Most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego w Toruniu
| Most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego w Toruniu | |
 Obiekt widziany z równoległego mostu drogowego, 2006 |
|
| Miejscowość | Toruń |
| Podstawowe dane | |
| Przeszkoda | rzeka Wisła |
| Długość | 977 m |
| Rozpiętość przęseł | 5 x 94,16 m 36 m |
| Zbudowano | 1870-1873 |
| Zburzono | 1939 1945 |
| Odbudowano | 1948 |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Most kolejowy na rzece Wiśle w Toruniu, w ciągu linii kolejowej Poznań – Olsztyn – Skandawa (GP). Most znajduje się między stacjami Toruń Główny i Toruń Miasto. Całkowita długość mostu wynosi 977 m. Pięć przęseł znajdujących się nad głównym nurtem Wisły, ma rozpiętość 94,16 m; przęsła nad terenem zalewowym – Kępą Bazarową i Małą Wisłą – są krótsze i mają rozpiętość ok. 36 m; dziewięć z nich poprowadzonych jest po łuku o promieniu 377 m.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Decyzja o budowie mostu, która zapadła w 1868 r., wiązała się z budową linii kolejowej z Poznania do Olsztyna i Wystrucia. Prace budowlane rozpoczęto w 1870 r., w 1871 ukończono filary, a w 1873 zakończono montaż żelaznej konstrukcji. 15 sierpnia tego roku nastąpiło oficjalne otwarcie przeprawy, której długość wynosiła 996,78 m. W latach 1876-77 zostały ukończone wieże ustawione na filarach brzegowych.
Pierwotnie był to most kolejowo-drogowy – miał po jednym pasie drogowym i kolejowym, konieczne więc były „mijanki” przed wjazdem. Na skrajnych filarach mostu, zarówno od strony miasta, jak i po przeciwnej stronie Wisły wznoszą się po dwie czworoboczne wieże, obecnie jedno-, a pierwotnie trójkondygnacyjne; druga kondygnacja posiadała w narożach nadwieszone wieżyczki, najwyższa była okrągła i zwieńczona krenelażem. W niszach wież stały posągi – od strony południowej króla pruskiego Fryderyka II i cesarza Wilhelma I, od strony miasta posągi mistrzów krzyżackich Hermana Balka i Hermanna von Salzy; poniżej posągów znajdowały się płaskorzeźby ze scenami nawiązującymi do posągów powyżej nich. Odpowiednio były to: wkroczenie wojsk pruskich do Torunia w 1793 r. pod posągiem Fryderyka Wielkiego, postępy niemieckiej kultury i cywilizacji – pod postacią Wilhelma I, założenie miasta Torunia przez Krzyżaków – pod figurą Hermanna Balka, natomiast pod rzeźbą Hermanna von Salzy – scena nawracania pogańskich Prusów.
Po 1920 r. dekoracje rzeźbiarskie uległy zniszczeniu. Posągi Fryderyka Wielkiego i Wilhelma zostały uszkodzone już w 1920 r., prawdopodobnie przez wojska polskie wkraczające do Torunia od strony Podgórza i wkrótce zdjęte w nieustalonych okolicznościach. Płaskorzeźby natomiast skuto w 1925 r. za zgodą ówczesnego konserwatora zabytków[1].
Przez długi czas był to jedyny most w Toruniu, obsługiwał więc jednocześnie ruch kolejowy, pieszy i kołowy. W 1934 r. otwarto nowy most drogowy (obecnie im. Józefa Piłsudskiego). Po tym czasie most kolejowy zamknięto dla ruchu kołowego i położono na nim drugi tor.
W czasie wojny był dwukrotnie wysadzany – przez Polaków w 1939 i Niemców w 1945 r. W 1948 odbudowany. Po wojnie wieżyczki mostowe obniżono o dwie kondygnacje, usuwając charakterystyczny element panoramy miasta.
[edytuj] Użytkowanie obecne
Most jest obecnie użytkowany wyłącznie przez kolej. Obecnie także jest oficjalnie zamknięty dla ruchu pieszego, lecz istnieje możliwość przejścia chodnikiem z krat stalowych po wschodniej stronie.
W 1999 patronem mostu został Ernest Malinowski.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Robert Kola. Most kolejowy w Toruniu. „Świat Kolei”. 4, s. 15-22, 2002.
