Macierzanka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Macierzanka
Morfologia (macierzanka piaskowa)
Morfologia (macierzanka piaskowa)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina jasnotowate
Rodzaj macierzanka
Nazwa systematyczna
Thymus L.
Sp. Pl. 590. 1753[2]
Typ nomenklatoryczny
Thymus vulgaris L.[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Macierzanka karpacka

Macierzanka (Thymus L.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Według niektórych ujęć taksonomicznych należy do niego ok. 300 gatunków[3]. Występują w Eurazji, północnej Afryce, na Wyspach Kanaryjskich. We florze Polski występuje 10 gatunków.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Rośliny zielne lub krzewinki o aromatycznym zapachu. Liście drobne. Cechą charakterystyczną jest występowanie w kwiatach różnosłupkowości. Kwiaty drobne, rurkowate, najczęściej białe, różowe lub fioletowe.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae) Lindl., która jest jednym z kladów w obrębie rzędu jasnotowców (Lamiales) Bromhead z grupy astrowych spośród roślin okrytonasiennych[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Lamianae Takht., rząd jasnotowce (Lamiales Bromhead), podrząd Lamiineae Bessey in C.K. Adams, rodzina jasnotowate (Lamiaceae Lindl.), plemię Thymeae Bartl., podplemię Thyminae Coss. & Germ., rodzaj macierzanka (Thymus L.)[4].

Gatunki flory Polski[5]
Inne gatunki (wybór)[6]
  • Thymus adamovicii Velen.
  • Thymus alternans Klokov
  • Thymus antoninae Rouy & Coincy
  • Thymus aranjuezii Jalas
  • Thymus atlanticus (Ball) Roussine
  • Thymus atticus C Kelak.
  • Thymus aznavourii Velen.
  • Thymus baeticus Boiss. ex Lacaita
  • Thymus bashkiriensis Klokov & Roussine
  • Thymus bihoriensis Jalas
  • Thymus binervulatus Klokov & Roussine
  • Thymus borysthenicus Klokov & Roussine
  • Thymus bracteatus Lange ex Cutanda
  • Thymus bracteosus Vis. ex Benth.
  • Thymus bulgaricus (Domin & Podp.) Ronniger
  • Thymus caespititius Brot.
  • Thymus camphoratus Hoffmanns. & Link
  • Thymus capitatus (L.) Hoffmanns. & Link
  • Thymus capitellatus Hoffmanns. & Link
  • Thymus carnosus Boiss.
  • Thymus cephalotos L.
  • Thymus cherlerioides Vis.
  • Thymus ciliatissimus Klokov
  • Thymus comosus Heuff. ex Griseb.
  • Thymus comptus Friv.
  • Thymus degenii Heinr.Braun
  • Thymus dimorphus Klokov & Roussine
  • Thymus doerfleri Ronniger
  • Thymus dolomiticus H.J.Coste
  • Thymus dolopicus Formánek
  • Thymus dubjanskii Klokov & Roussine
  • Thymus embergeri Roussine
  • Thymus eupatoriensis Klokov & Roussine
  • Thymus glabrescens Willd.
  • Thymus glandulosus Lag. ex Villar, non Req.
  • Thymus hirtus Willd.
  • Thymus kirgisorum Dubj.
  • Thymus leptophyllus Lange
  • Thymus longicaulis C.Presl
  • Thymus longiflorus Boiss.
  • Thymus munbyanus Boiss. & Reut.
  • Thymus ocheus Heldr. & Sart. ex Boiss.
  • Thymus pallasianus Heinr.Braun
  • Thymus pannonicus All.
  • Thymus parnassicus Halácsy
  • Thymus pulcherrimus Schur
  • Thymus richardii Pers.
  • Thymus sibthorpii Benth.
  • Thymus spinulosus Ten.
  • Thymus striatus Vahl
  • Thymus thracicus Velen.
  • Thymus tomentosus Willd.
  • Thymus ×porcii Borbás

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne, niektóre mają własności lecznicze.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-31].
  2. 2,0 2,1 Thymus. W: Index Nominum Genericorum [on-line]. [dostęp 2014-10-16].
  3. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  4. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Thymus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-04-03].
  5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  6. Flora Europaea – Thymus (ang.). Royal Botanic Garden Edinburgh. [dostęp 18 marca 2008].