Lagerpetidae

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lagerpetidae
Arcucci, 1986
Dromomeron
Dromomeron
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Infragromada archozauromorfy
(bez rangi) dinozauromorfy
(bez rangi) Lagerpetidae
Rodzaje

Lagerpetidaeklad bazalnych dinozauromorfów. W 1986 roku Andrea Arcucci ukuła nazwę „Lagerpetonidae” dla monotypowego taksonu o randze rodziny obejmującego gatunek Lagerpeton chanarensis[1]. Nazwa ta nie była jednak stosowana przez większość innych autorów[2]. W 2009 roku, w publikacji opisującej gatunek Dromomeron gregorii, Sterling Nesbitt i współpracownicy przekształcili „Lagerpetonidae” w Lagerpetidae i nadali tej nazwie definicję filogenetyczną, wedle której Lagerpetidae to klad obejmujący wszystkie zwierzęta bliżej spokrewnione z Lagerpeton chanarensis niż z Alligator mississippiensis, Eudimorphodon ranzii, Marasuchus lilloensis, Silesaurus opolensis, Triceratops horridus, Saltasaurus loricatus lub Passer domesticus. Klad ten jest wspierany siedmioma jednoznacznymi synapomorfiami[3].

Spostrzeżenie, że Eucoelophysis i Silesaurusgrupami siostrzanymi[4][5] oraz rozpoznanie Lagerpetidae jako kladu dowodzi, że bazalne dinozauromorfy były bardziej zróżnicowane, niż wcześniej sądzono i wyewoluowały w środkowym i późnym triasie w co najmniej kilka kladów[3]. Ptaszyński (2000)[6] opisał odkryte w Wiórach ślady, a następnie Brusatte, Niedźwiedzki i Butler (2011) opisali odkryte w Stryczowicach i Wiórach w województwie świętokrzyskim tropy pozostawione przez żyjącego we wczesnym triasie (wczesny olenek) bazalnego przedstawiciela kladu Dinosauromorpha, reprezentujące ichnorodzaj Prorotodactylus. Zdaniem Brusatte i innych (2011) tropy te dowodzą, że u wczesnotriasowego zwierzęcia występowały synapomorfie stóp wcześniej uznawane za obecne jedynie u Lagerpeton; autorzy interpretują to jako dowód na bliskie pokrewieństwo dinozauromorfa ze Stryczowic z Lagerpeton[7]. Jeśli kolejne badania potwierdzą ich bliskie pokrewieństwo, będzie to oznaczać, że rodzina Lagerpetidae wyodrębniła się już we wczesnym triasie, zaledwie kilka milionów lat po wymieraniu permskim. Langer i współpracownicy (2013) potwierdzili, że odkryte w Polsce tropy pozostawiło zwierzę ogólnie przypominające budową stopy Lagerpeton, ale stwierdzili też występowanie istotnych różnic w budowie palców między zwierzęciem, które pozostawiło wspomniane tropy a Lagerpeton. Zdaniem autorów różnice te utrudniają identyfikację zwierzęcia, które pozostawiło ślady odkryte w Stryczowicach i Wiórach; nie wykluczają one jednak jego przynależności do Dinosauromorpha[8].

Uproszczony kladogram dinozauromorfów według Nesbitta i współpracowników (2009)[3]
Dinosauromorpha 

 Dinosauriformes 


 Lagerpetidae 


 Dromomeron gregorii



 Dromomeron romeri




 Lagerpeton chanarensis




Przypisy

  1. Andrea B. Arcucci. Nuevos materiales y reinterpretacion de Lagerpeton chanarensis Romer (Thecodontia, Lagerpetonidae nov.) del Triasico Medio de La Rioja, Argentina. „Ameghiniana”. 23 (3-4), s. 233–242, 1986 (hiszp.). 
  2. Sereno, P. C. 2005. Lagerpetonidae. Stem Archosauria—TaxonSearch [version 1.0, 2005 November 7] (ang.) [dostęp 16 października 2010]
  3. 3,0 3,1 3,2 Sterling J. Nesbitt, Randall B. Irmis, William G. Parker, Nathan D. Smith, Alan H. Turner, Timothy Rowe. Hindlimb osteology and distribution of basal dinosauromorphs from the Late Triassic of North America. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 29 (2), s. 498–516, 2009. doi:10.1671/039.029.0218 (ang.). 
  4. Sterling J. Nesbitt, Randall B. Irmis, William G. Parker. A critical reevaluation of the Late Triassic dinosaur taxa of North America. „Journal of Systematic Palaeontology”. 5 (2), s. 209–243, 2007. doi:10.1017/S1477201907002040 (ang.). 
  5. Randall B. Irmis, Sterling J. Nesbitt, Kevin Padian, Nathan D. Smith, Alan H. Turner, Daniel Woody, Alex Downs. A Late Triassic dinosauromorph assemblage from New Mexico and the rise of dinosaurs. „Science”. 317 (5846), s. 358–361, 2007. doi:10.1126/science.1143325 (ang.). 
  6. Tadeusz Ptaszyński. Lower Triassic vertebrate footprints from Wióry, Holy Cross Mountains, Poland. „Acta Palaeontologica Polonica”. 45 (2), s. 151–194, 2000 (ang.). 
  7. Stephen L. Brusatte, Grzegorz Niedźwiedzki, Richard J. Butler. Footprints pull origin and diversification of dinosaur stem lineage deep into Early Triassic. „Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences”. 278 (1708), s. 1107-1113, 2011. doi:10.1098/rspb.2010.1746 (ang.). 
  8. Max C. Langer, Sterling J. Nesbitt, Jonathas S. Bittencourt i Randall B. Irmis: Non-dinosaurian Dinosauromorpha. W: S.J. Nesbitt, J.B. Desojo i R.B. Irmis (red.): Anatomy, phylogeny and palaeobiology of early archosaurs and their kin. The Geological Society of London, 2013. DOI:10.1144/SP379.9.