ORP Piorun (1940)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
ORP Piorun
ORP "Piorun" po powrocie do Plymouth
ORP "Piorun" po powrocie do Plymouth
Historia
Stocznia stocznia John Brown, Clydebank, Wielka Brytania
Położenie stępki 26 lipca 1939
Wodowanie 7 maja 1940 jako HMS "Nerissa"
 Marynarka Wojenna (2RP)
Nazwa ORP "Piorun"
Wejście do służby 5 listopada 1940
Wycofanie ze służby 1946
 Royal Navy
Nazwa HMS "Noble"
Los okrętu złomowany w 1955
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa – 1773 t
pełna – 2384 t
Długość 108,69 m
Szerokość 10,95 m
Zanurzenie 3,5 m
Zanurzenie maksymalne
(bądź zgniecenia)
3,91 m
Prędkość 36 węzłów
Napęd
moc: 40 000 KM
Uzbrojenie
6 dział 120 mm,
1 działo plot 102 mm,
4 działka plot 40 mm,
2 działka plot 20 mm,
5 wyrzutni torped 533 mm,
4 miotacze bomb głębinowych,
2 wyrzutnie bomb głębinowych
Załoga 200 marynarzy i oficerów
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

ORP Piorunniszczyciel brytyjski typu N przekazany polskiej Marynarce Wojennej 10 października 1940 w zamian za utracony pod Narwikiem niszczyciel ORP "Grom".

Historia[edytuj | edytuj kod]

Porównanie wielkości niszczyciela ORP "Piorun" i pancernika "Bismarck", modele w skali 1:150

5 listopada 1940 nastąpiło podniesienie polskiej bandery na Piorunie w Greenock. Zbudowany w stoczni John Brown w Clydebank w latach 1939–1940. Podczas wojny nosił oznaczenie taktyczne "G65". Przed przekazaniem Polskiej Marynarce Wojennej pływał pod nazwą HMS "Nerissa".
13 kwietnia 1941 "Piorun" i niszczyciel "Legion", wracając z Kanady na Islandię, ratują 290 ludzi załogi storpedowanego na Drodze Duńskiej krążownika pomocniczego „Rajputana”.

W maju 1941 brał udział w poszukiwaniach niemieckiego pancernika "Bismarck", podczas których wsławił się odnalezieniem "Bismarcka" i nawiązaniem z nim kontaktu bojowego w nocy 26 maja 1941. Około jednej godziny, od 22.37 do 23.50 polski okręt manewrował w zasięgu widzialności pancernika, który go niecelnie ostrzeliwał. "Piorun" oddał również trzy niecelne salwy, o znaczeniu raczej symbolicznym (nie mogły one wyrządzić poważniejszych szkód). 4 września 1941 "Piorun" i "Garland" ratują na Atlantyku rozbitków z s/s "Fort Richepance". Od września 1941 do początku 1943 brał udział w eskortowaniu konwojów na Oceanie Atlantyckim i Morzu Śródziemnym. 17 września 1941 "Piorun" i "Garland" wychodzą z ujścia Clyde na operację Halberd- przeprowadzenie konwoju na Maltę. 27-29 września "Piorun" i "Garland" eskortują storpedowanego na Morzy Śródziemnym "Nelsona" do Gibraltaru. 26 października 1941 "Piorun" i "Garland" przechodzą z transatlantyckim konwojem do Halifaxu w Kanadzie, jako pierwsze przybyłe tam w historii polskie okręty wojenne. 8 do 18 kwietnia 1942 "Piorun" (z ładunkiem złota na pokładzie) eskortuje "Batorego" z Greenock do Halifax. 17 kwietnia 1943 "Piorun" wychodzi ze Scapa Flow w ramach eskorty pancerników i lotniskowca, udających się na Morze Śródziemne. 20-30 czerwca 1943 "Piorun" w eskorcie pancerników i lotniskowca płynie z Gibraltaru do Algieru. Od lipca do listopada 1943 uczestniczył w wielu operacjach u brzegów Sycylii. 20 lipca bierze udział w bombardowaniu Crotone w Kalabrii. 31 sierpnia 1943 "Piorun" bierze udział w forsowaniu Cieśniny Messyńskiej. 1 kwietnia 1944 wyrusza z zespołem Home Fleet na operację Tungsten, skierowanej przeciwko "Tirpitzowi". W dniach od 21 do 28 kwietnia 1944 ponownie bierze udział w operacji przeciwko "Tirpitzowi". W czerwcu 1944 brał udział w inwazji w Normandii oraz w bitwach morskich pod Ushant (Ouessant) (8/9 czerwca) i koło wyspy Jersey (13/14 czerwca). 14 sierpnia 1944 torpeduje i topi niemiecki okręt pomocniczy "Sauerland" u zachodnich wybrzeży Francji[1][2].

Po wojnie okręt wziął udział w operacji Deadlight – niszczeniu poniemieckich U-Bootów. 28 września 1946 roku "Piorun" został zwrócony Wielkiej Brytanii po przepłynięciu pod biało-czerwoną banderą 218 000 mil morskich. Eskortował 81 konwojów. W czasie służby zatopił cztery okręty nawodne, uszkodził dwa (i trzy następne – prawdopodobnie), zestrzelił jeden samolot[3].

Dowódcy:

Załogę okrętu początkowo stanowiła w większości uratowana część załogi "Groma".

Okręt w kulturze[edytuj | edytuj kod]

W dniu 12 grudnia 2012 roku Narodowy Bank Polski wprowadził do obiegu monetę NISZCZYCIEL „PIORUN” z serii „Polskie Okręty”, o nominale 2 zł wykonaną stemplem zwykłym ze stopu Nordic Gold.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Pertek: Wielkie dni małej floty, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1976
  • M.J. Whitley: Destroyers of World War Two: An International Encyclopedia, Naval Instutute Press, Annapolis 2002, ISBN 0-87021-326-1