Królestwo Nawarry

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Nafarroako Erresuma
Królestwo Nawarry
Księstwo Waskonii 824–1620 Królestwo Francji (987–1791)
Królestwo Hiszpanii
Flaga Królestwa Nawarry
Godło Królestwa Nawarry
Flaga Królestwa Nawarry Godło Królestwa Nawarry
Położenie Królestwa Nawarry
Stolica Pampeluna
Ustrój polityczny monarchia
Ostatnia głowa państwa król Ludwik XIII
Królestwo Nawarry (pomarańczowe) ok. 1030

Królestwo Nawarry – historyczne królestwo na północy Półwyspu Iberyjskiego, terytorium jednego z plemion baskijskich: Basconum. Wcześniej nazywane Królestwem Pampeluny, obejmowało wszystkie terytoria zamieszkane przez Basków. Istniało w latach 824–1620. Nazwa pochodzi od baskijskiego słowa „nabarra”, używanego w epoce średniowiecza, które oznaczało „wielkie równiny w górach”. Językiem Królestwa Nawarry był język baskijski.

Południowa część królestwa została podbita przez Królestwo Kastylii i Królestwo Aragonii w 1512 r., a tym samym stała się częścią zjednoczonego Królestwa Hiszpanii. Oficjalnym motywem najazdu było nawrócenie niewiernych na chrześcijaństwo. Baskowie zamieszkujący południowe tereny zostali w większości wymordowani, a ci, którzy przeżyli, zostali przesiedleni na inne tereny Hiszpanii, wszystkie nazwiska przesiedlonych Basków zostały zastąpione nazwiskiem „navarro”. Cała spuścizna baskijska została zniszczona i spalona. Północna część królestwa pozostała niezależna (miejscem, które najdłużej oparło się inwazji Kastylijczyków było Amaiur). W 1589 r. Nawarra została związana z Francją unią personalną, zaś w 1620 r. została formalnie włączona do Francji. Tytuł króla Nawarry zachował się w tytulaturze francuskich władców, aż do obalenia monarchii.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ariqita y Lasa, Colección de documentos para la historia de Navarra (Pamplona, 1900)
  • Bascle de Lagreze, La Navarre française (Paris, 1881)
  • Blade, Les Vascons espagnols (Agen, 1891)
  • Pierre Boissonade, Histoire de la reunion de la Navarre à la Castille (Paris, 1893)
  • Chappuys, Histoire du royaume de Navarre (Paris, 1590; 1616)
  • Favyn, Histoire de Navarre (Paris, 1612)
  • Ferreras, La Historia de España (Madrid, 1700–27)
  • Galland, Memoires sur la Navarre (Paris, 1648)
  • Idem, Annales del reino de Navarra (5 vols., Pamplona, 1684–95; 12 vols., Tolosa, 1890–92)
  • Idem, Diccionario de las antigüedades de Nayanna (Pamplona, 1840–43)
  • Idem, Historia compendiada del reino de Navarra (S. Sebastián, 1832)
  • Jaurgain, La Vasconie (Pau, 1898)
  • de Marca, Histoire de Béarn (Paris, 1640)
  • Moret, Investigationes históricas del reino de Navarra (Pamplona, 1655)
  • Oihenart, Notitia utriusque Vasconiae (Paris, 1656)
  • Sorauren, Mikel. Historia de Navarra, el estado vasco. Pamiela, 1999. ISBN 84-7681-299-X
  • Risco, La Vasconia en España Sagrada, XXXII (Madrid, 1779)
  • Ruano Prieto, Anexión del Reino de Navarra en tiempo del Rey Católico (Madrid, 1899)
  • Urzaniqui, Tomás, and de Olaizola, Juan María. La Navarra marítima. Pamiela, 1998. ISBN 84-7681-293-0
  • Yanguas y Miranda, Crónica de los reyes de Navarra (Pamplona, 1843)