Nagłe zatrzymanie krążenia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nagłe zatrzymanie krążenia
ICD-10 I46
I46.0 Zatrzymanie krążenia ze skuteczną resuscytacją
I46.1 Nagła śmierć sercowa, tak opisana
I46.9 Zatrzymanie krążenia nie określone

Nagłe zatrzymanie krążenia, w skrócie nzk (po ang. cardiac arrest) – nagły stan chorobowy, w którym dochodzi do zatrzymania czynności mechanicznej serca powodującego ustanie krążenia krwi. Następnie występuje wtórne zatrzymanie oddechu, i w konsekwencji dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu. Właściwym postępowaniem po rozpoznaniu nzk jest rozpoczęcie resuscytacji.

Przyczyny[edytuj | edytuj kod]

Należy rozważyć tzw. 4H i 4T.

Mechanizmy zatrzymania[edytuj | edytuj kod]

  • migotanie komór – jest to niesynchroniczna praca komórek mięśnia sercowego, depolaryzacja zachodzi w różnym czasie; w zapisie EKG brak wyodrębnionych zespołów QRS
  • częstoskurcz komorowy – bez tętna; w zapisie EKG wysokie zespoły QRS, czasem ostre
  • asystolia – brak czynności elektrycznej (a co za tym idzie i mechanicznej) w mięśniu sercowym – w zapisie EKG – linia izoelektryczna
  • rozkojarzenie elektromechaniczne (PEA) – obecna czynność elektryczna serca (obecny zapis EKG – inny niż asystolia i migotanie komór), ale brak czynności mechanicznej (aktywność elektryczna bez tętna)

Objawy[edytuj | edytuj kod]

Nagłe zatrzymanie krążenia rozpoznajemy po sprawdzeniu trzech najważniejszych objawów (wszystkie trzy muszą wystąpić):

  • utrata świadomości (poszkodowany nie reaguje na bodźce – dotyk i głos),
  • brak oddechu lub oddech patologiczny (kontrola oddechu po udrożnieniu dróg oddechowych przez 10 sekund),
  • brak tętna na dużych tętnicach (kontrola tętna na tętnicy szyjnej zewnętrznej lub udowej przez 10 sekund)

Objawy późne (jeśli nie podjęto natychmiastowych działań resuscytacyjnych):

Postępowanie[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe czynności resuscytacyjne[edytuj | edytuj kod]

  • A – (ang. Airways) – udrożnienie dróg oddechowych: usunięcie z jamy ustnej śluzu i ciał obcych oraz odgięcie głowy do tyłu i wysunięcie żuchwy
  • B – (ang. Breathing) – wentylacja płuc: sztuczny oddech usta-usta lub usta-nos
  • C – (ang. Circulation) – zewnętrzny (pośredni) masaż serca: rytmiczne uciskanie mostka dwoma rękami ułożonymi dłoń na dłoń na głębokość 5 cm (u dorosłych) w linii środkowej ciała, na środku klatki piersiowej [dolna połowa mostka].
  1. W przypadku braku reakcji, ratownik ma (po udrożnieniu dróg oddechowych przez odchylenie głowy do tyłu) stwierdzić w czasie do 10 sekund wzrokiem, słuchem i dotykiem, czy pojawiają się prawidłowe oddechy, kaszel lub ruch pacjenta świadczące o zachowanej czynności serca
  2. Po stwierdzeniu braku reakcji oraz braku oddechu, należy wezwać pogotowie (999 lub 112), po czym trzydzieści razy ucisnąć środek klatki piersiowej [dolna połowa mostka], a następnie wykonać dwa wdechy ratownicze
  3. Sekwencję trzydziestu ucisków i dwóch wdechów należy powtarzać do przywrócenia spontanicznego oddechu, zmęczenia ratującego lub do przyjazdu wykwalifikowanej pomocy
  4. Resuscytację krążeniowo-oddechową rozpoczyna się od 5 wdechów ratowniczych z następnym masażem serca w 4 przypadkach NZK: u dziecka, u topielca, u wisielca, u zasypanego (śniegiem, ziemią i inn.)

Ważne jest, aby w trakcie resuscytacji krążeniowo-oddechowej [RKO] starać się wykryć i leczyć (jeśli to możliwe) potencjalnie usuwalne przyczyny nagłego zatrzymania krążenia.

Jeżeli podstawowe zabiegi resuscytacyjne były wykonywane przez przynajmniej dwie minuty bez pozytywnego skutku, a mamy dostęp do defibrylatora (automatycznego (AED) lub z karetki zespołu ratownictwa medycznego lub szpitalnego), przykleja się 3 elektrody do klatki piersiowej z monitora defibrylatora sprawdza się rytm i przechodzi do dalszego postępowania.

Dalsze postępowanie[edytuj | edytuj kod]

Po stwierdzeniu rytmu do defibrylacji (migotanie komór lub częstoskurcz komorowy bez tętna):

  • wykonuje się defibrylację 360 J - prądem monofazowym, 150-200 J - prądem dwufazowym [nowoczesny defibrylator]
  • kontynuuje się rozpoczętą resuscytację krążeniowo-oddechową w sekwencji trzydziestu uciśnięć i dwóch wdechów przez dwie minuty
  • co 2 minuty sprawdza się rytm
  • w razie potrzeby wykonuje się kolejne defibrylacje i kontynuuje się resuscytację według podanego schematu
  • po trzeciej defibrylacji podaje się 1 mg adrenaliny dożylnie, powtarza się 1 mg adrenaliny co 3-5 minut; amiodaron w dawce 300 mg również podaje się po trzeciej defibrylacji[1]
  • wyżej wymieniony cykl postępowania powtarza się, jeśli nie dojdzie do przywrócenia krążenia (obecny puls)

Po stwierdzeniu rytmu nie do defibrylacji (asystolia lub aktywność elektryczna bez tętna - PEA):

  • podaje się 1 mg adrenaliny dożylnie i powtarza się podawanie 1 mg co 3-5 minut
  • kontynuuje się resuscytacje krążeniowo-oddechową w sekwencji: trzydziestu uciśnięć mostka i dwóch wdechów
  • ocena rytmu co dwie minuty
  • nie zaleca się rutynowo podawania atropiny[1]

Po 20-25 minutach od zatrzymania krążenia lub przy ciężkiej kwasicy i niektórych zatruciach lekami podaje się 8,4% roztwór wodorowęglanu sodu w dawce 1 mEq/kg masy ciała.

Zaprzestanie resuscytacji po 30-45 minutach jeśli NZK trwało poniżej sześciu minut przed rozpoczęciem RKO. Czas trwania zabiegów resuscytacyjnych należy przedłużyć do

45-60 min w wypadku utonięcia, w hipotermii i przy zatruciach lekowych.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Podsumowanie głównych zmian w Wytycznych Resuscytacji. Polska Rada Resuscytacji, 2010. [dostęp 2011-04-14]. s. 7.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie. Andrzej Szczeklik (red.). T. I. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005, s. 242-7. ISBN 8374300310.
  • Stany nagłe. Tomasz Hryniewiecki (red.). Warszawa: Medical Tribune Polska, 2009, s. 6-11. ISBN 978-83-60135-58-7.


Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.