Nawarra (prowincja)
| Comunidad Foral de Navarra Nafarroako Foru Erkidegoa Wspólnota Nawarry |
|||||
|
|||||
 |
|||||
| Hymn: Himno de las Cortes | |||||
| Stolica | Pampeluna | ||||
| Powierzchnia • razem • proc. Hiszpanii |
11. miejsce 10 391 km² 2,1% |
||||
| Populacja (2002) • liczba ludności • gęstość • proc. Hiszpanii |
15. miejsce 569 628 54,82 os./km² 1,4% |
||||
| Język urzędowy | hiszpański, baskijski na terenach baskofońskich i mieszanych |
||||
| Reprezentacja w parlamencie • Kongres • Senat |
5 1 |
||||
| Prezydent | Miguel Sanz Sesma (UPN) |
||||
.svg)
Nawarra (hiszp. Navarra, fr. Navarre, bask. Nafarroa) – kraina historyczna w zachodniej części Pirenejów na pograniczu Hiszpanii i Francji. Nawarra obejmuje część historycznego Kraju Basków. Pod zwierzchnictwem Nawarry znajdowała się niegdyś również część francuskiego departamentu Pyrénées-Atlantiques, obecnie znana jako Dolna Nawarra (fr. Basse-Navarre).
Nawarra jako wspólnota autonomiczna Hiszpanii[edytuj]
Wspólnota autonomiczna Nawarry (hiszp. Comunidad Foral de Navarra, bask. Nafarroako Foru Erkidegoa), będąca jednocześnie Prowincją Nawarry (hiszp. Provincia de Navarra, bask. Nafarroako Probintzia) graniczy z prowincjami: Guipúzcoa, Álava (obie we wspólnocie Kraju Basków), Saragossą, Hueską (obie w Aragonii), La Rioja oraz z Francją.
Nawarra stanowi jedną z dwóch (obok Kraju Basków) wspólnot autonomicznych o statusie comunidad foral, tj. wspólnoty prawa lokalnego. Określenie to przysługuje jej w związku z faktem, że dawna autonomia prawna (stąd foral od fueros – zbiór praw lokalnych) nigdy nie została w tym regionie zniesiona. Nie dokonał tego gen. Franco, odwdzięczając się za poparcie Nawarry w wojnie domowej. Dzięki temu po uchwaleniu nowej konstytucji Hiszpanii w 1978 r. Nawarze przysługiwało prawo do ogłoszenia szerszej autonomii bez dodatkowych warunków, które musiała spełnić większość wspólnot autonomicznych. Istotnym uprawnieniem Nawarry jako wspólnoty prawa lokalnego jest negocjacja z rządem hiszpańskim tzw. umowy ekonomicznej (Concierto Económico), która określa udział obu stron w podatkach i wydatkach. Dodatkowo statut autonomiczny Nawarry jako jedyny nie nosi nazwy statutu, lecz Ustawy o udoskonaleniu prawa lokalnego (Ley de Amejoramiento del Fuero).
Powierzchnia wspólnoty wynosi 10 391 km². W 2002 r. ludność Nawarry wyniosła 569.628 osób (gęstość zaludnienia: 54,82 osoby/km²). Jedna trzecia tej liczby zamieszkuje stolicę prowincji, Pampelunę.
Historia[edytuj]
- od IX wieku samodzielne państwo
- w XI-XII wieku związana z Aragonią
- od XIII wieku pod wpływem Francji
- od 1512 roku południowa część Nawarry została włączona do Hiszpanii
- północna część Nawarry od XVI wieku w posiadaniu Burbonów, a później w unii personalnej z Francją
- w 1789 francuską część Nawarry przekształcono w departament Basses Pyrénées
Zobacz też[edytuj]
|
|||||||||||||
|
|||||||
|
||||||||||||||
