Kotłas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kotłas
Котлас
Dworzec kolejowy
Dworzec kolejowy
Herb
Herb Kotłasu
Państwo  Rosja
Obwód  Obwód archangielski
Burmistrz Siergiej Mielentiew
Powierzchnia 68 km²
Wysokość 80 m n.p.m.
Populacja (2007)
• liczba ludności
• gęstość

59 300
872 os./km²
Nr kierunkowy (+7) 81837
Kod pocztowy 165300–165313
Tablice rejestracyjne 29
Położenie na mapie obwodu archangielskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu archangielskiego
Kotłas
Kotłas
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Kotłas
Kotłas
Ziemia 61°15′N 46°39′E/61,250000 46,650000Na mapach: 61°15′N 46°39′E/61,250000 46,650000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
(ros.) Strona internetowa
Portal Portal Rosja

Kotłas (ros Ко́тлас) − miasto w Rosji, w obwodzie archangielskim, w rejonie kotłaskim, port nad Dwiną, przy ujściu Wyczegdy. Około 60 tys. mieszkańców.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o osadzie pochodzą z końca XIV wieku, jednak intensywny rozwój zaczczął się w latach 1895–1898, gdy do Kotłasu doprowadzona została linia kolejowa z Permu, a jednocześnie otwarto kompanię parostatkową na trasie Kotłas − Archangielsk. Kotłas stał się wtedy wielkim centrum przeładunkowym, a także producentem drewna i wyrobów z niego. W 1917 roku uzyskał prawa miejskie. W 1932 powstała stocznia remontowo-budowlana.

Od 1930 Kotłas stał się centrum przesyłowym wielkiej ilości zesłańców i więźniów, których stąd transportowano rzekami do łagrów w całym obwodzie archangielskim. Powstaje 10 łagrów, głównie przesyłowych. Część zesłańców po odbyciu wyroku osiedlała się w mieście i stawali się oni znaczną grupą mieszkańców. Od początku marca 1940 przez cały rok do Kotłasu przybywały tysiące zesłanych Polaków. Polscy jeńcy wojenni zaczynali budowę kolei Kotłas − Workuta, która to linia ostatecznie została otwarta po ukończeniu w 1942 mostu na Dwinie.

W Kotłasie w 1943 roku zmarł w łagrze z wycieńczenia znany polski aktor dwudziestolecia międzywojennego, Eugeniusz Bodo[1].

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Fragment cmentarza ofiar stalinowskich na terenie byłego łagru Makaricha
Jedno z upamiętnień ofiar stalinowskich na terenie byłego łagru Makaricha. Tablica pamięci Stanisław Mikke

Głównym zakładem przemysłowym jest stocznia, ale ważnymi zakładami są także liczne firmy branży spożywczej oraz przeróbki drewna. Tradycyjnie wielkie znaczenie mają kolej i linie rzeczne, dzięki czemu Kotłas jest znaczącym centrum transportowym. W mieście działa kilka filii wyższych uczelni Moskwy, Petersburga i Archangielska.

Na terenie największego z byłych łagrów kotłaskich Makaricha w latach 90. XX w. urządzono duży kompleks cmentarny, z pomnikami ofiar łagrów i zesłań stalinowskich (m.in. chłopów rosyjskich zmarłych na zesłaniu w ramach akcji rozkułaczania, popom), są tam również groby Polaków[2] (w tym Eugeniusza Bodo[3]).

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Pomnik Eugeniusza Bodo stanął w Rosji. wyborcza.pl, 3 października 2011. [dostęp 3 października 2011].
  2. Zbigniew Niedźwiedzki. W piekle zesłania. Wydawca Fundacja Nasza Przyszłość. 2012, strona 297. ISBN 978-83-61146-59-9
  3. Pomnik Eugeniusza Bodo stanął w Rosji

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]