur. 1892)
- 1943:
- 1949 – Witold Łaszczyński, polski pisarz (ur. 1872)
- 1964 – Michał Tokarzewski-Karaszewicz, polski generał, dowódca SZP, komendant ZWZ na obszarze Polski pod okupacją sowiecką (ur. 1893)
- 1971 – Rajmund Barański, polski lekarz, minister zdrowia (ur. 1894)
- 1981 – Jerzy Olszewski, polski chemik, polityk, minister (ur. 1921)
- 1990:
- 1991 – Derrick Henry Lehmer, amerykański matematyk (ur. 1905)
- 1994 – Eligia Bąkowska, polska tłumaczka, redaktor, nauczycielka (ur. 1907)
- 1998 – John Derek, amerykański aktor, reżyser filmowy (ur. 1926)
- 2000 – Krzysztof Boruń, polski pisarz fantastyki naukowej (ur. 1923)
- 2002:
- 2004 – Michaił Woronin, rosyjski gimnastyk (ur. 1945)
- 2005 – Charilaos Florakis, grecki działacz komunistyczny (ur. 1914)
- 2006 – Kōichirō Tomita, japoński astronom (ur. 1925)
- 2010:
- 2011 – Matej Ferjan, słoweński żużlowiec (ur. 1977)
- 2012:
- Francisco Ferreira de Aguiar, brazylijski piłkarz (ur. 1930)
- Zbigniew Podbielkowski, polski botanik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1921)
- Edmund Potrzebowski, polski lekkoatleta, średniodystansowiec (ur. 1926)
- Bolesław Sulik, polski reżyser, scenarzysta, dziennikarz, przewodniczący KRRiT (ur. 1929)
- Jędrzej Tucholski, polski historyk wojskowości, pisarz (ur. 1932)
- 2013 – Henri Dutilleux, francuski kompozytor (ur. 1916)
Przypisy