Północ-Południe (miniserial)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miniserialu. Zobacz też: inne znaczenia tego terminu.
Północ Południe
'North and South'
Gatunek serialu dramat obyczajowy, historyczny, kostiumowy, wojenny
Kraj produkcji USA
Oryginalny język angielski
Główne role Patrick Swayze
James Read
Lesley-Anne Down
Wendy Kilbourne
Liczba odcinków Księga I : 6
Księga II : 6
Księga III : 3
Nagrody Emmy, Złote Globy
Produkcja
Produkcja David L. Wolper i inni
Czas trwania odcinka 90 minut
Emisja
Stacja telewizyjna Stany Zjednoczone ABC
Polska TVP 1&2, TVN7, Polsat, TV 4, Polsat Cafe, CBS Europa
Data premiery Stany Zjednoczone / Polska
Księga I : 3 XI 85 / 11 II 90
Księga II : 4 V 86 / 25 III 90
Księga III : 27 II 94 / 9 VI 96
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Północ-Południe (ang. North and South, 1985, North and South: Book II, 1986, North and South: Book III 1994) – amerykański miniserial telewizyjny, zrealizowany na podstawie trylogii Północ-Południe Johna Jakesa, różniący się jednak w wielu momentach od niej.

Dziewiętnastowieczna historia wieloletniej przyjaźni dwóch rodzin – przemysłowców z amerykańskiej Północy i plantatorów z Południa – które po wybuchu wojny domowej postawione zostają po przeciwnych stronach barykady.

Kulisy[edytuj | edytuj kod]

Zrealizowana z olbrzymim rozmachem ekranizacja ta stała się momentem przełomowym w karierze wielu aktorów, a na jej planie pojawiło się wiele niekwestionowanych gwiazd, takich jak Elizabeth Taylor, czy Olivia de Havilland. W sumie przez plan przewinęło się ponad 140 aktorów (nie licząc statystów). Na jego potrzeby uszyto około 8700 kostiumów z epoki, z czego 3300 damskich (każda z głównych aktorek miała ich około 30).

Realizacja dwóch pierwszych Ksiąg zajęła ponad dwa lata. Scenariusz składał się z 940 scen na 540 stronach. Budżet serialu pochłonął 540 mln. dolarów, co czyniło go w momencie emisji, najdroższym serialem w historii telewizji[1]. Pierwsza seria cyklu zdobyła pierwsze miejsce w rankingu najpopularniejszych seriali roku 1985 w USA, a serial jako całość, pozostaje siódmym najpopularniejszym w historii telewizji[2].

Sukces cyklu, spowodował, iż twórcy postanowili wrócić do niego w roku 1994. Ekranizacja Nieba i Piekła nie osiągnęła już takiego sukcesu. Zarzucano jej pośpiech i brak konsekwencji w porównaniu do wcześniejszych produkcji. Budżet przeznaczony na Księgę 3 był znacząco niższy, a w obsadzie nie pojawia się postać Orrego Maina, co również zniechęciło część widzów.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Plantacja Boone Hall
  • Wspólna praca na planie zakończyła się kilkoma małżeństwami – Jamesa Reada z Wendy Kilbourne, Jonathana Frakesa z Genie Francis, Lesley-Anne Down z Donem FauntLeRoyem, Parkera Stevensona z Kirstie Alley
    oraz Terri Garber z Chrisem Hagerem,
  • Przygotowując się do roli James Read spędził kilka tygodni na ranczu Patricka Swayze, ucząc się jazdy konnej,
  • Wybrane lokalizacje :
  • Dwukrotnie myślano o kontynuacjach serialu – w roku 1994 planowano realizację dłuższego serialu telewizyjnego o życiu Charlesa Maina na Zachodzie. Nie doszło jednak do niego, ze względu na udział Kyle'a Chandlera w serialu "Zdarzyło się jutro". W 2007 z kolei, planowano serial "North and South: The Next Generation", którego akcja rozgrywałaby się współcześnie i traktowała o losach potomków Mainów i Hazardów, uwikłanych w ważne wydarzenia historyczne i społeczne lat 50, 60 i 70 XX wieku. Również do niego, ostatecznie nie doszło.
  • W roku 1990 ukazała się płyta z wybranymi utworami ze ścieżki dźwiękowej serialu[3]. Całość wydano dopiero w lutym (Księga 1)[4] i październiku (Księga 2)[5] 2008 roku. Pierwsza z płyt, w ograniczonym nakładzie, pojawiła się także w Polsce, na początku XXI wieku.
  • Serial wydany był wielkorotnie na kasetach VHS i płytach DVD. Tej ostatniej formie, towarzyszy półgodzinny film dokumentalnych "The History of North and South", w którym aktorzy i twórcy opowiadają o realizacji serii.

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Księga 1[edytuj | edytuj kod]

Akcja pierwszych sześciu odcinków rozgrywa się w latach 1842-1861. George Hazard i Orry Main poznają się w drodze do Akademii Wojskowej West Point. Wcześniej, Orry poznaje młodą Kreolkę; Madelaine Fabray. George i Orry szybko się zaprzyjaźniają, spędzając większość czasu na uczelni razem, pomagając sobie w nauce itp. W międzyczasie Madelaine wychodzi za mąż za okrutnego Justina LaMotte'a. Po ukończeniu Akademii, Orry i George trafiają na wojnę amerykańsko-meksykańską. Orry zostaje ciężko ranny. George poznaje i zakochuje się ze wzajemnością w Konstancji Flynn, z którą wkrótce bierze ślub. Przyjaciele rozjeżdżają się do swoich domów, ale kontynuują przyjaźń, która z czasem łączy także ich rodziny, które odwiedzają się nawzajem. George inwestuje w przędzalnię bawełny Orrego w Południowej Karolinie. Siostry Orrego podkochują się w młodszym bracie George'a; Billym, a ten ostatecznie wybiera młodszą z nich – Brett. Siostra George'a pomaga uciec Gradememu – niewolnikowi sąsiada Mainów. Równolegle rośnie napięcie polityczne w kraju, co miewa niekiedy wpływ także na wzajemne releacje dwojga głównych bohaterów. Gdy wybuch wojny wydaje się nieunikniony, Orry zwraca George'owi jego część udziałów w przędzalni. Przyjaciele żegnają się, z nadzieją na rychłe spotkanie. Wybucha wojna secesyjna.

Księga 2[edytuj | edytuj kod]

Akcja drugiej serii rozgrywa się w latach 1861-1865. Trwa wojna. Orry i George walczą po przeciwnych stronach. Obaj wkrótce trafiają do grup doradzających swoim prezydentom. W wojnie, udział biorą także kuzyn Orrego; Charles i brat George'a; Billy – również bliscy przyjaciele. Charles poznaje i zakochuje się w sanitariuszce z Wirginii; Auguście Barkley. W między czasie Orry poślubia Madelaine. Starszy brat George'a; Stanley i jego żona Isabele prowadzą rodzinną hutę w imieniu George'a i chcąc zarobić więcej, produkują nieoficjalnie gorszy i tańszy sprzęt. Wszystko robią to pod przykrywką innej firmy, próbując zrzucić winę na Georga. Jednak pod koniec wojny wszystko się wydaje i dosiega ich sprawiedliwość. Siostra George'a; Virgilia, pracuje jako sanitariuszka na froncie gdzie między innemu spotyka rannego Orriego. Starsza siostra Orrego; Ashton poznaje Elkanaha Benta – dawnego wroga Maina i Hazarda z West Point – i wraz z nim przemyca towary luksusowe i broń z Europy. Staje się jego kochanką i wspólnie planują zemstę nad Orrim. Ich intryga skutkuje tym, że zastraszona ujawnieniem prawdy o sobie ciężarna Madelaine (jej matka była prostytutką murzyńskiego pochodzenia)ucieka z Mont Royal nie chcąc zhańbić rodziny Mainów. Wojna trwa cztery lata. Pod koniec wojny Orry wraz z mężem Ashton odnajdują nielegalny skład broni Elkanaha. Elkanah ginie podczas wybuchu. Virgilia za zabójstwo przyszłego senatora zostaje powieszona. Po zakończeniu wojny do Mont Royal wraca Charles, Billy. George po odszukaniu rannego Orriego i wspólnie z nim odnajdują Madelaine wraz z dzieckiem. Wszyscy wracają do Mont Royal Niestety posiadłość zostaje doszczętnie spalona przez byłego zarządce niewolników. Ginie seniorka rodu Mainów. George postanawia wznowić współpracę z Orrim i wspólnie odbudować posiadłość.

Księga 3[edytuj | edytuj kod]

Akcja trzeciej części umieszczona jest w latach 1865-1866. Elkanah Bent morduje Orrego Maina i Konstancję Hazard oraz porywa synka Charlesa Maina. Charles i George ruszają za nim w pościg. Madelaine walczy o utrzymanie i odbudowę zniszczonej plantacji. Zagraża jej również miejscowy Ku Klux Klan. Ashton Main prostytuuje się w Nowym Meksyku. Gdy poznaje bogatego producenta fortepianów, rozkochuje go w sobie i chce, by ten kupił dla niej Mont Royal.

Różnice między pierwowzorem literackim a ekranizacjami[edytuj | edytuj kod]

Ekranizacje, w wielu momentach, znacząco różnią się od pierwowzoru literackiego. Serialowy Orry, jako interesujący się nowoczesnymi technologiami, mający wątpliwości co do instytucji niewolnictwa, jest połączeniem książkowego Orry'ego i jego starszego brata; Coopera (który to pojawia się znikąd w ekranizacji "Nieba i Piekła"). W książkach, to Cooper wchodzi w spółkę z George'em i budują okręt. Na wojnie z Meksykiem, powieściowy Orry traci rękę. W serialu z tego zrezygnowano, gdyż – jak mówi w materiałach bonusowych do wydania DVD, John Jakes – producenci nie chcieli, by widzowie zamiast śledzić akcję filmu, zastanawiali się, gdzie Patrick Swayze ma schowaną rękę. Dodatkowo, w wersji książkowej Orry nie dożywa końca wojny. W serialu, nowym wątkiem jest ucieczka Madelaine i jej zaangażowanie w pomoc głodującym mieszkańcom Charleston (aczkolwiek wspomniana pomoc jest inspirowana podobnymi wydarzeniami z książki). Do mniej istotnych różnic należą m.in. wygląd zewnętrzny George'a, Orry'ego i Elkanaha Benta oraz stan rodzinny (dzieci) poszczególnych bohaterów.

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Aktor Postać
Patrick Swayze Orry Main (w 1994, zdjęcia archiwalne,
nazwisko nie pojawia się w czołówce )
James Read George Hazard
Lesley-Anne Down Madeline Fabray LaMotte Main
Wendy Kilbourne Constance Flynn Hazard
Kirstie Alley Virgilia Hazard (1985, 1986)
Jean Simmons Clarissa Main (1985, 1986)
Temi Epstein
Stephanie Allison Jobluck
Terri Garber
Ashton Main (Księga I, odc.1)
Ashton Main (Księga I, odc.2)
Ashton Main Huntoon Fenway
Nikki Creswell
Melissa Manley
Genie Francis
Brett Main (Księga I, odc.1)
Brett Main (Księga I, odc.2)
Brett Main Hazard
Philip Casnoff Elkanah Bent
Lewis Smith
Kyle Chandler
Charles Main (1985, 1986)
Charles Main (1994)
Cary Guffey
John Stockwell
Parker Stevenson
Billy Hazard (Księga I, odc.1)
Billy Hazard (1985)
Billy Hazard (1986)
David Carradine Justin LaMotte (1985, 1986)
Inga Swenson Maude Hazard (1985, 1986)
Jonathan Frakes Stanley Hazard
Wendy Fulton
Mary Crosby
Deborah Rush
Isabel Truscott Hazard (1985)
Isabel Truscott Hazard (1986)
Isabel Truscott Hazard (1994)
Jim Metzler James Huntoon (1985, 1986)
Olivia Cole Maum Sally (1985)
Georg Stanford Brown Grady (1985)
Tony Frank Salem Jones
Erica Gimpel Semiramis (1985, 1986)
Kate McNeil Augusta Barclay (1986)
Robert Mitchum Patrick Flynn (1985)
Hal Holbrook Abraham Lincoln (1985, 1986)
Robert Guillaume Frederick Douglass (1985)
Morgan Fairchild Burdetta Halloran (1985, 1986)
Johnny Cash John Brown (1985)
Gene Kelly Senator Charles Edwards (1985)
David Ogden Stiers Kongresmen Sam Greene (1985, 1986)
Elizabeth Taylor Madame Conti (1985)
Lloyd Bridges Jefferson Davis (1986)
Olivia de Havilland pani Neal (1986)
Linda Evans Rose Sinclair (1986)
James Stewart Miles Colbert (1986)
Mark Moses
Anthony Zerbe
Rutherford Cravens
Kadet Sam Grant (1985)
Generał Ulysses S. Grant (1986)
Prezydent Ulysses S. Grant (1994)
William Schallert Generał Robert E. Lee (1986)
William Preston Daly Tom "Stonewall" Jackson (1985)
Robert Wagner Cooper Main (1994)
Woody Watson Jack Quinlan (1994)
Jennifer i Michele Steffin
Mary Elizabeth McCae
Hope Hazard (1986)
Hope Hazard (1994)
Cameron Finley Gus Main (1994)
Cathy Lee Crosby Judith Main (1994)
Billy Dee Williams Francis Cardozo (1994)
Ted Thin Elk Uciekający Wilk (1994)
i inni

Ekipa techniczna[edytuj | edytuj kod]

Imię i nazwisko (rok)
Reżyseria Richard T. Heffron (1985), Kevin Connor (1986), Larry Peerce (1994)
Scenariusz Suzanne Clauser (1994), Paul F. Edwards (1985), Richard Fielder (1986), Patricia Green (1985), Douglas Heyes (1985, 1986), Kathleen A. Shelley (1985)
Produkcja Stephanie Austin (1986), Paul Freeman (1985), Hal Galli (1994), Rob Harland (1985), Chuck McLain (1985), Robert Papazian (1986), David L. Wolper (1985, 1986), Mark Wolper (1986)
Muzyka David Bell (1994), Bill Conti, Greig McRitchie (1985)
Zdjęcia Don E. FauntLeRoy (1994), Stevan Larner (1985), Jacques R. Marquette (1986),

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Zdobyte[edytuj | edytuj kod]

  • 1988: Aftonbladet TV Prize (Szwecja) dla Najlepszego Zagranicznego Programu Telewizyjnego (Księga 1)
  • 1986: Nagroda Emmy za Najlepsze Kostiumy w Miniserialu lub Filmie Telewizyjnym (Księga 1)

Nominacje[edytuj | edytuj kod]

  • 1995: Nagroda ASC (American Society of Cinematographers) za Najlepsze Zdjęcia w Miniserialu (Księga 3)
  • 1987: Eddie (American Cinema Editors) za Najlepiej Zrealizowany Odcinek (Księga 2)
  • 1986: Eddie (American Cinema Editors) za Najlepiej Zrealizowany Odcinek (Księga 1)
  • 1986: Artios (Casting Society of America) za Najlepszą Obsadę (Księga 1)
  • 1986: Nagroda Emmy za Najlepsze Fryzury w Miniserialu lub Filmie Telewizyjnym (Księga 2)
  • 1986: Nagroda Emmy za Najlepsze Kostiumy w Miniserialu lub Filmie Telewizyjnym (Księga 2)
  • 1986: Nagroda Emmy za Najlepszą Edycję Dźwięku w Miniserialu lub Filmie Telewizyjnym (Księga 2)
  • 1986: Nagroda Emmy za Najlepsze Fryzury w Miniserialu lub Filmie Telewizyjnym (Księga 1)
  • 1986: Nagroda Emmy za Najlepszy Makijaż w Miniserialu lub Filmie Telewizyjnym (Księga 1)
  • 1986: Nagroda Emmy za Najlepszą Ścieżkę Dźwiękową w Miniserialu lub Filmie Telewizyjnym (Księga 1)
  • 1986: Nagroda Emmy za Najlepsze Zdjęcia w Miniserialu lub Filmie Telewizyjnym (Księga 1)
  • 1986: Nagroda Emmy za Najlepszą Edycję Obrazu w Miniserialu lub Filmie Telewizyjnym (Księga 1)
  • 1986: Nagroda Emmy za Najlepszą Edycję Dźwięku w Miniserialu lub Filmie Telewizyjnym (Księga 1)
  • 1986: Złoty Glob dla Davida Carradina – Najlepszego Aktora Drugoplanowego w Miniserialu, Serialu lub Filmie Telewizyjnym (Księga 1)
  • 1986: Złoty Glob dla Leslie-Anne Down – Najlepszej Aktorki Drugoplanowej w Miniserialu, Serialu lub Filmie Telewizyjnym (Księga 1)

Serial w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Serial był wielokrotnie – przez różne stacje – emitowany w Polsce (polska premiera – TVP, wiosna 1990), z czego najrzadziej – Księga Trzecia. Jako jedyna jednak ukazała się ona również na kasetach VHS, nakładem Warner Bros. Poland, w styczniu 1995. Dnia 26 kwietnia 2006, w półtora roku po pełnym amerykańskim wydaniu, na polski rynek weszły płyty DVD z odcinkami części 1 i 2. Natomiast, 27 listopada 2009, ukazał się wspólny box dla Księgi I i II.

Wydanie DVD[edytuj | edytuj kod]

Sezon Liczba nośników Data polskiej premiery
Księga 1 3 26 kwietnia 2006
Księga 2 3 26 kwietnia 2006
Księga 3 nie wydano
Księga 1+2 6 27 listopada 2009

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]