Paweł Żygariew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Paweł Fiodorowicz Żygariew
Павел Фёдорович Жигарев
główny marszałek lotnictwa główny marszałek lotnictwa
Data i miejsce urodzenia 19 listopada 1900
Brikowo,  Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 2 października 1963
Moskwa,  ZSRR
Przebieg służby
Lata służby 19191963
Siły zbrojne Red star.svg Armia Czerwona
Stanowiska dowódca: Sił Powietrznych RKKA, 10. Armii Lotniczej, głównodowodzący Siłami Powietrznymi ZSRR, I z-ca ministra obrony ZSRR
Główne wojny i bitwy wojna chińsko-japońska,
II wojna światowa,
Wielka Wojna Ojczyźniana:
Odznaczenia
Order Lenina Order Lenina Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Kutuzowa I klasy Order Czerwonej Gwiazdy

Paweł Fiodorowicz Żygariew, ros. Павел Фёдорович Жигарев (ur. 19 listopada 1900 w Brikowie, zm. 2 października 1963 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, główny marszałek lotnictwa ZSRR (1955), dowódca Wojsk Lotniczych RKKA, głównodowodzący Siłami Powietrznymi ZSRR, I zastępca ministra obrony ZSRR, deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 3., 4. i 5. kadencji (1950–1962).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 19 listopada 1900 we wsi Brikowo, w biednej chłopskiej rodzinie. W 1919 wstąpił do Armii Czerwonej. W latach 1919–1920 służył w rezerwowym pułku kawalerii w Twerze, ale nie brał udziału w głównych walkach podczas wojny domowej. Od 1920 członek RPK(b)/KPZR. W 1922 ukończył szkołę kawalerii, a w 1927 szkołę pilotów-obserwatorów wojskowych w Leningradzie. W 1932 ukończył Wojskową Akademię Lotniczą im. prof. Nikołaja J. Żukowskiego, a w 1933 studia podyplomowe na tej uczelni. W 1933 został mianowany szefem Sztabu Pierwszej Wojskowej Szkoły Lotników im. Aleksandra Miasnikowa.

W latach 1934–1936 dowodził jednostkami lotnictwa, od eskadry do brygady lotniczej. W latach 1937–1938 służył w w Chinach, na czele grupy radzieckich pilotów-ochotników. Brał udział m.in. w działaniach zbrojnych po stronie sił rządu Czang Kaj-szeka, podczas wojny chińsko-japońskiej, organizował obronę przeciwlotniczą i prowadził szkolenie pilotów chińskich na samolotach radzieckich.

Po powrocie z Chin, we wrześniu 1938 został mianowany szefem szkolenia Sił Powietrznych Armii Czerwonej. W latach 1939–1940 dowodził wojskami lotniczymi 2. Samodzielnej Armii, a w 1940 objął dowództwo sił lotniczych Frontu Dalekowschodniego. W grudniu 1940 został mianowany I zastępcą, a w kwietniu 1941 szefem Zarządu Głównego Sił Powietrznych RKKA. 4 czerwca 1940 otrzymał awans na stopień generała-lejtnanta lotnictwa.

Wkrótce po ataku Niemiec na ZSRR, w oparciu o Zarząd Główny Sił Powietrznych, został sformowany Sztab Sił Powietrznych RKKA. 29 czerwca 1941 Paweł Żygariew został mianowany dowódcą Sił Powietrznych Armii Czerwonej. 22 października 1941 został awansowany na stopień generała-pułkownika lotnictwa.

Stanął na czele Sił Powietrznych w najtrudniejszym okresie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, brał udział w planowaniu operacji wojskowych i kierował lotnictwem radzieckim w bitwie pod Moskwą. W marcu 1942 został zwolniony przez marsz. Józefa Stalina ze stanowiska dowódcy Sił Powietrznych RKKA. Od kwietnia 1942 pełnił funkcję dowódcy Logistyki Sił Powietrznych Frontu Dalekowschodniego, a od czerwca 1945 dowódcy 10. Armii Lotniczej.

W sierpniu 1945 brał udział w wojnie radziecko-japońskiej w składzie 2. Frontu Dalekowschodniego na terenie Mandżurii, w rejonie Sachalina i Wysp Kurylskich.

W kwietniu 1946 został mianowany I zastępcą dowódcy Sił Powietrznych, a w 1948 dowódcą lotnictwa dalekiego zasięgu – zastępcą głównodowodzącego Siłami Powietrznymi ZSRR. Od września 1949 głównodowodzący Siłami Powietrznymi ZSRR, od kwietnia 1953 zastępca, a od marca 1955 I zastępca ministra obrony ZSRR. Od stycznia 1957 naczelnik Zarządu Głównego Lotnictwa Cywilnego ZSRR, a od listopada 1959 komendant Wojskowej Akademii Dowództwa Obrony Powietrznej.

Deputowany do Rady Najwyższej ZSRR od 3. do 5. kadencji (1950–1962), kandydat na członka Komitetu Centralnego KPZR (1952–1961).

Zmarł 2 października 1963 w Moskwie i został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • B. Potyrała, H. Szczegóła – Czerwoni marszałkowie. Elita Armii Radzieckiej 1935-1991, Wyd. WSP im. Tadeusza Kotarbińskiego, Zielona Góra 1997, ISBN 83-86832-23-1
  • B. Potyrała, W. Szlufik – Who is who? Trzygwiazdkowi generałowie i admirałowie radzieckich sił zbrojnych z lat 1940-1991, Wyd. WSP, Częstochowa 2001, ISBN 83-7098-662-5
  • Słownik biograficzny marszałków Związku Radzieckiego, t. I, Koszalin 2004
  • Encyklopedia II wojny światowej, Wyd. MON, Warszawa 1975
  • (ros.) W. Jegorszyn – Feldmarszałkowie i marszałkowie, Moskwa 2000
  • (ros.) K. Zalesskij – Imperium Stalina. Biograficzny słownik encyklopedyczny, Moskwa 2000
  • (ros.) Radziecka Encyklopedia Wojskowa, Moskwa
  • (ros.) Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 9, s. 195, Moskwa 1969-1978
  • Жигарев Павел Фёдорович – Проект ХРОНОС (ros.) [dostęp 2 maja 2010]
  • The Generals of World War II (ang.) [dostęp 2 maja 2010]