Oklahoma

Oklahoma
State of Oklahoma
Flaga stanowa Oklahomy Pieczęć stanowa Oklahomy
Przydomek: Sooner State
Dewiza: Labor omnia vincit
Państwo	Stany Zjednoczone
Stolica	Oklahoma City
Język urzędowy	de iure brak de facto angielski
Mieszkańcy	Oklahoman, Okie, Sooner
Gubernator	Mary Fallin (R)
Największe miasto	Oklahoma City
Powierzchnia  • ogółem  • lądowa  • wodna  • % wodna	na 20. miejscu 181 196 km² 178 023 km² 3173 km² 1,8 %
Szerokość Długość Wzniesienie  • najwyższe  • średnie  • najniższe	645 km 355 km   1516 m 395 m 88 m
Szerokość geograficzna	33°35'N – 37°N
Długość geograficzna	94°29'W – 103°W
Populacja (2000)	na 27. miejscu 3 450 654
Gęstość (2000)	na 35. miejscu 19,40 os./km²
Piramida wieku
Wejście do Unii  • kolejność  • data	46 16 listopada 1907
Strefa czasowa Czas letni	UTC-5:00 [[UTC-{{{czasletni}}}:00]]
ISO 3166-2	US-OK
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Oklahoma

Ten artykuł jest częścią serii: Polityka stanu Oklahoma Gubernator Brad Henry Legislatura Izba Reprezentantów Senat Delegacja do Kongresu Sąd Najwyższy Podział administracyjny Polityka USA Wikiprojekt Polityka

Najwyższy gmach w stanie Oklahoma, The BOK Tower w centrum biznesu petrochemicznego i handlowego na wschodzie stanu, Tulsa

Oklahoma (wymowa:/ˌoʊkləˈhoʊmə/) – stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju.

Graniczy od północy ze stanami Kansas i Kolorado, od wschodu ze stanami Missouri i Arkansas, od południa z Teksasem, od zachodu z Nowym Meksykiem.

Na terenie stanu dominują rozległe równinne wyżyny. Równina wznosi się w kierunku zachodnim. Na wschodzie występują niewysokie pasma górskie, znane jako Kraina Ozark, z wyodrębnionym klimatem, także kulturowym.

Historia

• połowa XVI wieku – odkrycie obszaru dzisiejszego stanu przez Hiszpanów.
• 1682 – Terytorium wchodzi w skład francuskiej Luizjany.
• 1803 – Zakup Luizjany od Francji.
• 1819 – Władze federalne przeznaczają terytorium dzisiejszego stanu dla tzw. "pięciu cywilizowanych plemion" indiańskich z terenów wschodnich (Czirokezi, Czoktawowie, Czikasawowie, Seminole, Krikowie).
• 1837 – Proklamowanie Terytorium Indiańskiego.
• 1830-1842 – Przesiedlanie kolejnych plemion Indian na Terytorium Oklahomy.
• 23 marca 1889 – prezydent Benjamin Harrison ogłosił, że za 30 dni w południe większa część Terytorium Indiańskiego zostanie otwarta dla białych.
• 22 kwietnia 1889, godzina 12.00 – Nowi osadnicy przekraczają granicę Terytorium (tzw. "wyścig po ziemię").
• 16 listopada 1907 – Oklahoma zostaje przyjęta do Unii jako 46 stan.
• lata 30. XX wieku – Stan nawiedza susza. W jej wyniku oraz z powodu kryzysu gospodarczego wielu farmerów opuszcza stan.
• 19 kwietnia 1995 - największy zamach terrorystyczny na terenie USA - Zamach terrorystyczny w Oklahoma City

Geografia

• Klimat: podzwrotnikowy, suma opadów zmniejsza się w kierunku zachodnim.
• Główne rzeki: Arkansas, Canadian River, Red River
• Liczba hrabstw: 77
• Największe hrabstwo: Oklahoma
• Liczba parków stanowych: 51
• 5 największych miast: Oklahoma City, Edmond, Tulsa, Midwest City, Norman.

Demografia

Oklahoma ma 3 189 977 mieszkańców (2005). Najpowszechniej używanymi językami są:

• język angielski – 92,13%,
• język hiszpański – 5,02%.

Religia

• ewangelikalizm - 53%
• protestantyzm - 19%
• katolicyzm - 12%
• bez religii - 12%
• buddyzm - 1%
• pozostali - 3%

Największymi grupami religijnymi w 2010 roku, były:

• Południowa Konwencja Baptystów: 886,394
• Zjednoczony Kościół Metodystyczny: 282,347
• Protestantyzm bez denominacyjny: 220,387
• Kościół katolicki: 178,430
• Kościoły Chrystusowe: 157,232
• Zielonoświątkowcy: 140,000 (głównie: Zbory Boże)

Symbole stanu

• Dewiza: Labor Omnia Vincit (łac.) "Praca wszystko zwycięża"
• Przydomek: Sooner State
• Znaczenie przydomka: od wyścigu do działek przez tzw. Sooners
• Znaczenie nazwy "Oklahoma": "stan czerwonych ludzi" (z języka Czoktawów)
• Symbole: jemioła, judaszowiec, muchołówka

System polityczny

Władzę ustawodawczą na szczeblu stanowym sprawuje dwuizbowa Legislatura Oklahomy, składająca się z liczącego 48 członków Senatu oraz Izby Reprezentantów, w której zasiada 101 deputowanych. Głównym organem władzy wykonawczej jest pochodzący z wyborów bezpośrednich gubernator, któremu podlegają urzędnicy i instytucje niższego szczebla.

Przemysł i bogactwa naturalne

Rolnictwo

• główne uprawy: pszenica, orzeszki ziemne, sorgo, soja, kukurydza, owies, jęczmień,
• hodowla: bydło, drób.

Przemysł

• maszynowy, metalowy, petrochemiczny, wydobycie ropy naftowej

Informacje uzupełniające

• Atrakcje turystyczne:
  • Sporty motorowowodne na akwenie zbiornika sztucznego Lake Texoma na rzece Red River
  • Park stanowy z siedliskiem bobrów Broken Bow State Park,
  • tereny krainy Ozark na wschodzie stanu,
  • profesjonalna koszykówka NBA w Oklahoma City
  • sport uniwersytecki, szczególnie futbol amerykański i koszykówka mężczyzn w wykonaniu drużyn
    • University of Oklahoma w Norman
    • Oklahoma State University w Stillwater.
• Wyścigi konne w Oklahoma City

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona stanu Oklahoma