Mariany Północne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Commonwealth of the Northern Mariana Islands
Sankattan Siha Na Islas Mariånas

Wspólnota Marianów Północnych
Flaga Marianów Północnych
Godło Marianów Północnych
Flaga Marianów Północnych Godło Marianów Północnych
Hymn: Gi Talo Gi Halom Tase
Położenie Marianów Północnych
Język urzędowy angielski, czamorro, karoliński
Stolica Capitol Hill
Status terytorium autonomiczne terytorium stowarzyszone
Zależne od Stanów Zjednoczonych
Głowa terytorium prezydent Barack Obama
Szef rządu gubernator Eloy Inos
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe

477 km²
0%
Liczba ludności (2012)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia

51 395[1]
172 osób/km²
Jednostka monetarna dolar amerykański (USD)
Rok utworzenia wydzielone z Powierniczych Wysp Pacyfiku
1978
Strefa czasowa UTC +10
Kod ISO 3166 MP/MNP/580
Domena internetowa .mp
Kod telefoniczny +1 670
Mapa Marianów Północnych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Mariany Północne w Wikipodróżach
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Mariany Północne w Wikisłowniku

Mariany Północne (Wspólnota Marianów Północnych; ang.: Northern Mariana Islands, Commonwealth of the Northern Mariana Islands; czamorro: Notte Mariånas, Sankattan Siha Na Islas Mariånas) – terytorium stowarzyszone (Terytorium zorganizowane o statusie wspólnoty -US Commonwealth) Stanów Zjednoczonych położone w północno-zachodniej Oceanii.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Terytorium zajmuje północną część archipelagu Marianów, położonego w Mikronezji, w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego. W jego skład wchodzi 14 wysp, a powierzchnia wynosi 477 km². Zamieszkuje je ok. 80 400 osób (2005), głównie Mikronezyjczyków (lud Czamorro). Stolicą Marianów Północnych jest Capitol Hill.

Wyspa Saipan

Ustrój polityczny[edytuj | edytuj kod]

Mariany Północne są terytorium zależnym posiadającym status to terytorium nieinkorporowanego zorganizowanego o statusie "wspólnoty" (ang."commonwealth") - zależnego od USA o dużej autonomii wewnętrznej, co odpowiada statusowi terytorium stowarzyszonego ze Stanami Zjednoczonymi.

Rządy sprawuje gubernator wybierany w wyborach powszechnych. Ze względu na swój status, Marianami Północnymi administruje Office of Insular Affairs amerykańskiego Departamentu Spraw Wewnętrznych.

Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego parlamentu składającego się z 18-osobowej izby niższej (Izba Reprezentantów) i 9-osobowej izby wyższej (Senat).

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Mariany Północne dzielą się na 4 okręgi:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wyspy zostały odkryte w 1521 przez Magellana i do 1898 stanowiły własność hiszpańską. Wtedy to północna część Marianów została zakupiona przez Niemcy. Po I wojnie światowej jako terytorium mandatowe Ligi Narodów przeszła pod administrację japońską. W latach 1947-1990 jako terytorium powiernicze wchodziły w skład Powierniczych Wysp Pacyfiku. Jednocześnie od 1978 roku, posiadając autonomię wewnętrzną, uzyskały status państwa stowarzyszonego z USA.

Wyspy Marianów Północnych[edytuj | edytuj kod]

W skład terytorium wchodzą następujące wyspy (wymienione z północy na południe):

Nr Wyspa Powierzchnia (km2) Ludność
w 2000
Wysokość (m) Najwyższy punkt Położenie
1 Farallon de Pajaros (Urracas) 2,55 0 319 20°33′N 144°54′E/20,550000 144,900000
2 Maug Islands 2,13 0 227 20°02′N 145°19′E/20,033333 145,316667
3 Asuncion Island 7,31 0 891 19°43′N 145°41′E/19,716667 145,683333
4 Agrihan (Agrigan) 43,51 opuszczona w 1990 965 Mount Agrihan 18°46′N 145°40′E/18,766667 145,666667
5 Pagan (Mariany) 47,23 opuszczona w 1981 579 Mount Pagan 18°08′36″N 145°47′39″E/18,143333 145,794167
6 Alamagan 11,12 opuszczona w 2009 744 Banadera 17°35′N 145°50′E/17,583333 145,833333
7 Guguan 3,87 0 301 17°20′N 145°51′E/17,333333 145,850000
8 Sarigan 4,97 0 549 16°43′N 145°47′E/16,716667 145,783333
9 Anatahan 31,21 opuszczona w 1990 787 16°22′N 145°40′E/16,366667 145,666667
10 Farallon de Medinilla 0,85 0 81 16°01′N 146°04′E/16,016667 146,066667
11 Saipan 115,39 62 392 474 Mount Tagpochau 15°11′06″N 145°44′28″E/15,185000 145,741111
12 Tinian 101,01 3540 170 Kastiyu (Lasso Hill) 14°57′12″N 145°38′54″E/14,953333 145,648333
13 Aguijan (Agiguan) 7,09 0 157 14°42′N 145°18′E/14,700000 145,300000
14 Rota 85,38 3283 491 Mt. Manira 14°08′37″N 145°11′08″E/14,143611 145,185556
Mariany Północne 463,63 69 221 965 Mount Agrihan 14°08' do 20°33'N,
144°54° do 146°04'E

Stosunki wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. CIA - The World Factbook
  2. [1] Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona i Jasona Mandryka pt. "Operation World", oraz z innych źródeł.