Wespazjan
| Wespazjan | |
 |
|
| Imiona | Titus Flavius Vespasianus |
| Panował jako | Imperator Caesar Vespasianus Augustus |
| zaliczony w poczet bogów jako Divus Vespasianus | |
| Czas panowania | 1 lipca 69 r. - 23 czerwca 79 r. |
| Dynastia | flawijska |
| Data urodzin | 17 listopada 9 r. - Falacrinae |
| Data śmierci | 23 czerwca 79 r. - Rzym |
| Moneta | |
 |
|
| Lista cesarzy rzymskich | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Wespazjan (Titus Flavius Vespasianus, ur. 17 listopada 9 n.e., zm. 23 czerwca 79 n.e.) – cesarz rzymski.
Spis treści |
Pochodzenie [edytuj]
Wespazjan urodził się w Falacrinae. Był synem Tytusa Flawiusza Sabinusa (I) i Wespazji Polli oraz młodszym bratem Tytusa Flawiusza Sabinusa (II). Cesarz rzymski od 1 lipca 69 do 23 czerwca 79 roku n.e. Odznaczył się w okresie podboju Brytanii (lata 40). Gdy w 66 roku n. e. w Judei wybuchło powstanie, został wyznaczony przez Nerona na głównodowodzącego. Powstanie zostało stłumione przez jego syna, Tytusa, który oblegał i zniszczył Jerozolimę. Ani Wespazjan, ani Tytus nie przyjęli tytułu Iudaicus prawdopodobnie dlatego, aby nie drażnić żydowskiej diaspory[1].
Okres rządów [edytuj]
Po wygaśnięciu - wraz ze śmiercią Nerona - dynastii julijsko-klaudyjskiej, nie brał udziału w walce o sukcesję. Został na początku lipca 69 roku wybrany na cesarza przez swoich legionistów w Aleksandrii oraz uznany przez senat w pół roku później za cesarza. Założyciel dynastii Flawiuszów. Z okazji intronizacji ogłosił - zdaniem Henrichsa - amnestię wobec oskarżonych o obrazę majestatu. Namiestnikiem Brytanii mianował Juliusza Agrykolę. Władca znany był z poczucia humoru, co też często wyrażał w krótkich sentencjach. Do swego syna Domicjana, który pod nieobecność władcy swobodnie reprezentował jego rządy, w liście pisał: Dziękuję ci, synu, że pozwalasz mi rządzić i jeszcze nie pozbawiłeś władzy[2]. Zmarł przed zwycięską inwazją Agrykoli na Kaledonię. Przeczuwając że jego koniec jest bliski, oznajmił jak zwykle żartem: Coś mi się zdaje, że staję się bogiem[3]. Gdy już zbliżała się chwila ostatnia, kazał się podnieść mówiąc: Cesarz Rzymian umiera stojąc[4][5].
Wyróżnił się jako reformator i reorganizator państwowości rzymskiej, umocnił granice cesarstwa. Nie terroryzował senatorów, a zdaniem Diona do senatu miał stosunek właściwy. Był więc w oczach starożytnych wzorem dla późniejszego władcy dynastii Sewerów, Septymiusza Sewera[6]. Nakazał usunąć z Rzymu stoików. Pomysłodawca rzymskiego Koloseum. Jego żoną była Domitilla Starsza - mieli oni 3 dzieci. Jego następcą był starszy syn Tytus (79-81), później władzę objął drugi jego syn - Domicjan, który został zamordowany 18 września 96 roku. Po śmierci Domicjana nastąpił okres panowania pięciu dobrych cesarzy.
Przypisy
- ↑ Kasjusz Dion, Historia rzymska ks. 65.7.2, UAM, Poznań 2011, przypis 24, 40.
- ↑ Kasjusz Dion, Historia rzymska ks. 65.2.3, UAM, Poznań 2011, przypis 13. s. 117.
- ↑ Swetoniusz, Wespazjan 23.
- ↑ Swetoniusz, Wespazjan 24.
- ↑ Kasjusz Dion, Historia rzymska ks. 66.17.2, UAM, Poznań 2011.
- ↑ Kasjusz Dion, Księgi flawijskie (Historia rzymska LXV-LXVII), UAM, Poznań 2011, Wstęp: Leszek Mrozewicz, s. 12, 13.
Bibliografia [edytuj]
- Cary M., Scullard H. H., Dzieje Rzymu. Od czasów najdawniejszych do Konstantyna. t. I, Warszawa 1992.
- Krawczuk A., Poczet cesarzowych Rzymu, ISKRY, Warszawa 2006.
- Krawczuk A., Poczet cesarzy rzymskich, ISKRY, Warszawa 2006.
- Swetoniusz, Żywoty cezarów., Ossolineum, Wrocław 1987.
- Tacyt, Dzieła t.I-II, Warszawa,1957, 2004.
- Władcy i wodzowie starożytności. Słownik, pod red. P. Iwaszkiewicz, W. Łoś, M. Stępień, Warszawa 1998.
Zobacz też [edytuj]
Linki zewnętrzne [edytuj]
| Poprzednik Witeliusz |
 |
Cesarz rzymski 69 - 79 |
|
Następca Tytus |
