Paweł Antoni Fontana
Paweł Antoni Fontana, wł. Paolo Antonio Fontana (ur. 1696 w Castello, zm. 17 marca 1765 w Zasławiu na Wołyniu) – czołowy architekt doby późnego baroku w Polsce, z pochodzenia Włoch, architekt nadworny rodu Sanguszków, projektant kościołów, zespołów klasztornych, autor przebudów założeń pałacowych, głównie na Lubelszczyźnie i Wołyniu.
Spis treści |
[edytuj] Życie i działalność
Urodził się w niewielkiej miejscowości na pograniczu włosko-szwajcarskim, kształcił się w północnych Włoszech, przede wszystkim w Turynie. Dla Sanguszków, (najpierw dla Pawła Karola Sanguszki, a następnie dla wdowy po nim Barbary z Duninów) pracował od ok. 1733, przygotowując dla nich projekty przebudów założeń pałacowych w Lubartowie i Zasławiu na Wołyniu. Znany przede wszystkim jako projektant obiektów sakralnych – kościołów w Rawie Ruskiej, Lubartowie, Włodawie, Chełmie, czy Wielkiej Synagogi we Włodawie. Był projektantem kilku założeń klasztornych, m.in. we Lwowie i Lublinie.
Głównym przedmiotem jego zainteresowań twórczych była integracja przestrzeni i bryły w celu ujednolicenia wnętrza budowli. Połączenie planów podłużnego z centralnym było "odwiecznym marzeniem architektów", jak pisze Mariusz Karpowicz w książce Sztuka polska XVIII wieku.
[edytuj] Obiekty zrealizowane według projektów Pawła Fontany
- 1725 – Rawa Ruska, zespół klasztorny oo. Reformatów pw. św. Michała Archanioła,
- lata 30. XVIII w. – Lubartów, przebudowa Pałacu Sanguszków,
- 1733-1738 – Lubartów, kościół farny pw. św. Anny,
- 1735-1756 – Chełm, cerkiew katedralna pw. NMP,
- 1737-1741 – Lubartów, kościół Kapucynów pw. św. Wawrzyńca,
- 1738-1750 – Chełm, kościół oo. Reformatów,
- 1738-1750 – Chełm, kościół Wniebowzięcia NMP, dawna katedra unicka,
- około 1740 – Lublin, kościół i klasztor karmelitów trzewiczkowych,
- 1741-1780 – Włodawa, kościół oo. Paulinów pw. św. Ludwika,
- 1742 – Lublin, kościół i klasztor oo. Karmelitów pw. św. Eliasza,
- 1743–1755 – Ostrów Lubelski, kościół farny,
- 1748-1770 – Lwów, Łyczaków, Kolegium Pijarskie dla szlachetnie urodzonych,
- 1749-1751 – Zasław, kościół i klasztor oo. Misjonarzy pw. św. Józefa, w tym projekt ołtarzy,
- 1753-1763 – Chełm, kościół oo. Pijarów pw. Rozesłania Apostołów,
- 1753 – Zasław, kościół oo. Bernardynów pw. św. Michała Archanioła,
- 1754-1756 – Zasław, kościół farny pw. św. Jana, remont,
- 1755-1770 – Zasław, przebudowa pałacu Sanguszków,
- 1764-1774 – Włodawa, Wielka Synagoga,
- 1770-1780 – Orchówek, kościół Kapucynów pw. św. Jana Jałmużnika.
[edytuj] Galeria
-
Pałac Sanguszków w Lubartowie
-
Kościół oo. Pijarów pw. Rozesłania Apostołów w Chełmie
-
Kościół oo. Paulinów pw. św. Ludwika we Włodawie
-
Kościół Wniebowzięcia NMP w Chełmie
[edytuj] Bibliografia
- Stanisław Łoża, Architekci i budowniczowie w Polsce, Warszawa 1954.
- Aleksander Strojny i in., Ukraina Zachodnia. Tam szum Prutu, Czeremoszu..., Wydawnictwo Bezdroża, Kraków 2005.
- Adam Witusik i in. (red.), Słownik biograficzny miasta Lublina, Wydawnictwo UMCS, Lublin, 1993.
- Polski Słownik Biograficzny.
- Konrad Pyzel, Paolo Fontana, Internetowy Przewodnik Turystyczny, nr 2 (11), luty 2008; plik .pdf.
