Paweł Żygariew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Paweł Fiodorowicz Żygariew
Павел Фёдорович Жигарев
główny marszałek lotnictwa główny marszałek lotnictwa
Data i miejsce urodzenia 19 listopada 1900
Brikowo,  Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 2 października 1963
Moskwa,  ZSRR
Przebieg służby
Lata służby 19191963
Siły zbrojne Red star.svg Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona
Stanowiska dowódca: Sił Powietrznych RKKA, 10. Armii Lotniczej, głównodowodzący Siłami Powietrznymi ZSRR, I z-ca ministra obrony ZSRR
Główne wojny i bitwy wojna chińsko-japońska,
II wojna światowa:
Odznaczenia
Order Lenina Order Lenina Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Kutuzowa I klasy Order Czerwonej Gwiazdy

Paweł Fiodorowicz Żygariew, ros. Павел Фёдорович Жигарев (ur. 19 listopada 1900 w Brikowie, zm. 2 października 1963 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, główny marszałek lotnictwa ZSRR (1955), dowódca Wojsk Lotniczych RKKA, głównodowodzący Siłami Powietrznymi ZSRR, I zastępca ministra obrony ZSRR, deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 3., 4. i 5. kadencji (1950–1962).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 19 listopada 1900 we wsi Brikowo, w biednej chłopskiej rodzinie. W 1919 wstąpił do Armii Czerwonej. W latach 1919–1920 służył w rezerwowym pułku kawalerii w Twerze, ale nie brał udziału w głównych walkach podczas wojny domowej. Od 1920 członek RPK(b)/KPZR. W 1922 ukończył szkołę kawalerii, a w 1927 szkołę pilotów-obserwatorów wojskowych w Leningradzie. W 1932 ukończył Wojskową Akademię Lotniczą im. prof. Nikołaja J. Żukowskiego, a w 1933 studia podyplomowe na tej uczelni. W 1933 został mianowany szefem Sztabu Pierwszej Wojskowej Szkoły Lotników im. Aleksandra Miasnikowa.

W latach 1934–1936 dowodził jednostkami lotnictwa, od eskadry do brygady lotniczej. W latach 1937–1938 służył w w Chinach, na czele grupy radzieckich pilotów-ochotników. Brał udział m.in. w działaniach zbrojnych po stronie sił rządu Czang Kaj-szeka, podczas wojny chińsko-japońskiej, organizował obronę przeciwlotniczą i prowadził szkolenie pilotów chińskich na samolotach radzieckich.

Po powrocie z Chin, we wrześniu 1938 został mianowany szefem szkolenia Sił Powietrznych Armii Czerwonej. W latach 1939–1940 dowodził wojskami lotniczymi 2 Samodzielnej Armii, a w 1940 objął dowództwo sił lotniczych Frontu Dalekowschodniego. W grudniu 1940 został mianowany I zastępcą, a w kwietniu 1941 szefem Zarządu Głównego Sił Powietrznych RChACz. 4 czerwca 1940 otrzymał awans na stopień generała porucznika lotnictwa.

Wkrótce po ataku Niemiec na ZSRR, w oparciu o Zarząd Główny Sił Powietrznych, został sformowany Sztab Sił Powietrznych RKKA. 29 czerwca 1941 Paweł Żygariew został mianowany dowódcą Sił Powietrznych Armii Czerwonej. 22 października 1941 został awansowany na stopień generała pułkownika lotnictwa.

Stanął na czele Sił Powietrznych w najtrudniejszym okresie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, brał udział w planowaniu operacji wojskowych i kierował lotnictwem radzieckim w bitwie pod Moskwą. W marcu 1942 został zwolniony przez marsz. Józefa Stalina ze stanowiska dowódcy Sił Powietrznych RKKA. Od kwietnia 1942 pełnił funkcję dowódcy Logistyki Sił Powietrznych Frontu Dalekowschodniego, a od czerwca 1945 dowódcy 10 Armii Lotniczej.

W sierpniu 1945 brał udział w wojnie radziecko-japońskiej w składzie 2 Frontu Dalekowschodniego na terenie Mandżurii, w rejonie Sachalina i Wysp Kurylskich.

W kwietniu 1946 został mianowany I zastępcą dowódcy Sił Powietrznych, a w 1948 dowódcą lotnictwa dalekiego zasięgu – zastępcą głównodowodzącego Siłami Powietrznymi ZSRR. Od września 1949 głównodowodzący Siłami Powietrznymi ZSRR, od kwietnia 1953 zastępca, a od marca 1955 I zastępca ministra obrony ZSRR. Od stycznia 1957 szef Zarządu Głównego Lotnictwa Cywilnego ZSRR, a od listopada 1959 komendant Wojskowej Akademii Dowództwa Obrony Powietrznej.

Deputowany do Rady Najwyższej ZSRR od 3. do 5. kadencji (1950–1962), kandydat na członka Komitetu Centralnego KPZR (1952–1961).

Zmarł 2 października 1963 w Moskwie i został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • B. Potyrała, H. Szczegóła – Czerwoni marszałkowie. Elita Armii Radzieckiej 1935-1991, Wyd. WSP im. Tadeusza Kotarbińskiego, Zielona Góra 1997, ISBN 83-86832-23-1
  • B. Potyrała, W. Szlufik – Who is who? Trzygwiazdkowi generałowie i admirałowie radzieckich sił zbrojnych z lat 1940-1991, Wyd. WSP, Częstochowa 2001, ISBN 83-7098-662-5
  • Słownik biograficzny marszałków Związku Radzieckiego, t. I, Koszalin 2004
  • Encyklopedia II wojny światowej, Wyd. MON, Warszawa 1975
  • (ros.) W. Jegorszyn – Feldmarszałkowie i marszałkowie, Moskwa 2000
  • (ros.) K. Zalesskij – Imperium Stalina. Biograficzny słownik encyklopedyczny, Moskwa 2000
  • (ros.) Radziecka Encyklopedia Wojskowa, Moskwa
  • (ros.) Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 9, s. 195, Moskwa 1969-1978
  • Жигарев Павел Фёдорович – Проект ХРОНОС (ros.) [dostęp 2 maja 2010]
  • The Generals of World War II (ang.) [dostęp 2 maja 2010]