Oklahoma
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Oklahoma | |||||
| State of Oklahoma | |||||
|
|||||
| Przydomek: Sooner State | |||||
| Dewiza: Labor omnia vincit | |||||
 |
|||||
| Państwo |  Stany Zjednoczone |
||||
| Stolica | Oklahoma City | ||||
| Język urzędowy | de iure brak de facto angielski |
||||
| Mieszkańcy | Oklahoman, Okie, Sooner | ||||
| Gubernator | Mary Fallin (R) | ||||
| Największe miasto | Oklahoma City | ||||
| Powierzchnia • ogółem |
na 20. miejscu 181 196 km² |
||||
| Szerokość Długość |
645 km 355 km |
||||
| Szerokość geograficzna | 33°35'N – 37°N | ||||
| Długość geograficzna | 94°29'W – 103°W | ||||
| Populacja (2000) |
na 27. miejscu 3 450 654 |
||||
| Gęstość (2000) |
na 35. miejscu 19,40 os./km² |
||||
Piramida wieku |
|||||
| Wejście do Unii • kolejność |
46 |
||||
| Strefa czasowa Czas letni |
UTC-5:00 [[UTC-{{{czasletni}}}:00]] |
||||
| ISO 3166-2 | US-OK | ||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||
| Strona internetowa | |||||
Oklahoma (wymowa:/ˌoʊkləˈhoʊmə/) – stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju.
Graniczy od północy ze stanami Kansas i Kolorado, od wschodu ze stanami Missouri i Arkansas, od południa z Teksasem, od zachodu z Nowym Meksykiem.
Na terenie stanu dominują rozległe równinne wyżyny. Równina wznosi się w kierunku zachodnim. Na wschodzie występują niewysokie pasma górskie, znane jako Kraina Ozark, z wyodrębnionym klimatem, także kulturowym.
Spis treści |
[edytuj] Historia
- połowa XVI wieku – odkrycie obszaru dzisiejszego stanu przez Hiszpanów.
- 1682 – Terytorium stanowi cześć francuskiej Luizjany.
- 1803 – Zakup Luizjany od Francji.
- 1819 – Władze federalne przeznaczają terytorium dzisiejszego stanu dla pięciu tzw. cywilizowanych plemion indiańskich z terenów wschodnich (Cherokee, Czoktaw, Chickasaw, Seminole, Indianie Rzeczek).
- 1837 – Proklamowanie Terytorium Indiańskiego.
- 1830-1842 – Przesiedlanie Indian na Terytorium Oklahomy.
- 23 marca 1889 – prezydent Benjamin Harrison ogłosił, że za 30 dni w południe część Terytorium Indiańskiego stanie otworem dla białych.
- 22 kwietnia 1889, godzina 12.00 – Nowi osadnicy przekraczają granicę Terytorium.
- 16 listopada 1907 – Oklahoma zostaje przyjęta do Unii jako 46 stan.
- lata 30. XX wieku – Stan nawiedza susza. W wyniku jej efektu oraz kryzysu gospodarczego wielu farmerów opuszcza stan.
[edytuj] Geografia
- Klimat: podzwrotnikowy, suma opadów zmniejsza się w kierunku zachodnim.
- Główne rzeki: Arkansas, Canadian River, Red River
- Liczba hrabstw: 77
- Największe hrabstwo: Oklahoma
- Liczba parków stanowych: 51
- 5 największych miast: Oklahoma City, Edmond, Tulsa, Midwest City, Norman.
[edytuj] Demografia
Oklahoma ma 3 189 977 mieszkańców (2005). Najpowszechniej używanymi językami są:
- język angielski – 92,13%,
- język hiszpański – 5,02%[1].
[edytuj] Symbole stanu
- Dewiza: Labor Omnia Vincit (łac.) "Praca wszystko zwycięża"
- Przydomek: Sooner State
- Znaczenie przydomka: od wyścigu do działek przez tzw. Sooners[2]
- Znaczenie nazwy "Oklahoma": "stan czerwonych ludzi" (z języka Czoktawów)
- Symbole: jemioła, judaszowiec, muchołówka
[edytuj] System polityczny
|
Władzę ustawodawczą na szczeblu stanowym sprawuje dwuizbowa Legislatura Oklahomy, składająca się z liczącego 48 członków Senatu oraz Izby Reprezentantów, w której zasiada 101 deputowanych. Głównym organem władzy wykonawczej jest pochodzący z wyborów bezpośrednich gubernator, któremu podlegają urzędnicy i instytucje niższego szczebla. |
[edytuj] Przemysł i bogactwa naturalne
[edytuj] Rolnictwo
- główne uprawy: pszenica, orzeszki ziemne, sorgo, soja, kukurydza, owies, jęczmień,
- hodowla: bydło, drób.
[edytuj] Przemysł
- maszynowy, metalowy, petrochemiczny, wydobycie ropy naftowej
[edytuj] Informacje uzupełniające
- Atrakcje turystyczne:
- Sporty motorowowodne na akwenie zbiornika sztucznego Lake Texoma na rzece Red River
- Park stanowy z siedliskiem bobrów Broken Bow State Park,
- tereny krainy Ozark na wschodzie stanu,
- profesjonalna koszykówka NBA w Oklahoma City
- sport uniwersytecki, szczególnie futbol amerykański i koszykówka mężczyzn w wykonaniu drużyn
- Wyścigi konne w Oklahoma City
Przypisy
- ↑ Modern Language Association. Podane są wszystkie języki używane przez więcej niż 0,5% ogółu ludności.
- ↑ Sooners – artykuł na angielskiej Wikipedii (ang.)
[edytuj] Linki zewnętrzne
Przypisy
- ↑ Modern Language Association. Podane są wszystkie języki używane przez więcej niż 0,5% ogółu ludności.
- ↑ Sooners – artykuł na angielskiej Wikipedii (ang.)
|
|||||||||||||
