Ołtarzew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ołtarzew
Gmach główny pallotyńskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Ołtarzewie
Gmach główny pallotyńskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Ołtarzewie
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat warszawski zachodni
Gmina Ożarów Mazowiecki
Liczba ludności (2009) 524
Strefa numeracyjna (+48) 22
Tablice rejestracyjne WZ
SIMC 0005960
Położenie na mapie gminy Ożarów Mazowiecki
Mapa lokalizacyjna gminy Ożarów Mazowiecki
Ołtarzew
Ołtarzew
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ołtarzew
Ołtarzew
Ziemia 52°12′42″N 20°45′23″E/52,211667 20,756389
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Ołtarzewwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Ożarów Mazowiecki.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie warszawskim.

Według stanu na dzień 19 czerwca 2009 roku sołectwo liczyło 524 mieszkańców[1].

W Ołtarzewie urodził się historyk mediewista Benedykt Zientara, socjolog religii Witold Zdaniewicz oraz Andrzej Kolikowski, ps. Pershing, przywódca gangu pruszkowskiego.

Tablica upamiętniająca Janusza Kusocińskiego

W Ołtarzewie spędził dzieciństwo Janusz Kusociński. Jego ojciec, urzędnik kolejowy, objął tam małe gospodarstwo rolne. W miejscu, gdzie do lat 70. stał drewniany dom rodziny Kusocińskich, postawiono tablicę upamiętniający ten fakt[2].

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Królowej Apostołów[3].

Dwór[edytuj | edytuj kod]

Dwór w Ołtarzewie

Dworek w Ołtarzewie i jego historia związane są z rodziną Ryxów - potomków emigranta pochodzącego z Francji, Ferdynanda Ryxa. Otrzymał on od króla Stanisława Augusta Poniatowskiego za zasługi tytuł starosty piaseczyńskiego i herb szlachecki „Pierścień”. Jego bratanek, Franciszek Ryx był majorem Wojska Polskiego i dosłużył się podczas Insurekcji Kościuszkowskiej, w 1794 Krzyża „Virtuti Militari”. Wnuk Franciszka, Bronisław Ryx w połowie XIX wieku osiedlił się w Ołtarzewie, przy „trakcie poznańskim”. Podczas Powstania Styczniowego majątek został zniszczony i zarekwirowany przez władze carskie, a wnuk majora zmuszony do 20-letniej emigracji, ponieważ brał udział w powstaniu i Tymczasowym Rządzie Narodowym. W 1906 zniszczony majątek został odkupiony od administracji rosyjskiej przez syna Bronisława - Jerzego. Potomek częściowo odbudowuje dwór, zakłada tutaj park, przenosi tutaj hodowlę zwierzęcą i roślinną. Majątek odradza się i rozkwita jednak nie na długo - w 1915 cofające się wojska rosyjskie ponownie niszczą dworek. Tragedia zostaje dopełniona w 1919, kiedy to podczas obrony Lwowa, jako ochotnik Legii Akademickiej ginie jedyny syn - Andrzej. Pamiątką po nim został rosnący do tej pory dąb który własnoręcznie zasadził. Córka Jerzego Ryxa, Krystyna wyszła natomiast za mąż za Romana Olędzkiego, z którym miała 3 dzieci - Andrzeja, Izabellę i Aleksandrę. Podczas tego małżeństwa majątek odrodził się i rozkwitł. Znany był wówczas z uprawy wielu znakomitych odmian warzyw, owoców, krzewów, drzew i kwiatów. Niestety razem z wybuchem II wojny światowej kończy się idylliczne życie rodzinne, podczas którego małżonkowie brali aktywny udział w życiu politycznym i społecznym, patriotycznie i po katolicku wychowywali swoje dzieci, córki i syn pomimo zamożności rodziców byli angażowani do prac fizycznych i regularnej nauki na plantacjach. Po upadku Warszawy rodzina zostaje poddana inwigilacji a majątek zaborowi przez niemieckie służby okupacyjne. Jako członek Stronnictwa Narodowego, Roman Olędzki pomagał Pallotynom którzy mieszkali w niedalekim Seminarium a także wspomagał oficerów, którzy opuszczali stolicę. Patriotycznie wychowany syn pełnił rolę łącznika z organizatorami konspiracyjnej Narodowej Organizacji Wojskowej, za co 15 sierpnia 1940 został aresztowany. Zginął w obozie w Oświęcimiu. Pomimo nieszczęść, pod pozorem pracy przy warzywach, na terenie majątku zlokalizowany został magazyn broni oddziałów Armii Krajowej oraz baza członków konspiracji. W dworku Siostry Urszulanki organizowały tajne nauczania dla dzieci z Ołtarzewa i Ożarowa Mazowieckiego. W 1944 z powodu działalności konspiracyjnej rodzina zostaje aresztowana i wywieziona do obozu w Pruszkowie, skąd udaje im się uciec. Kolejne represje rodzinę tę dotykają ze strony władzy ludowej. Majątek zostaje „rozkułaczony”, ziemia orna sprzedana została w 1952. Dawny rolnik skupił się na kształceniu dorastających córek i pracy naukowo-badawczej. Równocześnie do dworku zostają dokwaterowani sublokatorzy, którzy stopniowo dewastują dawny majątek. Zostają tam aż do 2004. Dawni właściciele przenoszą się do Międzylesia a w 2005 dochodzi do pożaru dworku. W 2006, zdewastowany i spalony Dwór nabył obecny właściciel, który go odnowił i przywrócił do stanu pierwotnego. Zachowane zostały fragmenty ścian zniszczone przez kule we wrześniu 1939[4]. Obecnie we Dworze znajduje się restauracja.


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ołtarzew. W: Biuletyn Informacji Publicznej [on-line]. Urząd Miasta i Gminy w Ożarowie Mazowieckim, 2009-06-19. [dostęp 2009-07-23].
  2. O Januszu Kusocińskim na portalu Polska Niezwykła. [dostęp 2013-08-19].
  3. Strona parafii
  4. O historii Dworku na blogu dotyczącym zabytków w gminie Ożarów Mazowiecki. [dostęp 2013-08-24].