Ksantos (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ksantos-Letoona
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Xanthos01.jpg
Kraj  Turcja
Typ kulturowe
Spełniane kryterium II, III,
Charakterystyka #484
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1988
na 12. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Położenie na mapie Turcji
Mapa lokalizacyjna Turcji
Ksantos-Letoon
Ksantos-Letoon
Ziemia 36°21′22,3″N 29°19′05,2″E/36,356194 29,318111

Ksantos – starożytna stolica Licji, rozbudowana w okresie hellenistyczno-rzymskim, obecnie stanowisko archeologiczne w rejonie miasta Kınık w południowo-zachodniej Turcji, od 1988 roku wraz z pobliskim Letoon wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najstarsze znaleziska archeologiczne w Ksantos datuje się na VIII wiek p.n.e., jednak pierwsza wzmianka o mieście w źródłach pisanych pochodzi z roku 540 p.n.e. w związku z podbojem Licji przez perskiego wodza Harpagusa. W kolejnych wiekach miasto, podobnie jak cały region, często zmieniało właścicieli – przybyły tu wojska Aleksandra Wielkiego, potem Antiocha III, w końcu Rodyjczycy, a potem Rzymianie i Bizantyjczycy.

Stan obecny[edytuj | edytuj kod]

Do naszych czasów zachowały się tu pozostałości grobowców filarowych z cellą i sarkofagiem na szczycie, na monolitowych słupach, bogato zdobione reliefami, pochodzące z V-II wieku p.n.e.( głównie z okresu hellenistycznego). Tzw. pomnik Harpii miał komorę w kształcie sarkofagu ozdobionego scenami kultu pogrzebowego i postaciami syren. Pomnik Nereid przypominał jońską świątynię na wysokim cokole. Reliefy z obu grobowców znajdują się w British Museum. Znalezione w Ksantos rzeźby zdradzają silny wpływ sztuki jońskiej, zachowującej tu archaiczny charakter dzięki względnemu odosobnieniu miasta.

W Ksantos odkryto też resztki akropolu, murów obronnych, portyków, teatru i rzymskiej agory oraz wiele inskrypcji w języku licyjskim z VI-IV wieku p.n.e.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • ”Encyklopedia sztuki starożytnej”, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1974, s. 267
  • Praca zbiorowa – „Encyklopedia sztuki starożytnej”, WaiF i Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, s. 346, ISBN 83-01-12466-0 (PWN), ISBN 83-221-0684-X (WaiF)
  • ”Turcja”, seria: „Przewodnik Pascala”, Wydawnictwo Pascal, Bielsko-Biała 2006, s. 440-441