ORP Ślązak (1942)
| ORP Ślązak | |
 ORP "Ślązak" wraca spod Dieppe |
|
| Historia | |
 Royal Navy |
|
| Nazwa | HMS "Bedale" |
 Marynarka Wojenna |
|
| Nazwa | ORP "Ślązak" |
| Wejście do służby | 30 kwietnia 1942 |
| Wycofanie ze służby | 28 września 1946 |
| Royal Navy |
|
| Nazwa | HMS "Bedale" |
 Indian Navy |
|
| Nazwa | "Godavari" |
| Wejście do służby | 1953 |
| Wycofanie ze służby | 1976 |
| Los okrętu | złomowany |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność | standardowa: 1050 t pełna: 1490 t |
| Długość | 85,3 m |
| Szerokość | 9,6 m |
| Zanurzenie | 2,4/3,9 m |
| Prędkość | 27 węzłów |
| Zasięg | 2.500 Mm/20 w; 3.700 Mm/14 w |
| Załoga | 160 |
| Uzbrojenie | |
| 6 dział kalibru 102 mm (3xII) 4 działa przeciwlotniczych kalibru 40 mm pom-pom (1 x IV) 2 działa przeciwlotnicze kalibru 20 mm 2 wyrzutnie bomb głębinowych 4 miotacze bomb głębinowych |
|
ORP Ślązak – ex-HMS "Bedale", okręt polskiej Marynarki Wojennej w czasie II wojny światowej. Niszczyciel eskortowy typu Hunt II, w składzie Polskiej Marynarki Wojennej od 30 kwietnia 1942 roku, numer burtowy L26. Jednostka brała udział w rajdzie na Dieppe, pływała w konwojach gibraltarskich, osłaniała desant na Sycylię i lądowanie aliantów pod Salerno.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Podczas rajdu na Dieppe był w akcji 22 godziny, z czego 15 godzin w walce z samolotami, brzegiem i jednostkami pływającymi. Ponad 30 razy otwierał ogień do samolotów zestrzeliwując dwa Dorniery 217, Messerschmitta 109 i Junkersa 88. Dziesięciokrotnie strzelał do baterii nieprzyjacielskich na brzegu, gonił ścigacze i okręty podwodne, uratował zestrzelonego pilota brytyjskiego, oficera i 19 żołnierzy kanadyjskich. Wynik – 4 zestrzelone samoloty plasował "Ślązaka" ex aequo na 1. miejscu pospołu z innym brytyjskim okrętem w klasyfikacji zestrzelonych maszyn w bitwie o Atlantyk w roku 1942. Dowódca jednostki, komandor Romuald Nałęcz Tymiński, za dowodzenie okrętem w akcji pod Dieppe (przede wszystkim za złamanie rozkazu i uratowanie z plaży pod Dieppe 82 żołnierzy kanadyjskich w większości z The Royal Regiment of Canada) otrzymał brytyjskie odznaczenie – Distinguished Service Cross. 24 maja 1943 podczas eskortowania konwoju płynącego z Wielkiej Brytanii do Gibraltaru „Ślązak” 6 – krotnie atakował U-Booty bombami głębinowymi. Od tego czasu pełnił służbę na okręcie na Morzu Śródziemnym. 24 czerwca był okręt atakowany przez niemieckie okręty podwodne. Ataki odparto bez własnych strat. 10 lipca miało miejsce kolejne 3 krotne starcie z U-Bootami. Podczas inwazji na Sycylię zadaniem polskiego niszczyciela było osłanianie sił inwazyjnych podczas lądowania. 29 lipca „Ślązak jako dowódca eskorty przeprowadził pomyślnie duży konwój z Gibraltaru docierając do Aleksandrii. Podczas operacji pod Salerno(Włochy) 8-10 września 1943 "Ślązak" przewodził grupie bojowej 9 niszczycieli, które eskortowały uszkodzony pancernik HMS "Warspite". Następnie uczestniczył w działaniach wojennych w rejonie Sporadów i Dodekanezu. W dniach 12-16 września 1943 eskortując brytyjskie pancerniki „Ślązak” walczył z niemieckimi samolotami. 21 września 1943 na trasie Bizerta – Gibraltar doszło z kolei do ponownego starcia z niemieckimi łodziami podwodnymi. Z kolei 22 października 1943 załodze okrętu udało się wyłowić z morza biorąc do niewoli 4 niemieckich lotników. 21 grudnia 1943 eskortował konwój wojsk II Korpusu gen. Andersa z Aleksandrii do Brindisi. Uznaniem zasług okrętu była wizyta szefa sztabu brytyjskiej floty na Morzu Śródziemnym admirała Dundasa, który wyraził pochwałę dla załogi okrętu. Było to też symboliczne zakończenie służby okrętu na Morzu Śródziemnym. W kwietniu wraz z okrętem opuścił wody Morza Śródziemnego udać się do Anglii. W czasie lądowania w Normandii, 6 czerwca 1944 roku płynął na czele alianckiej floty inwazyjnej. Znajdował się wraz z "Krakowiakiem" w składzie sił "S" i osłaniał działania desantowe na plaży Sword skutecznie zwalczając nadbrzeżne baterie nieprzyjaciela. 6 lipca 1944 roku okręt wziął do niewoli pierwszą w II wojnie światowej niemiecką żywą torpedę, biorąc jej pilota do niewoli. 16 października 1944 „Ślązak” eskortował brytyjski okręt „Garth”, na którym wracał król Jerzy VI do Anglii z inspekcji na froncie zachodnim. Ostatnim akcentem wojennej kariery pod polską banderą było wejście do głównej bazy Kriegsmarine w Wilhelmshaven w maju 1945 roku.
28 września 1946 roku okręt został zwrócony Wielkiej Brytanii, w maju 1953 roku został przekazany marynarce indyjskiej, gdzie służył jako "Godavari" (D 92). W 1976 roku wszedł na mieliznę w rejonie Malediwów – po tym wydarzeniu okręt skreślono z listy floty i oddano na złom.
Dowódcy ORP "Ślązak" [edytuj]
- 30.04.1942 – 27.10.1942 kmdr ppor. Romuald Nałęcz Tymiński
- 27.10.1942 – 18.04.1943 kpt. mar. Bohdan Wroński
- 18.04.1943 – 13.09.1944 kmdr ppor. Romuald Nałęcz-Tymiński
- 13.09.1944 – 17.04.1945 kmdr ppor. Bohdan Wroński
- 07.04.1945 – 28.09.1946 kpt. mar. Wacław Fara
Polegli w czasie akcji pod Dieppe 19 VIII 1942 [edytuj]
- Józef Andrzejewski – st. marynarz
- George Głowski – marynarz
Bibliografia [edytuj]
- Jerzy Pertek, Wielkie dni małej floty, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1976.
- M.J. Whitley, Destroyers of World War Two: An International Encyclopedia, Naval Instutute Press, Annapolis 2002, ISBN 0-87021-326-1
- Jerzy Pertek, Eskortowce "Krakowiak", "Kujawiak" i "Ślązak", Gdynia: Wydawnictwo Morskie, 1959.
- Stanisław Henryk Mayak, Dokąd idziemy?, London: Orbis 1945.
- Romuald Nałęcz-Tymiński, Żagle staw – banderę spuść!, Gdynia: Muzeum Marynarki Wojennej 1999.
- Grzegorz Nowak, ORP "Ślązak", "Okręty" nr 3 (3) 2011, s. 81-85.
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
||||||||||||||||||||||||||||
