Gubernatorzy stanów i terytoriów Stanów Zjednoczonych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Stany Zjednoczone
Godło USA
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Stanów Zjednoczonych

Wikiprojekt Polityka

Gubernatorzy stanów i terytoriów są najwyższymi urzędnikami władzy wykonawczej w stanach i terytoriach Stanów Zjednoczonych. Tytuł gubernatora został przejęty z brytyjskiej administracji kolonialnej, działającej w koloniach północnoamerykańskich przed powstaniem USA. Należy jednak pamiętać, iż współcześni gubernatorzy stanowi nie podlegają w żaden sposób władzom federalnym USA (nieco inaczej jest z gubernatorami terytoriów).

Gubernatorzy stanów[edytuj | edytuj kod]

Choć każdy z amerykańskich stanów ma własną konstytucję, kształtującą jego indywidualny system polityczny, ogólna rola ustrojowa gubernatora jest zbliżona we wszystkich stanach i generalnie odpowiada funkcji prezydenta USA na szczeblu federalnym. Gubernatorzy pochodzą z wyborów bezpośrednich i kierują całą stanową władzą wykonawczą (przy czym w wielu stanach inne wyższe urzędy również pochodzą z wyborów, co ogranicza swobodę gubernatora w ich obsadzaniu), w tym wydają akty wykonawcze do ustaw przyjmowanych przez parlamenty stanowe. W zdecydowanej większości stanów występuje konstytucyjne ograniczenie liczby kadencji, przez które gubernatorem może być jedna osoba. Najczęściej limit wynosi dwie kadencje w ciągu całego życia polityka, choć stosuje się również inne rozwiązania.

W większości stanów gubernatorzy posiadają zastępców (lieutenant governors, w dosłownym tłumaczeniu "gubernatorzy porucznicy"), którzy przejmują władzę do końca kadencji w razie opróżnienia urzędu gubernatorskiego, analogicznie jak wiceprezydent USA. W stanach, gdzie urząd zastępcy nie istnieje, prawo sukcesji posiada zwykle przewodniczący izby wyższej parlamentu lub drugi po gubernatorze najwyższy urzędnik władzy wykonawczej, przy czym funkcje te mogą się różnie nazywać w poszczególnych stanach.

Lista gubernatotów[edytuj | edytuj kod]

stan na 18 stycznia 2011

stan gubernator partia data objęcia urzędu
 Alabama Robert Bentley Partia Republikańska 17 stycznia 2011
 Alaska Sean Parnell Partia Republikańska 26 lipca 2009
 Arizona Jan Brewer Partia Republikańska 26 stycznia 2009
 Arkansas Mike Beebe Partia Demokratyczna 9 stycznia 2007
 Connecticut Dan Malloy Partia Demokratyczna 5 stycznia 2011
 Dakota Południowa Dennis Daugaard Partia Republikańska 8 stycznia 2011
 Dakota Północna Jack Dalrymple Partia Republikańska 7 grudnia 2010
 Delaware Jack Markell Partia Demokratyczna 20 stycznia 2009
 Floryda Rick Scott Partia Republikańska 4 stycznia 2011
 Georgia Nathan Deal Partia Republikańska 10 stycznia 2011
 Hawaje Neil Abercrombie Partia Demokratyczna 6 grudnia 2010
 Idaho Butch Otter Partia Republikańska 1 stycznia 2007
 Illinois Pat Quinn Partia Demokratyczna 29 stycznia 2009
 Indiana Mike Pence Partia Republikańska 14 stycznia 2013
 Iowa Terry Branstad Partia Republikańska 14 stycznia 2011
 Kalifornia Jerry Brown Partia Demokratyczna 3 stycznia 2011
 Kansas Sam Brownback Partia Republikańska 10 stycznia 2011
 Karolina Południowa Nikki Haley Partia Republikańska 12 stycznia 2011
 Karolina Północna Pat McCrory Partia Republikańska 5 stycznia 2013
 Kentucky Steve Beshear Partia Demokratyczna 11 stycznia 2007
 Kolorado John Hickenlooper Partia Demokratyczna 11 stycznia 2011
 Luizjana Bobby Jindal Partia Republikańska 14 stycznia 2008
 Maine Paul LePage Partia Republikańska 5 stycznia 2011
 Maryland Martin O'Malley Partia Demokratyczna 17 stycznia 2007
 Massachusetts Deval Patrick Partia Demokratyczna 4 stycznia 2007
 Michigan Rick Snyder Partia Republikańska 1 stycznia 2011
 Minnesota Mark Dayton Partia Demokratyczna 3 stycznia 2011
 Missisipi Phil Bryant Partia Republikańska 13 stycznia 2004
 Missouri Jay Nixon Partia Demokratyczna 12 stycznia 2009
 Montana Steve Bullock Partia Demokratyczna 7 stycznia 2013
 Nebraska Dave Heineman Partia Republikańska 20 stycznia 2005
 Nevada Brian Sandoval Partia Republikańska 3 stycznia 2011
 New Hampshire Maggie Hassan Partia Demokratyczna 3 stycznia 2013
 New Jersey Chris Christie Partia Republikańska 19 stycznia 2010
 Nowy Jork Andrew Cuomo Partia Demokratyczna 1 stycznia 2011
 Nowy Meksyk Susana Martinez Partia Republikańska 1 stycznia 2011
 Ohio John Kasich Partia Republikańska 10 stycznia 2011
 Oklahoma Mary Fallin Partia Republikańska 10 stycznia 2011
 Oregon John Kitzhaber Partia Demokratyczna 10 stycznia 2011
 Pensylwania Tom Corbett Partia Republikańska 18 stycznia 2011
 Rhode Island Lincoln Chafee bezpartyjny 4 stycznia 2011
 Tennessee Bill Haslam Partia Republikańska 15 stycznia 2011
 Teksas Rick Perry Partia Republikańska 21 grudnia 2000
 Utah Gary Herbert Partia Republikańska 21 sierpnia 2009
 Vermont Peter Shumlin Partia Demokratyczna 6 stycznia 2011
 Waszyngton Jay Inslee Partia Demokratyczna 16 stycznia 2013
 Wisconsin Scott Walker Partia Republikańska 3 stycznia 2011
 Wirginia Bob McDonnell Partia Republikańska 16 stycznia 2010
 Wirginia Zachodnia Earl Ray Tomblin Partia Demokratyczna 15 listopada 2010
 Wyoming Matt Mead Partia Republikańska 3 stycznia 2011

Szefowie administracji terytoriów[edytuj | edytuj kod]

Sześć terytoriów USA różni się dokładnym systemem politycznym i stopniem samodzielności względem Stanów Zjednoczonych, a tym samym nieco inna jest również rola poszczególnych gubernatorów. W Dystrykcie Kolumbii tytuł gubernatora w ogóle nie jest używany, zamiast tego szef władzy wykonawczej Dystryktu tytułowany jest jego burmistrzem.

Lista szefów administracji[edytuj | edytuj kod]

stan na 18 stycznia 2011

terytorium tytuł szef administracji partia data objęcia urzędu
 Dystrykt Kolumbii burmistrz Vincent Gray Partia Demokratyczna 2 stycznia 2011
 Guam gubernator Eddie Calvo Partia Republikańska 3 stycznia 2011
 Mariany Północne gubernator Benigno Fitial Partia Republikańska 9 stycznia 2006
 Portoryko gubernator Alejandro García Padilla Ludowa Partia Demokratyczna / Partia Demokratyczna 2 stycznia 2013
 Samoa Amerykańskie gubernator Lolo Letalu Matalasi Moliga bezpartyjny 3 stycznia 2013
 Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych gubernator John de Jongh Partia Demokratyczna 1 stycznia 2007